Irma van Steijn.

Column Irma van Steijn: Waar zit je verstand?

Irma van Steijn. Foto: Leeuwarder Courant

Frans is een 54-jarige timmerman, zo trouw als een hond en al twintig jaar werkzaam bij een groot bouwbedrijf. Hij heeft een rood gelaat en als zijn ergernis zich zou omzetten in rook, dan zou mijn spreekkamer er blauw van staan.

Frans ergert zich enorm wanneer mensen zich niet aan de coronamaatregelen houden. Hij vindt het niet te begrijpen dat zelfs zijn eigen ouders doodleuk naar de supermarkt gaan en dat zijn zus bij hen thee gaat drinken.

Ook zijn baas denkt volgens Frans dat alles weer normaal is en hij vraagt zich af waar hun verstand zit. Hij probeert hen al weken te vertellen hoe het zit, maar op de een of andere manier willen ze niet luisteren en nu heeft hij ook nog ruzie met zijn buren omdat zij met te veel mensen tegelijk barbecueën en hij er wat van heeft gezegd. Hun antwoord was een uitnodiging een worstje mee te eten.

Tja, wie loopt er nou eigenlijk het meeste gezondheidsgevaar? Dat is absoluut Frans zelf.

Door zijn stressreactie, gevolgd door onmacht, stijgt zijn bloeddruk en daalt zijn weerstand. Hij hyperventileert en nu is het ook nog in zijn rug geschoten.

Frans reageert eigenlijk vooral uit goedbedoelde zorg, hij wil zo graag dat zijn dierbaren gezond blijven. Door zichzelf en anderen strak aan de regels te houden heeft hij het gevoel nog enige grip te hebben op de werkelijkheid.

Ik heb met hem te doen en mijn eerste ingeving is hem even aan te raken om hem tot rust tot brengen, zoals een lieve mama zou doen.

Maar natuurlijk doe ik dat niet, want hoewel het op diep biologisch niveau iets positiefs zou toevoegen, zou ik hem waarschijnlijk nog bozer maken.

Ik prijs zijn zorgzaamheid en vraag hem vervolgens of hij de indruk heeft dat zijn manier van doen helpt om het gedrag van de ander te veranderen. Gelukkig heeft hij zelf zijn verstand nog niet helemaal verloren en ziet hij wel dat zijn aanpak niet werkt.

Op de vraag waarom hij daar dan toch mee doorgaat wordt hij stil en zegt hij even later wat verdrietig ‘omdat ik geen andere manier weet, zo doe ik het nu eenmaal altijd’.

En zo is het ook, het is een gewoonte.

Toevallig weet ik dat Frans nog een andere gewoonte heeft, hij rookt namelijk een pakje shag per dag.

Ik probeer een experiment en zeg hem op dwingende toon dat hij moet stoppen met roken omdat het leidt tot de dood en dat ik me afvraag waar in hemelsnaam zijn verstand zit.

Ik doe mijn best hem minachtend en verontwaardigd aan te kijken. Samen schieten we in de lach en kunnen we beginnen met de therapie. Hoe dan? Nou, door het toevoegen van mildheid. Mildheid naar zichzelf en mildheid naar zijn omgeving.

Het is even oefenen, maar het levert daadwerkelijk gezondheidswinst op.

i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl

menu