Hoewel Nederland flink aan het vaccineren is geslagen bij de ouderen en kwetsbare groepen, liggen er nog altijd zo’n 2000 coronapatiënten in het ziekenhuis. Wie zijn die mensen eigenlijk? Mensen uit een iets andere groep dan in het begin van de coronacrisis, zo blijkt.

Van de huidige 565 patiënten met Covid-19 op de intensive care is het merendeel afkomstig uit de groep 65- tot 69-jarigen (116) en de 60- tot 64-jarigen (114), blijkt uit de laatste cijfers van de Stichting Nationale Intensive Care Evaluatie (NICE). Daarna volgen de 70- tot 74-jarigen (108), mensen tussen de 55 en 59 (76), 75- tot 79-jarigen (55) en 50- tot 54-jarigen (40). De overige groepen zijn aanzienlijk minder vertegenwoordigd.

Leeftijd daalt weer

Ter vergelijking: over de hele crisis bezien, was de meest voorkomende leeftijdsgroep op de ic volgens NICE die tussen de 70 en 74, met bijna 1600 op een totaal van bijna 9400, gevolgd door de mensen tussen 60 en 69. „Vooral tijdens de eerste golf zagen we hen het meeste terug op de ic”, vertelt Piet Melief, intensivist in het Alrijne-ziekenhuis in Leiderdorp, landelijk coördinator ic-capaciteit en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC).

„Aan het begin van de tweede golf in september kwamen juist meer jonge mensen daar terecht, waarna het in de loop der maanden weer opschoof naar boven. Maar nu krijgen we ook de indruk dat de leeftijd langzaam weer naar beneden verschuift. De alleroudste categorie van 80-plussers zagen we al weinig, maar die is er nu helemaal niet meer, terwijl we de oudste 70-plussers ook minder zien. Dat is zeker een gedeeltelijk bewijs van het vaccinatie-effect. Nu gaat het daarom vooral om de oudere vijftigers en zestigers, die bovendien vaak gewoon relatief gezond zijn.”

’Happy hypoxia’

Met name bij de wat jongere groepen die op de ic opgenomen worden, de eind-veertigers en begin-vijftigers, treedt nog weleens ’happy hypoxia’ op, stelt Melief. „Dan voelen ze zich vaak niet erg slecht, waardoor ze later aan de bel trekken en zieker binnenkomen dan anders het geval was geweest. Het gebeurt dan ook dat mensen er in eerste instantie niet eens zo slecht bij zitten, maar dat je je dan bij de metingen een hoedje schrikt en ze snel op de ic belanden.”

Ook uit RIVM-cijfers blijkt dat de leeftijdsgroep van 70 tot 79 in de afgelopen vier weken een kleiner aandeel had in het aantal nieuwe ziekenhuisopnames door corona (24 procent van het totaal) dan over de hele crisis bezien (28 procent). Al blijft de groep daarbij in de afgelopen maand samen met de 60-plussers (21 procent) nog ’hofleverancier’, gevolgd door 80- tot 89-jarigen (20 procent) en 50- tot 59-jarigen (15 procent).

Meer mannen

Zestig procent van de coronapatiënten in de ziekenhuizen is man, blijkt uit RIVM-cijfers. Melief: „Het is lastig te zeggen waardoor dat precies komt. Over het algemeen zijn mannen iets dikker, waardoor ze vaker tot de risicogroep behoren, maar we weten niet of er echt een rechtstreeks verband te leggen is.”

Ook zijn patiënten met een migratieachtergrond relatief oververtegenwoordigd op de ic, vergeleken met de omvang van hun groep. „Onder normale omstandigheden, los van corona, geldt dat ook al”, zegt Melief. „We weten niet of dat komt doordat mensen bijvoorbeeld een genetisch probleem hebben of doordat ze minder economische draagkracht hebben.”

Ligduur en sterftekans blijven hoog

Intussen is de gemiddelde ligduur van coronapatiënten op de intensive care nog altijd hoog. „Aan het begin van de tweede golf daalde het van ongeveer 25 dagen naar een week of drie”, zegt Melief.

„Maar daar ligt het nu nog altijd op. Doordat de ziekenhuizen hun behandelingen meer zijn gaan richten om de ontstekingsreacties tegen te gaan, belanden mensen vanaf de verpleegafdeling wel minder snel op de intensive care. Waar er tijdens de eerste golf voor iedere opname op de ic er twee klinische opnames waren, is die verhouding nu veranderd naar een op vier.”

Ernstige longontsteking

Ook is de sterftekans bij mensen die op de ic opgenomen worden met corona onverminderd hoog gebleven, signaleert de intensivist. „Die bedraagt nog steeds zo’n dertig procent. Ook als bijvoorbeeld een veertigjarige daar belandt, kun je er niet zeker van zijn dat hij of zij daarvanaf komt. Ze liggen niet voor niks daar en hebben vaak een heel ernstige longontsteking als complicatie, die lastig te behandelen is.” Volgens Stichting NICE zijn er meer dan 2600 coronapatiënten op de ic overleden, terwijl ruim 5600 mensen met Covid-19 levend de ic hebben verlaten.

Mogelijk drukker

Melief verwacht de komende maanden dat het druk blijft en mogelijk drukker wordt. „In Engelse studies is wetenschappelijk aangetoond dat de Britse variant niet enkel besmettelijker is, maar de sterftekans ook twee keer zo hoog ligt. In veel ziekenhuizen worden al gesprekken gevoerd over het intrekken van de meivakantie, omdat er dan nog waarschijnlijk veel mensen liggen. We snappen dat mensen er klaar mee zijn, maar dat geldt voor ons natuurlijk evenzeer.”


Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus