De eerste computermuis.

Hoera, de computermuis is jarig! 'Mijn eerste was een bakbeest van 15 kilo’

De eerste computermuis. Foto: Getty Images

Het is deze week vijftig jaar geleden dat de Amerikaanse uitvinder Douglas Engelbart het patent aanvroeg op de computermuis. In die vijftig jaar is er veel veranderd, maar toch denken computerexperts dat de muis een blijvertje is. ‘Het is gewoon een goed concept.’

David van Dantzig (hoofdredacteur Computerworld) kan het zich nog goed herinneren: zijn eerste computer met een computermuis. ,,Dat was in de jaren 80. Mijn vader werkte in de IT, dus wij waren er vrij vroeg bij. We hadden een heuse Olivetti M21. Draagbaar, maar toch een bakbeest van 15 kilo. En daarbij een Genius muis. Zo'n vierkant doosje met een bolletje en drie knoppen.”

Van Dantzig gebruikte de muis in de begintijd met name om spelletjes te spelen, maar toen hij van zijn computerhobby zijn beroep maakte, werd dat anders. ,,Voor mijn werk heb ik er heel veel in m'n handen gehad. Wat je zag was dat de muis langzaam steeds beter werd. Toen hij werd uitgevonden in de jaren 60 was het een houten blok waarbij er weinig aandacht was voor hoe het eruit zag of hoe hij in de hand lag. Langzaam maar zeker werd de muis door de jaren heen meer ergonomisch en het balletje maakte plaats voor een lampje. Hoefde je eindelijk dat balletje niet meer steeds schoon te maken.”

loading  

Draadloos

Ook Tomas Hochstenbach, redacteur hardware bij Tweakers, kan zich de muis met het balletje nog goed herinneren. ,,Ik ben toch echt wel opgegroeid met de muis. Eerst die met dat balletje, later die met de laser. En de draadloze natuurlijk.”

Van Dantzig en Hochstenbach zijn het erover eens dat de muis een efficiënt en goed concept is. Van Dantzig: ,,Het is wel redelijk uitontwikkeld, maar daarnaast ook hetgeen waar mensen nu aan gewend zijn. Dat vervang je niet zo snel.” Hochstenbach: ,,Met name op werkgebied zie je dat mensen nog steeds de voorkeur geven aan een laptop of desktop met een muis. Dat werkt toch fijner dan op een tablet of telefoon.”

Met name op werkgebied zie je dat mensen toch nog steeds de voorkeur geven aan een laptop of desktop met een muis

Hochstenbach ziet daarnaast ook dat consumenten meer zijn gaan besteden aan een muis. ,,Hij is natuurlijk berucht vanwege rsi-klachten en om die reden kopen steeds meer mensen een ergonomische muis. Daarnaast kiezen ze ook vaker voor een luxere uitvoering met meer knoppen en meer functionaliteiten. Dat heeft door corona echt wel een boost gekregen.”

loading  

Blijvertje

Van Dantzig en Hochstenbach zien de muis dan ook niet zo snel verdwijnen. Van Dantzig: ,,Er zijn inmiddels allerlei touchcommando's gekomen, maar veel mensen kennen die simpelweg niet. Je moet dat zien als een soort tweede taal: die moet je je eigen maken en dat kost tijd en energie. Als ze de noodzaak niet zien, zullen ze dat niet zo snel doen.”

Hochstenbach: ,,Op de consumentenmarkt worden voice en touch steeds populairder, maar qua productiviteit zal de muis nog wel even de standaard blijven. Dat is toch de efficiëntste manier. Ik zie mensen nog niet zo snel een hele tekst uittypen op hun telefoon. En als je hem dicteert, zit zo'n tekst vol met fouten. Apple heeft bij de nieuwste iPads zelfs muisintegratie toegevoegd, dus de beweging lijkt eerder andersom. De muis is voor mij wel een blijvertje.”

