Biden op drempel van Witte Huis: in cruciale staten loopt hij verder uit

Joe Biden en Donald Trump. Foto: AFP/Reuters/Getty (montage AD)

De Amerikaanse presidentsrace beleeft een finale in slow-motion. Vier dagen na de stembusgang staat Joe Biden voor in belangrijke ‘swing states’ Pennsylvania en Georgia, in Nevada  loopt hij ook uit. Het lijkt een kwestie van tijd tot Biden formeel aanspraak zal maken op de overwinning. 

Nadat Biden eerder al Trump in Georgia voorbij was gegaan, heeft hij nu ook in Pennsylvania (20 kiesmannen) de zittende president achterhaald. Biden heeft daar nu bijna 29.000 kiezers meer, terwijl 99 procent van de stemmen is geteld.

Biden gaf vannacht een persconferentie. Het was nog net geen overwinningsspeech maar een stand van zaken die volgens de Democratische uitdager maar tot een conclusie kon leiden: ,,Wij liggen op koers om meer dan 300 kiesmannen te krijgen. We hebben al meer dan 74 miljoen stemmen, meer dan wie ook in de Amerikaanse geschiedenis. We verslaan Trump nu al met meer dan vier miljoen stemmen en dat aantal groeit. Ik ben er trots op hoe we dit hebben gedaan.”

Om president van de Verenigde Staten te worden, moet een kandidaat tenminste 270 kiesmannen halen. Biden staat nu op 253 kiesmannen, Trump op 214. Sommige grote Amerikaanse nieuwszenders schrijven de staat Arizona (11 kiesmannen) al toe aan Biden - waardoor hij op 264 komt- maar anderen zijn voorzichtiger omdat het verschil klein is: 49,7 procent voor Biden om 48,8 procent voor Trump. Negentig procent van de stemmen is hier nu geteld. Prognoses geven Joe Biden uiteindelijk 306 kiesmannen, dat zou precies het aantal zijn dat Donald Trump vier jaar geleden kreeg. Trump noemde dat aantal destijds een 'landslide’, een politieke aardverschuiving.

Georgia

In Georgia staat Biden nu ruim 7.000 stemmen voor. In Nevada (6 kiesmannen) ligt Biden nu bijna 23.000 stemmen voor op Trump, maar daar is pas 91 procent van de stemmen geteld.

De presidentsrace zou volgens peilingen een sprint worden voor Biden, maar het is een slakkengang in slalom geworden. loading

Record

Zo bijten Amerikanen hun nagels stuk terwijl de betrokken staten in rap tempo de laatste stembiljetten tellen. En dan te bedenken dat Biden reeds een record gebroken heeft: nooit eerder kreeg een presidentskandidaat zoveel stemmen, nu al ruim 74 miljoen. Trump kreeg er 70 miljoen (Obama’s record was 69,5 miljoen).

Biden verwacht nog steeds als winnaar uit de bus te komen, maar president Donald Trump legt zich niet neer bij een mogelijk verlies. Donderdagnacht (Nederlandse tijd) herhaalde hij in een minutenlange ongefundeerde aanklacht in de perskamer van het Witte Huis dat er gesjoemeld is met stembiljetten, dat de verkiezingen ‘frauduleus’ zijn: ,,Als je de legale stemmen telt, win ik gemakkelijk. Als je de illegale stemmen telt, dan kunnen ze proberen om de verkiezing van ons te stelen.”

Trump somde een aantal vermeende voorbeelden op van gerommel en fraude, maar bewijzen daarvoor ontbreken. ,,Ze hebben er gewacht, en uiteindelijk vinden ze plots stemmen, die eenzijdig in het voordeel van de democraten zijn. Ons doel is om de integriteit van de verkiezingen te beschermen”, zei hij. ,,Ze proberen de verkiezingen te stelen, en dat kunnen we niet laten gebeuren.” Trump denkt dat de rechter de strijd zal beslissen. loading

Zijn toespraak werd in Amerikaanse media fel bekritiseerd. Grote nieuwszenders als ABC, CBS en NBC braken een live-registratie af. MSNBC-presentator Brian Williams zei: ,,Opnieuw zitten we in de ongebruikelijke positie dat we de president van de Verenigde Staten niet alleen moeten onderbreken, maar ook corrigeren. Voor zover we weten, zijn er geen illegale stemmen en is er geen overwinning voor Trump.’’

‘Goed verzorgd’

Al langer suggereert Trump fraude met stembiljetten, maar daarvoor ontbreekt het nog altijd aan bewijs, zo blijkt ook uit de conclusies van de Europese waarnemersmissie OVSE. Het stemproces in de VS was ‘goed verzorgd’, stelt de OVSE die ook vindt dat Trump het vertrouwen in de democratie ondermijnt.

,,Ongefundeerde beweringen over systematische tekortkomingen schaden het publieke vertrouwen in democratische instituties”, zei de Duitse parlementariër Michael Link, die namens de OVSE de verkiezingen in de VS volgt.

Trumps beschuldigingen vallen niet overal even goed binnen de Republikeinse Partij. Chris Christie, voormalig gouverneur van New Jersey zei dat Trump gelijk te klagen maar wel met bewijzen moest komen voor fraude met stembiljetten.

Trumps partij kondigt niettemin rechtszaken aan in diverse ‘swing states’ (als Nevada, Georgia en Pennsylvania) om hertelling af te dwingen of juist om de vele briefstemmen uit de telling te krijgen. loading

Open einde

Zo belandt de VS in een politieke thriller met open einde. Met het felle vocale en juridische protest sleurt Trump de VS in onontgonnen terrein. Velen wijzen voor historische houvast naar de presidentsrace van 2000, toen het Hooggerechtshof eraan te pas moest komen om de strijd te beslechten tussen Bush en Gore.

Maar die vergelijking gaat al snel mank. Gore en Bush waren geen zittende president en steggelden over een nipte marge in slechts één staat. Toen het Hof de door de Democraten gewenste hertelling torpedeerde, accepteerde Gore zijn verlies en werd Bush president.

Ditmaal is het anders. Trump heeft de macht, zit in het Witte Huis en probeert nu uitslagen en tellingen in diverse staten in diskrediet te brengen onder het stempel van ‘frauduleuze verkiezingen’. Het Democratische kopstuk Bernie Sanders sprak al bezorgd over het scenario dat het Witte Huis niet wil verlaten, ondanks een verlies: ,,Die zorg heb ik, en veel anderen ook.”

menu