Foto: Hollandse Hoogte / ANP

Corona gehad zonder dat je het wist? Dat is goed én slecht nieuws

Foto: Hollandse Hoogte / ANP

Grote groepen mensen hebben corona gehad zonder dat ze het wisten. De hoop is dat de antistoffen in hun bloedplasma een medicijn vormen dat bijvoorbeeld bij het begin van een uitbraak in een verpleeghuis kan worden toegediend.

Loopneus, niezen, keelpijn, hoesten, koorts – je zou denken dat wie dezer dagen zulke klachten heeft, denkt aan het coronavirus. Maar zo rationeel gaat het menselijk brein niet te werk, werd vorige week onderstreept door onderzoek van Sanquin Bloedbank.

Bijna de helft van plasmadonoren die Covid-19 hebben gehad, bleek daar geen idee van te hebben. Voor zover ze klachten hadden, weten ze die aan bijvoorbeeld hooikoorts of verkoudheid. Andersom verkeerde een grote groep ten onrechte in de veronderstelling corona te hebben gehad.

Antistoffen

Sanquin concludeert dat uit donoronderzoek naar hun symptomen in combinatie met onderzoek naar de aanwezigheid van antistoffen tegen het coronavirus. Liefst 8 van de 10 donoren die dachten corona te hebben gehad, hadden géén antistoffen en hebben de ziekte niet gehad.

Het goede nieuws is dat het bevestigt dat Covid-19 in het overgrote deel van de gevallen (98 procent is het uitgangspunt van het RIVM) een mild verloop kent en mensen er niet of nauwelijks last van hebben. Het slechte nieuws is dat moeilijk is in te schatten of je besmet bent en anderen kan aansteken. In het ongunstigste geval geef je het ongemerkt door aan een kwetsbaar iemand, voor wie Covid-19 wel een bedreiging is.

Niet ook steeds gezonde mensen

,,Het onderstreept het belang van testen,” zegt Hans Zaaijer, hoogleraar microbiologie en onderzoeker bij Sanquin. ,,Eigenlijk moeten nog veel meer mensen zich laten testen dan nu gebeurt.”

De GGD’s en laboratoria moeten nu al alle zeilen bijzetten om 30.000 mensen per dag te testen. Hoe moet dat dan in de wintermaanden, als 70.000 tests per dag nodig zijn?

,,Je zou iets meer moeten prioriteren,” zegt arts-microbioloog Jan Kluytmans, die lid is van het Outbreak Management Team (OMT). ,,Dat zegt de WHO ook: mensen zonder klachten en zonder recent contact met een positief persoon moet je niet testen.”

Laagdrempelig

Kluytmans liet al vanaf 2 maart medewerkers van het Brabantse Amphia Ziekenhuis op grote schaal testen, ook als ze niet in risicogebieden waren geweest. Het bracht aan het licht dat het virus veel wijder was verspreid dan werd aangenomen.

,,Je moet laagdrempelig testen,” aldus Kluytmans. ,,Maar er is een eindigheid aan alles. Bij de goede testen zit een schaarste. En als je gezonde mensen steeds test, zoals profvoetballers, vind je veel ruis. Die tests zijn heel gevoelig en kunnen ten onrechte een positieve uitslag opleveren, bijvoorbeeld bij mensen die in het verleden besmet zijn geweest.”

Kluytmans heeft goede verwachtingen van de inzet van bloedplasma van mensen die corona hebben gehad als medicijn. Hetzelfde geldt voor Hans Zaaijer, die vanuit Sanquin is betrokken. Hij is niet ontmoedigd door een negatieve tussentijdse evaluatie in Rotterdam, die uitwees dat patiënten die plasma met antistoffen kregen daar weinig baat bij hadden.

Aangeboren afweer

Zaaijer: ,,Het waren zeer zieke patiënten, die vaak aan de beademing lagen en waarbij Covid-19 al in een vergevorderd stadium was. Zij hadden uit zichzelf heel veel antistoffen en dan voegt plasma weinig toe. Wij waren met het LUMC in Leiden al bezig patiënten eerder in het traject plasma toe te dienen. In Rotterdam gaan ze dat nu ook doen.”

Niet iedereen die corona heeft gehad, maakt antistoffen aan. Zaaijer: ,,Een klein deel ruimt het virus op zonder antistoffen aan te maken. Die mensen hebben een hele goede aangeboren afweer. De meerderheid maakt wel antistoffen aan. Een klein deel daarvan verloor heel snel antistoffen. Ik denk dat dat ook mensen zijn die de antistoffen niet nodig hebben. Bij het merendeel van de deelnemers zie ik geen daling van de antistoffen. Dat vind ik hoopvol.”

Infuus

Zaaijer hoopt dat het plasma van genezen donoren bij een tweede golf ‘preventief’ kan worden ingezet bij kwetsbare groepen, zoals mensen die een chemokuur of orgaantransplantatie krijgen, of in verpleeghuizen bij het begin van een uitbraak. ,,Dat zou met een infuus kunnen. De hoop is dat je dan een tijdje immuun bent.”

Kluytmans noemt het ‘een goede suggestie’. ,,Voor mensen onder de veertig is de kans om te overlijden aan Covid-19 uitermate klein. Maar als je boven de tachtig bent, wordt het een dodelijke ziekte. Dan kan het nuttig zijn therapieën als bloedplasma in de vroege fase in te zetten.”

menu