Wiskundig gezien is de verspreiding van het coronavirus uiterst voorspelbaar, toch tarten de gevolgen ons voorstellingsvermogen.

Hoe een golf een tsunami wordt: de nietsontziende wiskunde achter het virus

Wiskundig gezien is de verspreiding van het coronavirus uiterst voorspelbaar, toch tarten de gevolgen ons voorstellingsvermogen. Foto: ANP

Weer zorgt de kracht waarmee het coronavirus toeslaat voor paniek. Het is de grote paradox van een virus dat zich exponentieel verspreidt. Wiskundig gezien is het uiterst voorspelbaar, toch tarten de gevolgen ons voorstellingsvermogen. ,,De harde realiteit is dat deze golf de gedaante van een tsunami heeft aangenomen.”

Ook in de tweede golf leert het coronavirus miljoenen Nederlanders wat exponentiële groei ook alweer is, en wederom is het geen fijne les. In de week tot 9 september waren er gemiddeld 850 besmettingen per dag, in de week tot 20 september 1684, in de week tot 1 oktober 3000 en in de week tot gisteren 6155. Verdubbeling op verdubbeling op verdubbeling, telkens met een tussenpoos van elf dagen.

Hetzelfde patroon is - helaas - zichtbaar in de ziekenhuizen, de plek waar deze exponentiële ontwikkeling écht pijn doet. Bovengenoemd rijtje nog eens. Op 9 september lagen er in de ziekenhuizen 153 mensen met corona. Op 20 september 344. Op 1 oktober 691. En op 12 oktober 1298. Verdubbeling op verdubbeling op verdubbeling, telkens met een tussenpoos van elf dagen. Waar hebben we dat eerder gezien?

Berekeningen

In de ziekenhuizen maken ze dezelfde berekeningen, en ook daar hebben ze uitgerekend hoe het ervoor staat als we weer elf dagen verder zijn, op 23 oktober. Als er weer een verdubbeling plaatsvindt, zullen dan ongeveer 2500 ziekenhuisbedden bezet zijn met coronapatiënten. Twintig procent van de normale ziekenhuiscapaciteit is dan nodig om mensen met Covid-19 te kunnen behandelen.

Mogelijk hebben de twee weken geleden aangekondigde maatregelen wel enig effect gehad. Dan zal het aantal misschien iets lager uitvallen dan 2500. Maar dat we veel hoger uitkomen dan nu, is een vaststaand gegeven. Uit gegevens van het CDC, het Amerikaanse RIVM, blijkt dat er gemiddeld vijf dagen zit tussen de eerste symptomen en een opname. De tijdspanne tussen een besmetting en de eerste symptomen is ongeveer zes dagen. Bij elkaar zitten er dus elf dagen tussen een gebeurtenis die een besmetting oplevert, en een bezet ziekenhuisbed.

Tsunami

Dat betekent dat ons gedrag van vandaag bepalend is voor de situatie in het ziekenhuis over elf dagen. Dat is slecht nieuws: het nog steeds toenemende aantal besmettingen, de drukte op de weg en op straat en alle berichten over illegale feestjes doen vermoeden dat we niet genoeg doen om de trend te breken.

Het alarmgevoel dat dat oproept, werd maandag luid en duidelijk verkondigd door Peter Paul van Benthem van de Federatie Medisch Specialisten (FMS). ,,De harde realiteit is (..) dat deze Covid-19-golf de gedaante van een tsunami heeft aangenomen. Trager oplopend dan begin dit jaar, maar des te vernietigender en naar het zich laat aanzien met een veel langduriger verloop.”

Grote uitdaging voor Nederland

De grote uitdaging waar Nederland voor staat, is eigenlijk het beïnvloeden van de situatie over 22 dagen, in november. Als er niks gebeurt, liggen er volgende maand zo'n 5000 patiënten in de ziekenhuizen, waarschuwde de FMS gisteren. Dat zijn er vier keer zoveel als nu en het equivalent van 40 procent van de totale zorgcapaciteit. In dat geval moet 70 procent van de reguliere zorg worden geschrapt, aldus de FMS, meer nog dan afgelopen voorjaar. Ernst Kuipers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding noemde zelfs een percentage van 75 procent.

Om te concluderen dat dat percentage een absoluut horrorscenario vertegenwoordigt, hoef je geen verstand van wiskunde te hebben. De medische sector eist dan ook strenge maatregelen van het kabinet. ,,De enige kans die we maken als samenleving is als we gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor dit probleem", stelt Van Benthem. ,,Er is geen tijd om met vingers te gaan wijzen, we zullen snel moeten optreden.”

menu