Van Dantzig denkt dat er een grotere verandering nodig is om de muis echt vervangbaar te maken. ,,Je zag de computer met de muis een vlucht nemen toen er ook daadwerkelijk programma's kwamen en mensen toegang kregen tot internet. Het zijn dat soort grote ontwikkelingen die maken dat technologische ontwikkelingen versnellen. Tot die tijd is de muis wat mij betreft de standaard.”

De mooiste momenten uit 50 jaar computermuis

loading  

De computermuis werd op 9 december 1968 voor het eerst getoond aan het grote publiek. Al in 1952 had het Amerikaanse leger een eigen versie, waarbij de bal toen nog zo groot was als een bowlingbal. In de afgelopen vijftig jaar is er veel veranderd aan de muis. Een overzicht.

De demo

Op 9 december 1968 hield Douglas Engelbart van onderzoeksinstituut Stanford samen met zeventien collega’s een 90 minuten durende demonstratie van hun Online System tijdens de Fall Joint Computer Conference. Het was de eerste keer dat de wereld een computermuis te zien kreeg, wat opzienbarend was voor die tijd. Pas twee jaar later vroeg Engelbart patent aan op zijn uitvinding. De muis van Engelbart was een vierkant blok, gemaakt van hout. De naam van de muis is gebaseerd op de naam van de toenmalige cursor, CAT. Het idee was dat als je de muis zou bewegen, de CAT die automatisch zou volgen.

De eerste echte muis

Bill English was degene die het prototype bouwde voor Engelbart. Toen hij voor Xerox ging werken, besloot hij die kennis in te zetten en de eerste ‘balmuis’ te ontwikkelen. Deze muis hoorde bij de Xerox Alto-computer, die in 1972 op de markt verscheen. De bal zorgde ervoor dat de muis eenvoudiger te bedienen was. Sinds de invoering van de Alto werd het gebruik van een muis naast het toetsenbord steeds gebruikelijker.

Een betere muis

Ondernemer Steve Kirsch zag mogelijkheden om de muis nog beter te maken en bedacht in 1980 de optische muis. Daarvoor was in eerste instantie nog een speciale ondergrond nodig om hem te laten werken. Later werd dit steeds meer gemeengoed. Naast LED kwam er eind jaren 90 ook een muis met een laser.

Zonder draad

In 1984 had Logitech de primeur met de eerste draadloze muis. Deze maakte nog gebruik van infrarood, wat later werd vervangen door radiosignalen. Door de frequentie steeds hoger te maken, werd de muis in de loop der jaren steeds preciezer.

'Hoe werkt dat?'

Begin jaren 90 bereikte de computermuis ook Nederland. In filmpjes uit die tijd is te zien hoe gebruikers nog wat onwennig zijn in het gebruik ervan, zoals de toenmalige premier Wim Kok die probeert om met behulp van een muis een mailtje te versturen. ,,Dit wordt nachtwerk”, grapt Kok in het filmpje.

Moderne techniek

Alhoewel de muis rond 2000 wel zo goed als ingeburgerd was, bleef het ding voor sommigen nog steeds een vreemd object. De toenmalige provider Planet Internet stak daar vrolijk de draak mee in een reclame vol ‘moderne techniek’, zoals ook het navigatiesysteem en de cd-speler.

Je muis als sieraad

Als eerbetoon aan de muis ontwierpen drie Zwitsers twee jaar geleden een ring die dezelfde functionaliteit heeft als een muis. Op die manier neemt de hand de functie van de muis over en is de muis tegelijkertijd een wearable geworden.

De toekomst van de muis

In 2008 voorspelde Gartner al dat de muis nog maar zo’n vijf jaar te leven had. Reden daarvoor was de oprukkende touchscreentechnologie in zowel smartphones, tablets als laptops. Inmiddels zijn we twaalf jaar verder en is de muis nog steeds een veelgebruikt computeraccessoire. De vraag is dus óf en zo ja wanneer de muis daadwerkelijk zal verdwijnen. Bejaard is de muis in ieder geval nog lang niet.

menu