Een flink aantal Nederlanders waant zich immuun voor corona.

Coronavirus: noorderlingen ergeren zich kapot aan 'onverantwoorde' vliegvakanties van anderen

Een flink aantal Nederlanders waant zich immuun voor corona. Foto: ANP

Een flink aantal Nederlanders waant zich immuun voor corona. Uit onderzoek in opdracht van deze krant blijkt dat 28 procent van de ondervraagden niet het gevoel heeft (nog) besmet te kunnen raken. Experts vinden dat zorgwekkend. ‘Dit zijn allemaal individuen die het virus kunnen verspreiden’.

Vooral mensen tussen de 35 en 54 jaar geloven in hun eigen immuniteit: 34 procent voelt zich veilig voor het virus. Mannen wanen zich vaker immuun dan vrouwen.

Veel mensen leven met het idee dat ze al corona hebben gehad, ook als dat nooit is aangetoond. Van de niet geteste Nederlanders denkt of vermoedt een kwart besmet te zijn geweest. Dit idee leeft vooral onder jongeren. De enquête, uitgevoerd door onderzoeksbureau Markteffect, werd gehouden onder een representatieve groep van 1077 Nederlanders.

Misplaatst

In een reactie op de cijfers stellen experts dat onder een deel van de bevolking een misplaatst gevoel van veiligheid bestaat. ,,De immuniteit tegen corona is onder de Nederlandse bevolking maximaal 10 procent”, stelt Ger Rijkers, immunoloog bij Roosevelt University College. ,,En dan rond ik het echt naar boven af.”

Hij stelt dat mensen die denken immuun te zijn, een gevaar vormen voor de effectiviteit van het coronabeleid. ,,Het risico is dat deze mensen zich niet houden aan de maatregelen die besmettingen moeten voorkomen. Het zijn allemaal extra individuen die het virus kunnen verspreiden.”

Rijkers pleit voor meer en eerlijke communicatie over de gevaren van het virus. Hij vermoedt dat een flink aantal mensen hun overtuiging baseert op dubieuze bronnen. Ook viroloog Marion Koopmans stelt dat er ‘werk aan de winkel’ is om mensen beter te informeren over immuniteit. ,,Er circuleren nogal wat verhalen, ik kan me voorstellen dat dat tot verwarring leidt.” Zo putten sommige mensen hoop uit studies die vormen van afweer beschrijven bij mensen die nooit in aanraking zijn geweest met het coronavirus. loading

Onbegrepen ziekte

Toch kun je volgens Koopmans niet stellen dat dit automatisch betekent dat je ook immuun bent. ,,Sterker nog: er zijn ook aanwijzingen dat die kruisreactieve immuuncellen de ziekte soms verergeren. De boodschap moet zijn: dit is een razendsnel verspreidend virus dat leidt tot een ernstige en deels onbegrepen ziekte.”

Angst

Bijna een kwart van de Nederlanders (24 procent) heeft (heel) veel angst dat naasten in het ziekenhuis terechtkomen als gevolg van corona. Eenzelfde percentage is bang dat een goede bekende overlijdt aan het virus. Voor hun eigen lot hebben mensen wat minder angst. 18 procent is bang voor een ziekenhuisopname, 16 procent vreest te sterven aan corona.

Vrouwen zijn over het algemeen wat banger dan mannen. Ouderen hebben meer vrees dan jongeren: 22 procent van de 55-plussers heeft veel of heel veel angst om te sterven aan corona. Uitgesplitst naar politieke voorkeur valt op dat Groenlinks-stemmers niet bang zijn dat henzelf iets ernstigs overkomt, maar dat ze juist extreem bezorgd zijn voor hun naasten. Mogelijk speelt de jonge leeftijd van Groenlinks-stemmers hierbij een rol.

Risicogroep

44 procent van de Nederlanders denkt tot de risicogroep te behoren wat betreft het coronavirus. Niet geheel verrassend scoren de gepensioneerden (82 procent) erg hoog. Ook werklozen en arbeidsongeschikten denken vaker dan gemiddeld dat ze extra kwetsbaar zijn. Van de jongeren (18 tot 34 jaar) plaatst 22 procent zich in de risicogroep.

Uit het beeld dat tot nu toe van de ziekte oprijst, blijkt inderdaad dat vooral ouderen slachtoffer worden. Ook mensen met luchtwegaandoeningen en/of obesitas behoren relatief vaak tot de slachtoffers.

Immuniteit

28 procent van de Nederlanders denkt niet (meer) besmet te kunnen worden met corona. Vooral mensen tussen de 35 en 54 jaar geloven in hun eigen immuniteit: 34 procent voelt zich veilig. De ‘gevoelsimmuniteit’ contrasteert nogal met onderzoek naar antistoffen dat bloedbank Sanquin eerder deed. Uit de meest recente studie, die begin juni werd gepubliceerd, bleek dat 5,5 procent van de Nederlanders antistoffen heeft. Ook internationaal wordt 28 procent immuniteit nergens gehaald.

Uitgesplitst naar politieke voorkeur geloven vooral Forum-aanhangers die de enquête invulden dat ze geen corona kunnen oplopen: 58 procent.

Corona gehad?

Van de ondervraagden heeft ongeveer 5 procent zich laten testen op corona. Onder de overige 95 procent bevindt zich echter een grote groep die denkt het virus óók onder de leden te hebben gehad. 5 procent van de niet-testers is daar zelfs van overtuigd. Ongeveer 21 procent denkt het virus ‘misschien’ te hebben gehad. Vooral mannen en jongeren hebben dat vermoeden.

Ook mensen in het zuiden van ons land denken relatief vaak dat ze misschien of zeker corona hebben gehad: 32 procent. Dat hoge percentage is verklaarbaar. Tijdens de eerste golf sloeg corona hard toe in het zuiden, maar waren er weinig tests beschikbaar.

Waarom niet getest?

Interessante vraag: waarom stapten mensen die dachten dat ze corona hadden, maar niet zijn getest, niet naar de GGD? Voor 49 procent gold dat dit nog niet mogelijk was toen ze zich ziek voelden. Zij waren dus wellicht slachtoffers van de eerste golf. Sinds 1 juni is het testbeleid verruimd en mag iedereen met klachten zich laten testen. En inderdaad: in het zuiden ligt het percentage dat deze reden aanvoert met 61 procent een stuk hoger dan in de rest van het land.

Ruim 21 procent van de niet-testers zag ervan af omdat het te veel gedoe was, de wachttijd bij de GGD te lang werd bevonden of omdat ze geen zin hadden in quarantaine te gaan. Nog eens 19 procent was snel weer beter en zag er daarom van af.

Regels

76 procent van de Nederlanders zegt zich goed aan de coronaregels te houden. Vrouwen vinden zichzelf met 80 procent nog wat gedisciplineerder dan mannen. Van de jongeren zegt 60 procent zich er goed naar te voegen, bij de ouderen is dat 87 procent. In het noorden (85 procent) is de discipline een stuk groter dan in het westen (71 procent). Ondernemers en zzp’ers scoren ook bovengemiddeld: bijna 9 op de 10 ondervraagden uit die groep geeft zichzelf een pluim. Bij studenten en mensen in loondienst is het allemaal een stuk losser.

Ook op dit punt lijken Forum-aanhangers zich heel anders op te stellen dan de meeste anderen. Liefst 56 procent van hen geeft aan hun leven niet of slechts in heel kleine mate aan te passen vanwege het coronavirus. Bij het CDA is dat slechts 7 procent.

Kwetsbare personen

85 procent van de Nederlanders zegt goed of heel goed rekening te houden met kwetsbare personen in de omgeving. Ruim 12 procent doet dat ‘een beetje’. Bij jongeren zijn de percentages iets anders: 80 procent houdt goed rekening met hun kwetsbare naasten, 18 procent een beetje.

Opvallend hier is hoe VVD’ers hun eigen gedrag beoordelen. Liefst 97 procent zegt goed of heel goed rekening te houden met kwetsbare personen. Geen andere partij komt ook maar in de buurt.

Tweede golf

71 procent van de bevolking denkt dat de kans op een tweede golf groot is. 60 procent maakt zich zorgen over een tweede golf. Vooral ouderen (72 procent) zijn er bang voor. Ook mensen in Noord-Nederland, tot nu toe redelijk gespaard, zijn bovengemiddeld bang. Kiezers van Forum (33 procent) en de kleine christelijke partijen maken zich minder zorgen. loading

Corona erger dan griep?

Twee derde van de Nederlanders onderschrijft de stelling dat het coronavirus erger is dan de griep. Jongeren denken vaker dat het niet veel uitmaakt dan ouderen. Vooral Forum-stemmers denken er anders over: twee derde denkt dat corona niet erger is dan griep. Ook relatief veel Partij voor de Dieren- en PVV-stemmers denken er zo over.

Experts stellen overigens dat de stelling niet klopt. Uit de kennis die nu voorhanden is, blijkt dat de sterftekans bij corona hoger ligt dan die bij seizoensgriep. Ook zijn er ernstige bijwerkingen, en, het belangrijkste punt: bijna niemand is nog tegen corona beschermd. Er is immers geen vaccin, in tegenstelling tot bij griep.

Ergernis

Ruim zes op de tien Nederlanders (62 procent) vindt het ‘onverantwoord’ dat andere Nederlanders in coronatijd op vliegvakantie gaan. Vooral ouderen en noorderlingen ergeren zich kapot, net als SP-, SGP- en ChristenUnie-stemmers.

Een iets hoger percentage (64 procent) ergert zich aan de losse omgang met coronaregels door andere Nederlanders. Opvallend genoeg zijn het vooral VVD-stemmers die zich opwinden: 82 procent vindt dat anderen niet gedisciplineerd genoeg zijn.

menu