En weer ligt de routekaart van het kabinet al voor de persconferentie van premier Rutte op straat. Waarom worden maatregelen gelekt? En wie zijn die 'Haagse bronnen'?

Premier Rutte komt aan bij het Catshuis. Foto: ANP

Je kunt er de klok op gelijk zetten: nog voor de persconferentie van premier Mark Rutte liggen de nieuwste coronamaatregelen al op straat. De routekaart kwam deze keer in handen van de Volkskrant. Maar waarom worden de plannen toch gelekt? En wie doet dat?

Lekken is van alle tijden. Ken je bijvoorbeeld de mop van de Prinsjesdagstukken die pas op Prinsjesdag uit het koffertje worden getoverd?

Minister Wopke Hoekstra (Financiën) stelde een maand geleden nog dat hij het 'ongemakkelijk' vond dat de miljoennota als vanouds voor Prinsjesdag zijn weg naar de media had gevonden. ,,Ik zou dat graag anders willen, maar het lekken is niet van het laatste jaar", zei Hoekstra enigszins berustend.

Premier Rutte merkte in 2018 - ook toen was een gelekte miljoenennota de directe aanleiding - op dat hij went aan het uitlekken van stukken. ,,Dat is niet goed'', zei hij daarbij, waardoor hij er zich toch weer iedere keer 'heel boos over' over maakte.

Electoraal gewin

Natuurlijk hebben politici in sommige gevallen simpelweg baat bij lekken. Uit electoraal gewin, vooral. Neem de staking in 2017 van de bassischoolleraren, die een eis op tafel legden van 270 miljoen euro salarissteun plus nog eens 500 miljoen euro om de werkdruk te verminderen.

Een dag voor de staking werd via 'Haagse bronnen' bekend dat hun wensen op de euro nauwkeurig werden ingewilligd. D66 en de ChristenUnie hadden al eerder aangeven het voor de leraren op te nemen en maakten zo goede sier. Waren zij tenslotte niet de voorvechters geweest?

Sigaar uit eigen doos

Soms is er ook de sigaar uit eigen doos. Lastenverlichting klinkt de Nederlander als muziek in de oren, toch? Maar als de boodschappen een dag later duurder blijken te worden, houd je per saldo misschien wel minder over. Zo zijn er legio voorbeelden waar er op vakkundige wijze een positieve draai wordt gegeven aan slecht nieuws.

Maar in deze coronatijden lijkt lekken vooral bedoeld te zijn om plannen in de week te leggen. In de urenlange overleggen op het Catshuis krijgt de gewone burger geen stoel aan tafel. Maar juist die gewone burger wordt het hardst geraakt door de maatregelen.

Door het lekken van informatie zijn mensen voorbereid op wat er komen gaat. En, misschien nog wel belangrijker: de reacties uit de samenleving maken het mogelijk om indien nodig hier en daar nog wat bij te sleutelen.

Maar wie doorgaans de 'ingewijden' en 'Haagse bronnen' zijn die het nieuws daadwerkelijk lekken? Laten we maar luisteren naar onze premier. Rutte was in 2018 geneigd de dader niet onder ambtenaren, maar onder politici zelf te zoeken.

,,Als er gelekt wordt, zijn dat doorgaans politici", aldus de minister-president. ,,Het schip van staat lekt meestal van de bovenkant.''

Waarvan akte.

menu