Bewoner Rick van der Meulen heeft de stam van een boom in zijn tuin wit gemaakt, maar dat houdt de opmars van het mediterraan draaigatje niet tegen.

Bijtende en zuur spuitende mieren terroriseren deze hele buurt: de plaag die het 'mediterraan draaigatje’ heet

Bewoner Rick van der Meulen heeft de stam van een boom in zijn tuin wit gemaakt, maar dat houdt de opmars van het mediterraan draaigatje niet tegen. Foto: Marlies Wessels

Bijtende mieren in je bed, de badkamer, de keukenkastjes. Inwoners van Alphen zijn ten einde raad. ,,Niets helpt. Hoe kan ik straks mijn huis nog verkopen?’’

,,Ze vreten zich gewoon door het voegsel van de stenen”, zegt bewoner Rick van der Meulen (67) van de Grashof in Alphen. ,,Ze lopen dwars door de kamer. Ze zitten in de vloerbedekking, in de keukenkastjes, de badkamer. Ik heb er een stuk of honderd in bed gevonden. Ze bijten, net of je een speldenprik krijgt. Als ik ze al zie, gaan mijn haren recht overeind staan. Vreselijk is het.”

Stratenmakers zijn in de Grashof aan het werk om de stoeptegels weer op hun plek te leggen. Die hebben er een paar weken uit gelegen om de gigantische nesten van het mediterraan draaigatje te kunnen aanpakken. ,,Oh, heeft dat met mieren te maken?”, zegt de verbaasde stratenmaker Roy. ,,Wat zegt u? Ze kunnen bijten? Nou, dan weten we eindelijk waar we die jeuk van hebben. We worden massaal gebeten.”

Het diertje graaft soms wel 100 meter lange nesten onder de tegels, waardoor die verzakken. Ze zitten niet alleen onder de stoep, maar ook in tuinen en onder woningen, terrassen en garages. Tuinieren of lekker in de tuin zitten, is er dan niet bij, want de mieren bijten. Bij sommige huizen zijn ze zelfs naar binnen gekomen door gaatjes in de vloer, de muur, het dak of via raampjes of cv-buizen.

Binnendringende exoot

In heel Nederland zijn er nog geen twintig kolonies bekend van deze binnendringende exoot. Drie daarvan zitten in het Groene Hart. In de gemeente Alphen gaat het om twee straten: de Grashof en de Havixhorst met in elke straat zo’n 25 tot 30 getroffen woningen. In buurgemeente Nieuwkoop gaat het om zo’n 25 woningen en een basisschool aan het Conradpark en de Ambroziolaan in Nieuwveen.

De mieren zijn op zoek naar voedsel en warmte, zegt bewoner Van der Meulen. ,,Op het aanrecht heb ik een busje met hondenbrokjes openstaan. De volgende dag loopt er zo’n zwart spoor van krioelende mieren naartoe. Ik heb geteld hoeveel mieren er in het busje zaten. Ruim 400 stuks. Je merkt dat zodra de temperatuur gaat stijgen, ze actiever worden. In april en mei begint de kolonie met uitbreiden. De top van de overlast zit in de maanden augustus en september.”

Baksoda

Er blijkt geen kruid tegen gewassen. ,,Je begint met lokdoosjes, maar daar trapt deze mier niet in. Ik heb een hele serie middelen uit de winkel geprobeerd, maar niets helpt. En dat geldt ook voor de buurtgenoten. Baksoda met poedersuiker, gif uit België. Hooguit dat het even minder wordt, maar die diertjes verplaatsen zich gewoon.”

Zijn buurvrouw Vivian van Dijk (70): ,,Het mag niet, maar ik spuit, ik sproei en ik spray. Iedere dag maak ik een rondje rond het huis met gif. Ik heb twee keer een bestrijdingsbedrijf ingehuurd, maar de mieren komen steeds terug. Bij mij zaten ze op alle etages en in ons bed. Ik kon vorig jaar niet in de tuin zitten of tuinieren, omdat zo prikken. En je verkoopt je huis gewoon niet. Het is een plaag.”

Voor de bestrijding werken beide plaatsen samen met het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen in Wageningen. Alphen geeft hier dit jaar zo’n 60.000 euro aan uit, Nieuwkoop 52.000 euro. Nieuwkoop gebruikte in 2018 en 2019 een gif, toxisch lokaasgel. Dat werkte goed.

,,Maar de gelmethode is inmiddels niet meer toegestaan”, laat de gemeente weten.  In plaats van de gel ‘probeert’ Nieuwkoop de nesten nu te bestrijden met kokend water.

Alphen gebruikt in principe geen gif en kiest voor de milieuvriendelijke aanpak. De nesten worden hier met stoom bestreden in combinatie met het sproeien van de bodem en tuinen met water met daarin microscopisch kleine aaltjes. Deze nematoden eten de eitjes en larven van deze mier.

Maar deze biologische bestrijdingswijze zit nog in de testfase, beklemtoont Anna Möller van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) in Wageningen. Ze werkt in zes gemeenten mee bij de bestrijding. ,,We hebben gewoon nog niet voldoende ervaring met grootschalige bestrijding.”

Dweilen met de kraan open

Bewoners aan de Grashof zijn de overlast zo beu, ze willen dat het toxisch lokaasgel wordt ingezet; zowel buiten als binnen de woningen. ,,Dat is het enige middel dat echt werkt”,  zegt bewoner Van der Meulen.

,,Maar het gif zou in het oppervlaktewater komen. Dat mag niet, maar die beestjes mogen wel in onze huizen komen. Nee, zo is het dweilen met de kraan open. De gemeente doet buiten zijn best en de overlast is nu een stuk minder. Maar na de zomervakantie komen de mieren de huizen uit en begint alle ellende van voren af aan. Echt, het probleem wordt nog steeds onderschat.”

Het KAD heeft het College voor toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden gevraagd toestemming voor het toxisch lokaas te verlenen. ,,Maar dat zijn trajecten die lang duren”, weet Anna Möller. ,,De chemische bestrijdingsmiddelen die wel mogen, hebben helaas weinig effect. Op nog geen enkele plek is deze exoot verdwenen. Bestrijding is een zaak van de lange adem.”

menu