Foto:

Dit is de belangrijkste reden voor het kabinet om een avondklok in te stellen. Maar hoe gevaarlijk is de Britse mutant van corona nou echt?

Foto: ANP

Keihard bewijs dat de Britse mutant van het coronavirus besmettelijker is dan de gangbare variant, is er volgens viroloog Ab Osterhaus (nog) niet. Toch geldt het als belangrijkste reden waarom het demissionaire kabinet om een avondklok wil instellen. Wat is verstandig? „Dat antwoord is niet zo makkelijk, maar het liefst ga ik voor zekerheid.”

De overvolle ziekenhuizen in Londen eind vorig jaar vormen een angstbeeld voor het Binnenhof en de Nederlandse zorgsector. Dat nooit! En omdat de Britse hausse in het aantal besmettingen grotendeels samenviel met het dominant worden van de nieuwe Britse virusmutant, staan alle seinen op rood. Als de nieuwe variant, die ook in Nederland rondwaart, inderdaad zo veel besmettelijker is, dan kunnen we onze borst natmaken.

Maar complete zekerheid? Die hebben we niet. Osterhaus: „We zagen in Engeland twee dingen tegelijkertijd gebeuren: het sterk groeiende aantal besmettingen én de uitbreiding van de Britse mutant. Er is dus een correlatie. En je kunt ook nog zeggen dat juist in bepaalde regio’s waar de nieuwe variant dominant was, dat daar het aantal besmettingen het snelst leek toe te nemen. Maar een hard oorzakelijk verband is iets anders.”

Grotere besmettelijkheid Britse variant

Osterhaus is het wat dat betreft eens met de Rotterdamse viroloog Ron Fouchier van het Erasmus Medisch Centrum. Die stelde donderdag in het Algemeen Dagblad dat hij niet overtuigd is van de grotere besmettelijkheid van de Britse variant. Fouchier wijst op de soepeler Britse regels in de aanloop naar kerst. Ook die zouden een verklaring kunnen zijn voor de latere ellende in de Londense ziekenhuizen. „De Engelsen vertoonden inderdaad geen goed gedrag”, erkent Osterhaus.

De onzekerheid is een handicap in het debat over een avondklok. Want willen we wel zo’n ingrijpende maatregel, die sinds de Tweede Wereldoorlog niet is voorgekomen, op basis van onduidelijke feiten? Het is probleem waar wetenschappers en politici in de pandemie telkens tegen aanlopen: keuzes moeten maken terwijl de wetenschappelijke kennis nog verzameld wordt.

De afgelopen maanden verschenen in Britse media wel aanwijzingen voor een grotere besmettelijkheid. Zo schreef de Daily Mail over een studie van de Birmingham University die een veel grotere virushoeveelheid in de keel detecteerde bij patiënten met de nieuwe mutant. „Het is duidelijk dat de grotere virushoeveelheid de besmettelijkheid van patiënten kan beïnvloeden, en daarmee de mogelijkheid van het virus om zich verder te verspreiden”, stelde onderzoeksleider Michael Kidd.

Verspreiding van het virus

Maar ook Kidd durfde in de Britse pers niet veel verder te gaan. Want een verklaring waarom de Britse variant meer virusdeeltjes in de keel verzamelt, kon hij niet geven. Bovendien: de studie is nog niet gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. En, nog belangrijker, het menselijk gedrag is volgens de wetenschapper evengoed belangrijk voor de verspreiding van het virus. Dus: in hoeverre we ons aan bestaande maatregelen houden.

Als het aan Osterhaus ligt, kiest hij wél voor een avondklok. „Omdat het altijd iets zal bijdragen aan het inperken van de verspreiding van dit coronavirus. En dat is wat we willen.” Maar ’s lands beroemdste viroloog geeft direct toe dat hij vanuit de diergeneeskunde nu eenmaal een straffe aanpak gewend is. „Als we een uitbraak van mond-en-klauwzeer hadden, ging direct alles op slot. En dan was je binnen bepaalde tijd klaar. Ik ben echter geen specialist in de vraag wat wij maatschappelijk verantwoord vinden.”

Mutatie in Zuid-Afrika

De Britse variant, waar nu zoveel over te doen is, is trouwens niet de variant die Osterhaus momenteel de meeste zorgen baart. Dat is eerder een mutatie van Covid-19 die in Zuid-Afrika is opgedoken. „Die lijkt, volgens voorlopige studies, in staat om de reeds opgebouwde immuniteit in eerdere patiënten te omzeilen. Als die mutant echt kan ontsnappen aan de antistoffen die mensen bij zich dragen, dan is dat zorgelijk. En daarom zijn reisbeperkingen ook belangrijk.”

De Zuid-Afrikaanse variant kan daarmee een probleem worden voor de beschermende werking van vaccins. Osterhaus: „Het is hoe dan ook een kwestie van tijd dat het virus zodanig muteert, dat het onze antistoffen kan omzeilen. Dat zien we bij het influenza-virus ook. De fabrikanten van vaccins zullen erbovenop zitten om te zien hoe dit de werking van hun producten beïnvloedt.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
menu