Wandelen met kerst? Bezoek eens een park of tuin ontworpen door Lucas Pieters Roodbaard, dé tuinarchitect van het Noorden. Ze zijn bij uitstek bedoeld om te wandelen en te pronken. Dagblad van het Noorden bezocht drie landgoederen, die elk hun eigen weg gaan.

Entree betalen om te wandelen, ik kan me niet heugen dat ik dat ooit heb gedaan. Eenmaal was ik bijna zover, stond ik voor de poort van het Nationale Park De Hoge Veluwe en besloot ik het toch niet te doen.

Wandelen is voor mij vrijheid, gaan en staan waar je wilt. Een hek met een toegangspoort past daar niet bij. Toch sta ik hier bij de ingang van Vijversburg in Tytsjerk op het punt via mijn betaalpas 2,50 euro van mijn rekening te laten afschrijven.

De Vijversburg is een van drie noordelijke parken die ik binnen een paar dagen bezoek. De Braak in Eelde-Paterswolde en Nienoord in Leek zijn de andere. Het drietal is mij aan de hand gedaan door Els van der Laan-Meijer. De landschapsarchitect schreef een boek over landgoed De Braak. Dat boek verscheen deze week, nog net in het jaar dat Natuurmonumenten het terrein sinds een eeuw in bezit heeft.

Slingerend

Lucas Pieters Roodbaard vormt de grote gemene deler van de drie parken, alhoewel zijn inbreng op Nienoord gering is en zich beperkt tot de vijver bij de dierenweide en de tuin voor de schelpengrot. De handtekening van de tuinarchitect staat onder een flink aantal landschappelijke tuinen in het Noorden.

loading

Een aantal van die plekken kende ik jarenlang zonder er ooit bij stil te staan dat zo’n park een ontwerp heeft, laat staan wie de maker is. Des te verrassender is het als je daarvan weet en je gaat letten op karakteristieke elementen. De tuinen wekken de illusie dat je er eindeloos kunt wandelen, dankzij de slingerende paden, de waterpartijen die nergens eindigen of beginnen, de hoogteverschillen door de opgeworpen heuvels en de schaduwwerking van bomen. Als u rond de kerstdagen gaat wandelen en u komt in een van de Roodbaardtuinen, let er dan maar eens op.

De Braak is gratis toegankelijk, net als Nienoord. Voor 1966 moest wie De Braak wilde bezoeken entree betalen. Misschien dat ik daarom het entreegeld van Vijversburg braaf onderga, om te voelen hoe dat is. De Braak had destijds iets van een pretpark, met dank aan het doolhof en de berceau, de tunnel van beukenheggen.

Voor 1889, toen Jan Evert Scholten eigenaar werd, was De Braak niet toegankelijk voor publiek, wat destijds ongetwijfeld ook gold voor de Vijversburg en Nienoord. De eigenaren hielden het voor zichzelf en hun chique gasten, want reken maar dat er gepronkt werd met tuinen. Roodbaard moet de Jan des Bouvries van die tijd zijn geweest.

loading

Groot contrast

Ik hop van landgoed naar landgoed, dat kan in een verhaal, loop je op het ene moment op een paadje bij Nienoord en het volgende moment op een plekje in De Braak. Boeiend om te zien hoe terreinen die ooit veel op elkaar leken, hun eigen weg gaan.

Vijversburg kiest voor chic, met speelse elementen in de drie parkdelen waarmee het landgoed in 2015 uitbreidde. Dwaalster, Ooievaarsnet en Frijlân hebben elk een eigen karakter, bewijzen dat het landgoed niet alleen het oude conserveert, maar ook schept. Voor zoiets mag je van een bezoeker best 2,50 euro vragen.

Het contrast met De Braak is groot. Voor Natuurmonumenten lijkt de inrichting een dilemma, zit natuurlijk in het DNA van de natuurbeheerder om natuurwaarden voorop te stellen. Maar oude bomen die op hun einde zijn doen afbreuk aan het chique karakter van een landgoed, hoe goed oud en dood hout ook is voor insecten en vleermuizen.

loading

En om over het verschil in onderhoud van de paden maar niet te spreken. Nienoord weet wat dat betreft een veilig midden tussen de beide andere parken te vinden: ruim, toegankelijk en met allerlei voorzieningen en attracties om er een hele dag door te brengen. Het kan er druk zijn, maar wandel richting Midwolde, of langs het Leekster Hoofddiep richting het Leekstermeer, en je bent alles kwijt. Waarmee we weer terug zijn bij het begin van dit verhaal, dat wandelen toch vooral vrijheid is.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra