Irma van Steijn

Column Irma van Steijn: Zwaar en veilig

Irma van Steijn Foto: Niels Westra

Ik had er nog nooit van gehoord, maar onlangs heb ik geleerd dat er verzwaringsdekens bestaan. Het zijn zachte dekens die wel tot 13 kg kunnen wegen.

Aafke, een 30-jarige cliënte van me, had ze ontdekt in het ziekenhuis in Groningen, alwaar ze meedoet aan een mijns inziens veelbelovende wetenschappelijke studie naar het effect van een bepaalde paddenstoel (Psylocibine) op hardnekkige depressies.

Ons brein kun je zien als een enorme hoeveelheid aan neurale verbindingen die zich rangschikken in automatische netwerkjes. Die netwerkjes veranderen door je ervaringen. Wanneer mensen depressief zijn, dan zijn de sombere en machteloze netwerkjes dominant en daarmee de baas over hoe de eigenaar van die netwerkjes de wereld waarneemt.

Die paddenstoel lijkt ruimte te kunnen creëren in onze piekernetwerkjes waardoor we in staat zijn ook daadwerkelijk een ander perspectief waar te nemen. Ervaringen uit het dagelijks leven zouden hiermee wellicht als positiever en meer betekenisvol beleefd kunnen worden waardoor depressieve gevoelens verminderen. Het is allemaal nog in onderzoek, maar mijn eigen breinnetwerkje ervaart dit als veelbelovend.

Deze wetenschappelijke studie had ook een bij-effect, namelijk die deken. Om het experiment rustig te kunnen ondergaan gebruiken ze dus verzwaringsdekens. In eerste instantie had ik me daar over verbaasd omdat het bij mij beelden oproept van benauwdheid en geplet worden onder een soort van psychiatrische dwangbuisdeken.

Maar Aafke vertelde me dat ze zich lange tijd niet zo fijn en veilig had gevoeld. Veilig? Ik vond het lastig te snappen. Normaal gesproken voelt Aafke zich bijna nooit veilig en heeft ze naast depressies ook last van wantrouwen. Hoe kon ze zich nou veilig voelen onder iets dat haar plet, ook nog in een ziekenhuiskamer waar ze meedoet aan een toch best spannend experiment.

Het kon niet de paddenstoel zijn die dit bewerkstelligde, want de sensatie van die deken had ze al ontdekt, nog voordat ze überhaupt iets paddenstoeligs had gekregen. Aafke voelde zich gekoesterd wanneer ze eronder lag en het verminderde haar onrust.

Ik moest denken aan mijn bonus-zoon, die als kind de gewoonte had zichzelf in zijn dekbed te rollen als een soort van Mexicaanse wrap, en dat heerlijk vond. Als ik dan naar dat lieve slapende manneke keek kreeg ik het er benauwd van en kon ik soms de neiging niet onderdrukken hem te bevrijden. Natuurlijk draaide hij daarna zijn dekbed dan direct in zijn slaap weer als een wokkel om zich heen.

Het veilige en positieve gevoel dat Aafke had ontdekt deed ons besluiten zo’n deken te bestellen en elke dag vroeg ze of ‘ie al was aangekomen’. Ook die focus kende ik niet van haar, iets heel graag willen en er actief haar best voor doen. En ja, nu ligt ze er sinds een paar dagen onder en moet ik anticiperen op een volgende uitdaging: hoe krijg ik haar er in vredesnaam weer onder vandaan?

i.vansteijn@maarsinghenvansteijn.nl

menu