Facebook verbiedt content tot frustratie van een deel van de gebruikers: hebben alternatieve sites een kans?

Foto: Shutterstock

Sinds Facebook aankondigde foto’s, tekeningen en filmpjes van Zwarte Piet te weren is er een flinke discussie ontstaan over de invloed van de socialemediagigant. Hoe ver kan het bedrijf gaan in het bepalen van de online content? Gebruikers roepen massaal op het platform te verlaten. Onder hen boerenactivist Jan Huzen die zelfs een eigen variant oprichtte.

Zijn variant op Facebook heet Kletstime. Huzen zegt klaar te zijn met het beleid van Facebook dat volgens hem ‘pure censuur’ is. Hij deelde zijn ongezouten mening vaak in de Facebookgroep Steungroep Boeren & Burgers met bijna 170.000 leden. Huzen is zelf 120 dagen van Facebook verbannen, omdat hij de Zwarte Pieten-regel vier keer overtrad.

Dat overkwam meer mensen de laatste tijd. Op Kletstime mogen gebruikers vrijelijk foto’s van Zwarte Piet plaatsen. Op de site blijkt dat ook nudisten hun gang mogen gaan. ,,Zolang ze hun foto’s maar in besloten groepen plaatsen.” Volgens Huzen telt zijn platform nu bijna 2000 leden.

Meer gebruikers, meer succes

Al veel vaker werden alternatieven gelanceerd voor Facebook. De bekendste zijn Ello, Diaspora en Vero. Toch is de kans groot dat deze namen je niks zeggen, want Facebook heeft ruim 373 keer zoveel gebruikers als al deze platformen gezamenlijk: 6,7 miljoen versus ruwweg 2,5 miljard.

Volgens Rik Smit, universitair docent Media Studies aan de Rijksuniversiteit Groningen, zit het succes van Facebook hem dan ook in het aantal gebruikers. „Hoe meer mensen de technologie gebruiken, hoe beter het wordt. Dat weet het bedrijf zelf ook, waardoor potentiële concurrenten nauwlettend in de gaten worden gehouden en indien nodig worden opgekocht.”

Zo kocht Facebook Instagram en Whatsapp. Het bedrijf van Zuckerberg probeerde ook meerdere keren het populaire Snapchat te kopen, maar elk aanbod werd tot dusver afgewezen.

‘Zij bepalen wat we wel en niet zien’

Toen in 2018 bleek dat miljoenen Facebookaccounts werden misbruikt voor de verkiezingscampagne van de Amerikaanse president Donald Trump ontstond er een heuse ‘Fuck Facebook’-beweging. Duizenden mensen verwijderden hun account. Nu is er weer veel kritiek, omdat Facebook steeds ingrijpender bepaalt wat wel en niet getoond wordt. „Facebook heeft altijd gezegd dat ze geen medium zijn, maar daar kunnen ze nu niet meer mee wegkomen”, meent Smit.

Amerikaanse invloed

Smit stelt dat de kaders op Facebook worden beïnvloed door de Amerikaanse oorsprong van het bedrijf. „Je krijgt op het platform een sterke Amerikaanse kijk op normen en waarden. Dat bepaalt wat normaal is en wat wel en niet kan. Ze proberen de online-omgeving zo steriel mogelijk te houden.”

Als voorbeeld noemt Smit een discussie over foto’s van vrouwen die borstvoeding gaven. Een groot aantal hiervan werd van Facebook verwijderd omdat dit in strijd zou zijn met het beleid van het platform. Gebruikers reageerden verontwaardigd.

Volgens Smit verdwijnt de nuance door het moderatiebeleid van Facebook. „Het speelt polarisatie in dit debat alleen maar in de hand. Voorstanders van Zwarte Piet zien bevestigd worden dat hun tradities worden afgepakt door hogere machten. Tegenstanders begrijpen alleen maar minder waarom mensen Zwarte Piet eigenlijk willen behouden.”

Toekomst

Of een nieuw socialemediaplatform de macht van Facebook kan breken, is volgens Smit nog maar de vraag. „Het bedrijf blijft een monopolie nastreven, omdat het daarbij gebaat is. Ook blijft het de vraag of de nieuwe platformen in staat zijn om de aantrekkingskracht van Facebooks netwerk te doorbreken. Maar zeg nooit nooit. Kijk bijvoorbeeld naar Snapchat.”

Het platform van Huzen wordt vrijdag gelanceerd. Gebruikers kunnen al inloggen maar, waarschuwt Huzen, ,,hij is nog niet helemaal af”. Hoeveel hij investeerde wil hij niet zeggen, ,,maar het is een aardig bedrag en het is allemaal mijn eigen geld”. Hij is nog op zoek naar investeerders zodat hij mensen kan aannemen om de berichten in de gaten te houden. ,,Wanneer mensen porno gaan plaatsen moet dat er natuurlijk afgehaald worden.”

menu