Terwijl informateur Herman Tjeenk Willink nog bezig was om na verkennersgate voorzichtig het gebutste vertrouwen aan het Binnenhof weer uit te deuken, heeft dat woensdag een nieuwe dreun gekregen. De Tweede Kamer roept het demissionaire kabinet ter verantwoording, omdat er nieuwe informatie is opgedoken over de toeslagenaffaire en het afwimpelen van het kritische CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt.

Dat is in elk geval het beeld dat voortkomt uit een reconstructie van RTL Nieuws. Dat stelt, aan de hand van ministerraad-notulen die staatsgeheim zijn, dat het kabinet twee jaar geleden bewust informatie over de toeslagenaffaire achter zou hebben gehouden voor de Tweede Kamer.

Ook zou er zijn geklaagd over de pittige toon van de Kamer tijdens de toeslagendebatten met toenmalig staatssecretaris van Financiën Menno Snel. Met speciale aandacht voor CDA-Kamerlid Omtzigt, die zijn tanden in het toeslagendossier heeft gezet en de D66-staatssecretaris er steevast pittig over bevraagt. De frustratie in de Kamer over het uitblijven van informatie loopt in die tijd geregeld hoog op.

’Zoveelste leugen’

De nieuwe details over de toeslagaffaire komen meteen als een sluier over de formatie te liggen. Informateur Tjeenk Willink was net bezig de weg te plaveien voor een akkoord op hoofdlijnen, nog geen drie weken nadat de hele oppositie het vertrouwen in premier en VVD-leider Mark Rutte had opgezegd vanwege ’verkennersgate’. Aan Tjeenk Willink was de taak om het vertrouwen te herstellen. Hij leek met zijn wens voor een dun akkoord al een paar stappen verder te kunnen zetten.

Dat is wat de oppositie betreft nu wel klaar. Wat PVV-leider Geert Wilders betreft is het ’einde formatie’ als de onthullingen kloppen. Hij zinspeelt op nieuwe verkiezingen. SP-leider Lilian Marijnissen stelt dat eerder Rutte heeft gelogen in de Kamer, door te zeggen dat het kabinet niet bewust informatie heeft achtergehouden: „Dat is de zoveelste leugen op de stapel.”

Wopke Hoekstra

Niet alleen Rutte en de VVD, maar ook D66, CDA en CU zitten dit keer door de nieuwe onthullingen met hun vingers tussen de deur. Zij zouden volgens RTL hebben ingestemd met het achterhouden van informatie voor de Kamer en hebben meegepraat over de kritische houding van Kamerleden.

CDA-leider Wopke Hoekstra staat vol in de wind omdat hij volgens een bron van RTL Nieuws in de ministerraad gezegd heeft dat hij probeerde om Omtzigt te ’sensibiliseren’, oftewel tot rede probeerde te brengen. Ook bij bewindslieden van D66 en CU vallen vraagtekens te plaatsen. Ook zij lijken er uiteindelijk mee ingestemd te hebben dat toeslageninformatie niet naar de Kamer ging.

Sigrid Kaag

Er wordt ook nog driftig gespeculeerd over wie de notulen zou hebben gelekt. Want ook de Kamerleden uit de commissie die vorig jaar de verhoren naar de toeslagenaffaire deed, hebben daar inzicht in gehad: een deel in de notulen zelf, anderen alleen in samenvattingen daarvan. Lang niet iedereen is ervan overtuigd dat het lekken belangeloos was.

In weerzin met de door hun partijen zo vurig gewenste transparantie voelen Hoekstra en D66-leider Sigrid Kaag woensdagmiddag opvallend weinig behoefte om te reageren op het nieuws. Ze verschuilen zich achter een brief die het kabinet naar de Kamer gaat sturen over de kwestie. Niet uitgesloten wordt dat in een debat de vertrouwensvraag weer op tafel komt.

Kaag weet zelfs niet meer of ze aanwezig was in de Trêveszaal toen de gevoeligheden werden besproken: „Misschien was ik wel in Niger.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra