Renee Bredewold (39) uit Haarlem.

Een moestuintje op je balkon: zo pak je dat aan

Renee Bredewold (39) uit Haarlem. Foto: Marleen Kuipers

Komkommers, raapstelen, een pruimenboom: deze hobbytuinders begonnen een florerende moestuin op hun balkon. ,,Na het eten, als de zon een beetje weg is, begin ik met water geven.’'

Om je eigen groente, fruit en kruiden te kweken heb je geen tuin of perceeltje moestuin nodig. Het kan ook op je balkon. De hoogte in, langs de reling of tegen de muur, met hangbakken aan de balustrade of potten op de balkonvloer. Zo begon Renee Bredewold (39) uit Haarlem vorig jaar met het kweken op haar balkon.

,,Ik was al langer in de weer met kamerplanten. Mijn vriend vroeg of we niet iets konden doen met eetbare planten, want daar heb je tenminste echt iets aan. Eerst hebben we uitgezocht wat voor eetbaars er goed op een balkon kan groeien. Onze balustrade is van glas, dus ik wist al dat we de meer exotische soorten konden proberen, zoals paprika. We zijn zaad gaan kopen en hebben daarbij ook gekeken wat lucratief kan zijn. Kruiden zijn in de supermarkt vrij duur. Als je die op je balkon kweekt en voor het koken afknipt, scheelt dat veel geld. Maar verder doen we het niet om geld uit te sparen hoor!”

Supermarkt

Het eerste jaar was meteen een succes. ,,We hebben afgelopen zomer zo’n drie keer per week groenten van het balkon kunnen oogsten: bij elke maaltijd een paar blaadjes pluksla, veldsla, cherrytomaatjes. Verder hebben we lekker gegeten van de komkommers. Die zijn ietsje kleiner dan in de supermarkt, maar deden het als een tierelier. Ook hadden we bijvoorbeeld spinazie, ananaskers, peterselie, citroengras, maggikruid en munt. Maar het is niet zo dat we nu nooit meer naar de supermarkt hoeven.”

Dit jaar verwacht Bredewold nog meer winst uit haar tuin te halen doordat ze in het vroege voorjaar elke week wat nieuwe zaadjes heeft gezaaid in de kweekbakken. In maart zette ze die voor het raam. ,,Op die manier heb je gedurende een langere periode continu oogst. Vanochtend was ik wild enthousiast toen ik het vruchtbeginsel van de tomaten zag. ‘We krijgen baby’s!’ gilde ik naar mijn vriend.”

Met het balkontuinieren maakt ze haar hoofd leeg, zegt Bredewold. ,,Doordat het aan huis is, hoef je nergens heen. ‘s Avonds na het eten, als de zon een beetje weg is, begin ik met water geven.”

Compost

In Amsterdam-West kweekt Annabel Jansen (41) eigen groente en fruit op haar balkon. Vorig jaar won ze de Uit je dak-prijs van Amsterdam-West, voor het groenste balkon van het stadsdeel. In het juryrapport wordt haar duurzame aanpak geprezen. ,,De meubeltjes en potten komen voor het grootste deel van de straat”, zegt Jansen. ,,Ook maak ik zelf compost met bokashi: we sparen al ons gft-afval in een emmertje op en door een fermentatieproces komt daar nieuwe aarde uit. Verder probeer ik in het najaar zo veel mogelijk zaadjes te verzamelen.”

Met verbouwen van groente en fruit begon Jansen tien jaar geleden in haar vorige huis, waar ze alleen een Frans balkonnetje had. ,,Daar had ik allemaal aardbeienbakken aan gehangen. Hier heb ik dat uitgebreid met een appelboompje, pruim, blauwe bes, framboos en een aparte soort broccoli met een lange steel.”

Het leuke aan zelf telen vindt Jansen dat je gewassen kunt laten groeien die in de winkel niet vaak te vinden zijn. ,,Raapsteeltjes bijvoorbeeld, of bepaalde soorten tomaten. Op ons balkon kweek ik een klein, peervormig, geel tomaatje.” Niets is bovendien zo lekker als een vers geplukte oogst, benadrukt Jansen, ,,want de vruchten zijn rijp op het moment dat je ze plukt.”

loading  

Soep

Zitten doet Jansen niet vaak op haar balkon. ,,Ik wandel wel elke ochtend voor het ontbijt even naar buiten om te kijken wat er nu weer opkomt. En als ik soep maak, pluk ik even wat verse peterselie of lavas.”

De pruim en appelboom zijn soorten die klein blijven. Ook probeert Jansen gewassen te kiezen die zichzelf bestuiven. ,,Mijn appelboompje help ik elke ochtend een beetje door hem te bestuiven met een kwastje.”

Om te moestuinieren op je balkon hoef je niet speciaal naar de winkel om zaden te kopen, je kunt ze ook uit groente en fruit halen die je toch al in huis hebt. Emmelien Stavast (34) bracht op die manier op haar balkon in de Rivierenbuurt paprika’s en Spaanse pepers groot. ,,Die pepers kun je gemakkelijk openritsen en de zaden eruit halen. Op een gegeven moment hadden we zoveel pepers dat we niet meer wisten wat we ermee moesten. Als dat dit jaar weer gebeurt, ga ik ze drogen, om chilivlokken en peperolie te maken.”

Ook pootte Stavast een aantal uitgelopen aardappels in een bak. ,,Ik vond het zonde om ze weg te gooien. Ik heb ze in de aarde geduwd en kijk wel wat eruit komt. Het lijkt me leuk als ik op een gegeven moment aardappels kan oogsten van mijn eigen balkon.”

Julius Jaspers geeft in First Eet handige tips voor bij het koken. In onderstaande video: nooit meer slappe sla! Wij gaan voor een heerlijke knapperige salade met een frisse dressing.

Shiitakes op koffieprut

Rudy Klaassen (59) woont op vierhoog op het KNSM-eiland in Amsterdam en is op een schaduwrijke plek op zijn balkon een paddenstoelenkwekerij begonnen. Hij kweekt oesterzwammen en shiitakes op koffieprut uit zijn eigen huishouden, en op snoeihout van de gemeente. ,,In het snoeihout boor ik gaten en daar stop ik pluggen in die geïnfecteerd zijn met mycelium, het netwerk van de draden van een schimmel. Dat kun je op internet bestellen. Niet lang daarna gaan er paddenstoelen groeien, die voedingsstoffen halen uit het hout.”

Behalve paddenstoelen verbouwt Klaassen ook groenten op zijn balkon: Chinese kool, radijs, wortel, tuinkers, rode biet, prei en sla. In het voorjaar zaait hij zaadjes in lege wijnkistjes gevuld met de aarde uit het wormenhotel. ,,Het begint allemaal met een goede bodem”, zegt Klaassen. ,,Om te vergelijken heb ik weleens tomaten gekweekt zonder eigen compost en met eigen compost. De tomaten zonder compost waren een stuk kleiner.”

De eetbare bloemen, zoals kleine chrysanten, viooltjes, goudsbloem, madeliefjes en Oost-Indische kers, gebruikt hij in salades. Klaassen probeert op zijn balkon de natuur na te bootsen door in de bakken verschillende planten naast elkaar te zetten. ,,Als je monocultuur vermijdt, kun je plagen voorkomen.”

menu