Professor Steven Riley van het Imperial College doet onderzoek naar de verspreiding van Covid-19 en de gevolgen van lockdownmaatregelen. Hij is onder de indruk van de Nederlandse cijfers.

Britse professor: 'Wow, jullie cijfers in Nederland zijn zo laag als die van Wuhan'

Professor Steven Riley van het Imperial College doet onderzoek naar de verspreiding van Covid-19 en de gevolgen van lockdownmaatregelen. Hij is onder de indruk van de Nederlandse cijfers. Foto: Getty Images/iStockphoto

Steven Riley werkt voor het Imperial College, de Britse universiteit waar de hele wereld nu naar kijkt voor betrouwbare epidemiemodellen. De professor is onder de indruk van de sterk dalende Nederlandse besmettingsgraad. Al moeten we nog een jaar leven met sociale restricties.

Ook een van de meest gezaghebbende epidemiologen ter wereld zit met de praktische thuiswerk beslommeringen van het coronatijdperk: ,,Ik breng even lunch naar mijn vrouw hoor, maar vertel”, zegt Riley telefonisch vanuit Londen.

De professor Infectieziekten is verbonden aan het Imperial College. Met zo’n vijftig onderzoekers publiceert deze universiteitsgroep uit Londen toonaangevende artikelen over het coronavirus, de verspreiding en de gevolgen van lockdownmaatregelen. Hun modellen over epidemieën gelden als maatgevend, veel regeringen baseren hun beleid erop.

Zo schudde een rapport van Imperial met prognoses over honderdduizenden tot miljoenen doden bij gebrek aan sociale restricties de Amerikaanse president Donald Trump en de Britse premier Boris Johnson recent nog wakker. ,,We komen nu in een cruciale fase”, zegt Riley. ,,Er is niet één verhaal over corona. Dus kijken we nu op veel plekken wat maatregelen doen. China deed het op dit vlak geweldig: ze namen snel forse maatregelen, die kunnen niet zomaar overgenomen worden in de rest van de wereld.”

Over China: er wordt kritiek geleverd op hun data, ze zouden niet het hele verhaal vertellen.

,,Ja, dat lees ik ook. Maar de gegevens lijken wel betrouwbaar. Sommige statistieken veranderen, bijvoorbeeld het totaal aantal mensen dat geïnfecteerd is. Maar dat zien we in Europa ook, de milde gevallen moeten we ook meenemen. En dat gebeurt.”

Afgelopen week publiceerde Rileys groep een rapport waarin de sociale maatregelen per land in een model gegoten worden, inclusief de gevolgen voor de besmettingsgraad. Dat geeft een beeld over de ontwikkeling van het virus. Grofweg geldt: hoe strikter de maatregelen (lockdown, schoolsluiting, horeca dicht, geen evenementen) hoe lager de besmettingsgraad uiteindelijk wordt. Als dat onder de één daalt, dooft de epidemie uit. Nederland is toevallig niet opgenomen in de publicatie. ,,Maar zo te horen neemt Nederland vergelijkbare maatregelen als diverse andere landen in onze publicatie. Wij zouden dat trouwens geen lockdown light noemen hier in het Verenigd Koninkrijk.”

Zweden valt wel op: het virus lijkt daar snel rond te kunnen gaan, na minimale sociale restricties.

,,Zweden neemt een ongelooflijk groot risico. Het kan zijn dat ze er een plan bij hebben, dat ze vertrouwen op het gedrag van mensen, dat men toch wel afstand neemt. Dat kan. Gedrag is uiteindelijk het belangrijkste. Maar de besmettingsgraad van Zweden blijft hoog in onze modellen, en die moet echt omlaag wil je het virus uitbannen. Iedereen weet inmiddels: dit is geen gewone griep.”

Nederland ging half maart in de pauzestand. Volgens ons RIVM zitten we hier nu op een reproductiefactor die lager is dan 0,5. Een coronapatiënt besmet dus minder dan 0,5 anderen.

,,Wow, dat is briljant! Geweldig als dat inderdaad zo is, dan zitten jullie op waarden als in Wuhan.”

Er was onder virologen ook wel wat scepsis over dat percentage van het RIVM.

,,Jullie modelleur is Jacco Wallinga, zeg je? Ik ken Jacco wel. Hij ontwikkelde bij het Sarsvirus een nieuwe techniek om de reproductiefactor te modelleren. Die geldt nu als bijna universeel. Wat natuurlijk niet zegt dat een model helemaal perfect is, maar toch. Het zou ook geweldig zijn als het zo is. En het kan ook echt wel, het is naast beleid ook kennis van de populatie en gedrag, ziekenhuisinformatie. Je wil ook dat coronapatiënten zo weinig mogelijk anderen besmetten omdat de druk op ziekenhuizen zo hoog wordt.”

Maar voordat je effect ziet, duurt het even. U gaat uit van een gemiddelde 24 dagen van moment van infectie tot sterfte. Veel mensen willen weten: hoelang gaat dit nog duren?

,,We komen een keer op een punt dat we goede bloedtests krijgen, dat er een vaccin is. Als we dat beide hebben, kunnen we terug naar het leven dat we tot een paar weken geleden kenden. Maar tot die tijd - en ik zeg met veel anderen: dat kan twaalf tot achttien maanden duren - moeten we met het virus leren omgaan. Als je dan de teugels op enig moment voorzichtig wat loslaat, bijvoorbeeld scholen weer wil openen, zul je dat heel gecontroleerd moeten doen. En misschien ondertussen met nieuwe test- en traceertechnieken werken. Er zijn apps die je privacyvriendelijk volgen, en vertellen of je met besmette mensen in aanraking bent geweest.”

Wat fascineert u als wetenschapper nu het meest?

,,Dit is nog nooit vertoond in de menselijke historie op deze schaal. De Spaanse Griep van 1918 kan je erbij pakken, maar toen was de wereld anders, onze communicatie, de wetenschap. Op veel plekken op de aardbol moeten mensen al langer leven met de risico’s van ziekten, neem malaria. Maar het verschil is nu: dit is overal. De hele planeet heeft dezelfde vijand, en toch reageren we op verschillende plekken anders, nemen we andere maatregelen. Dat bekijken wij nu, de komende cruciale weken en twee jaren. Tot die tijd moeten zoveel mogelijk levens redden. Maar geloof me: ook daarna gaan we deze pandemie nog zeker honderd jaar bestuderen.”

menu