GGD prikt door met vaccin AstraZeneca: 'Wij hebben nog geen signalen binnengekregen dat mensen bezorgd zijn'

De GGD’s prikken ’ook vandaag door met AstraZeneca’. Foto: HOLLANDSE HOOGTE / MANON BRUININGA

Brengt vaccinatie met AstraZeneca grotere risico’s met zich mee? Die vraag ligt op tafel nu Denemarken besloten heeft het middel voor veertien dagen niet meer in te zetten wegens ernstige gevallen van bloedstolsels onder gevaccineerden. Ook IJsland volgt. Maar wat doet Nederland?

Volgens bijwerkingencentrum Lareb speelt dit niet in Nederland, terwijl ook de EMA eerder al liet weten dat dergelijke ernstige bijwerkingen vooralsnog zelden voorkomen. ,,Wanneer grote groepen worden gevaccineerd zoals nu het geval is, dan kun je dergelijke meldingen verwachten”, reageert het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, dat namens Nederland betrokken is bij de EMA-beoordelingen van vaccins. ,,We zijn altijd verplicht om serieuze meldingen te onderzoeken: dat is wat we nu doen.”

CBG

Volgens het CBG overlegt de EMA momenteel hierover in Europees verband. ,,Vanmiddag volgt meer informatie. Indien nodig ondernemen we gepaste actie.” Het ministerie van Volksgezondheid meldt ook daarop te wachten.

De Denen namen de beslissing donderdag uit voorzorg, omdat nog niet duidelijk is of er een direct verband bestaat tussen het vaccin en de klachten. Daarom wordt er een pauze van twee weken ingelast. „We moeten dit verduidelijken voordat we het vaccin van AstraZeneca kunnen blijven gebruiken”, stelde gezondheidsdirecteur Søren Brostrøm.

Pfizer

In Nederland speelt het vaccin juist een belangrijke rol binnen ons programma. Met naar verwachting in totaal 5,5 miljoen leveringen aan het einde van het tweede kwartaal is het samen met Pfizer de hofleverancier en cruciaal om ervoor te zorgen dat iedere Nederlander die dat wil begin juli minimaal een eerste prik gekregen heeft. Die doelstelling sprak zorgminister De Jonge afgelopen week uit.

EMA

De EMA bracht woensdagavond overigens wel al een bericht naar buiten naar aanleiding van een sterfgeval van een 49-jarige vrouw uit Oostenrijk die tien dagen eerder het vaccin van AstraZeneca had gekregen. Zij overleed als gevolg van ernstige bloedstollingen en er waren nog twee incidenten. De EMA concludeerde daarin echter dat er vooralsnog geen aanwijzingen zijn dat die problemen veroorzaakt werden door vaccinatie. De organisatie meldde dat het aantal gevallen van trombose bij gevaccineerde mensen niet hoger ligt dan in de algehele bevolking. Van de 3 miljoen EU-burgers die op 9 maart met AstraZeneca gevaccineerd zijn, werden er slechts 22 gevallen van trombose of embolie gemeld.

Ook bijwerkingencentrum Lareb heeft in Nederland slechts één melding van een verdenking van trombose zonder ernstige gevolgen ontvangen na vaccinatie met AstraZeneca. „Wij signaleren op dit moment geen problemen, maar zullen vanzelfsprekend alert blijven”, zegt directeur Agnes Kant. Voor nu blijven de meest voorkomende bijwerkingen volgens het instituut de gebruikelijke, zoals hoofdpijn, koorts en reactie op de prikplaats. „Het zou wel kunnen dat die bijwerkingen bij AstraZeneca iets heviger zijn dan bij andere vaccins, maar daar doen we nog meer onderzoek naar.”

GGD prikt ook door

De GGD’s prikken ’ook vandaag door met AstraZeneca’. Dat laat Jacqueline Toonen, woordvoerster van GGD GHOR Nederland, weten. „We hebben geen verontruste telefoontjes binnengekregen vooralsnog.” Ze laat weten dat de GGD uitvoerder is, en het ministerie van VWS uiteindelijk bepaalt. „Maar wij hebben nog geen signalen binnengekregen dat mensen bezorgd zijn, en er worden ook geen afspraken afgezegd van mensen die zich met AstraZeneca zouden laten vaccineren.” Wel is het nieuws uit Denemarken ’nog vers’. „We prikken nu door en zijn in afwachting van nieuws verder.”

Ook huisartsen prikken met AstraZeneca. De Landelijke Huisartsen Vereniging laat weten dat mensen weleens vragen stellen over of ze niet een ander middel kunnen krijgen. „Bijvoorbeeld Moderna.” Maar volgens de organisatie is de opkomst bij AstraZeneca wel heel hoog. „In Zeeland wordt dat bijvoorbeeld op 90 procent geschat. Ter vergelijking: bij de griepprik ligt het opkomstpercentage op 50 procent.”

Imagoprobleem

AstraZeneca kwam al eerder negatief in het nieuws. De Britse krant The Guardian berekende eind februari dat vier op de vijf doses die aan EU-lidstaten geleverd waren, nog ongebruikt zijn. Dat komt deels omdat momenteel vooral senioren worden ingeënt, waarvoor het vaccin in meerdere EU-landen tot voor kort niet geschikt werd geacht, maar ook door het imagoprobleem. Zo ligt de werkzaamheid met zo’n 60 procent lager dan bij Pfizer en Moderna (meer dan 90 procent).

Ook werden in september proeven stilgelegd omdat een Britse proefpersoon een ruggenmergontsteking bleek te hebben opgelopen, iets wat zich ook al in juli voordeed. Ruim een week later kon een onomstotelijk verband tussen het vaccin en de aandoening volgens de Britse autoriteiten niet aangetoond worden en ging het testen weer door. In de VS bleef het testproces echter stilliggen tot half oktober.

Zuid-Afrikaanse variant

In februari maakte ook de Zuid-Afrikaanse regering bekend het middel stop te zetten, omdat het onvoldoende bleek te werken tegen de Zuid-Afrikaanse variant. Nederlandse experts noemden dat besluit echter onverstandig, omdat het vaccin ondanks een wat mindere werking nog wel altijd de ernst van het verloop kan verminderen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus