De kritiek op minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zwelt aan nu hij niet van plan is om maandag te starten met het vaccineren van cruciaal ziekenhuispersoneel. Ondertussen verliest de ’coronaminister’ steeds meer krediet vanwege verwachtingen die hij keer op keer niet waar kan maken. Dinsdag wacht hem een pittig spoeddebat in de Tweede Kamer.

Niemand lijkt de vaccinatiestrategie van het kabinet nog te steunen. Nederland begint vrijdag als laatste land in de Europese Unie met prikken. Medewerkers van verpleeghuizen zijn de uitverkorenen. De complete ziekenhuissector roept De Jonge op om maandag te starten bij ziekenhuispersoneel. De toeloop van patiënten en uitval van medewerkers door corona is zo hoog dat het vaccin als reddende engel wordt gezien.

Vaccineren

Het RIVM heeft aan de NOS laten weten dat het ’logistiek gezien’ mogelijk is om essentieel zorgpersoneel eerder te vaccineren. De instantie waar het kabinet al de hele pandemie zwaar op leunt, wijst naar Den Haag: „Of die keus moet worden gemaakt, is een politieke afweging.”

Maar minister Hugo de Jonge komt vooralsnog niet in beweging. Zijn woordvoerder laat weten dat hij blijft vasthouden aan zijn planning. Dat betekent dat maandag de uitnodigingen de deur uit gaan voor de eerste prikken. Vooralsnog is de Nederlandse ’V-day’ vrijdag in Veghel.

En het ziekenhuispersoneel? Maandag hakt De Jonge een knoop door over wanneer ze aan de beurt zijn. Een dag later wacht hem in ieder geval een pittig debat in de Tweede Kamer. De volksvertegenwoordigers onderbreken er hun drie weken durende reces voor. De coalitiepartijen houden zich de laatste dagen stil. In tegenstelling tot de leiders van oppositiepartijen.

Ziekenhuispersoneel

„Niet wachten op faalhaas Hugo de Jonge”, twittert PVV-leider Geert Wilders. SP, PvdA en GL roepen het kabinet op om te luisteren naar de ziekenhuiswereld en maandag te starten. Jesse Klaver waarschuwt De Jonge: „Ziekenhuizen willen aanstaande maandag beginnen met vaccineren van hun personeel. Weiger hen niet de toegang tot het vaccin. Anders gaat het kabinet dinsdag een zwaar debat tegemoet.”

Pijnlijk is dat de achterban van regeringspartijen VVD en CDA zich inmiddels openlijk bemoeit met de strategie van De Jonge. „Is er eigenlijk nog een kabinet? Er liggen tienduizenden levensreddende vaccins ongebruikt in Oss, ziekenhuizen kunnen het niet aan en thuiszorg kan niet meer de juiste hulp bieden aan coronapatiënten. En het kabinet is stil en/of de weg kwijt in bureaucratische nonsens”, deelt de Brabantse CDA-vicefractievoorzitter Marcel Deryckere.

VVD-gedeputeerde Christophe van der Maat, eveneens uit het voor rechts belangrijke Brabant, steunt de oproep uit de medische zorg: „Voorkom het zwarte scenario, heldere boodschap, heldere oproep! Focus op wat kan nu al wél, maandag aan de slag!”

Verkiezingen

Maar er is meer waar De Jonge zich zorgen over moet maken. Nu hij niet langer CDA-partijleider is hoeven andere partijen minder rekening te houden met zijn politieke lot. Met De Jonge hoeven ze na de verkiezingen immers geen beschuitje meer te eten tijdens de formatie.

Hoewel De Jonge aan het Binnenhof respect krijgt voor zijn harde werken en er medeleven is voor alle bedreigingen aan zijn adres, stijgt de weerzin tegen alle niet waargemaakte verwachtingen en het stroperige proces rond de vaccinatiecampagne.

Op de laatste vergaderdag voor het kerstreces werd de CDA-bewindsman nog op het matje geroepen om tekst en uitleg te geven over onze late ’V-day’. Op die bewuste donderdag begint zich af te tekenen dat Nederland zo’n beetje als laatste EU-land – inmiddels is duidelijk dat we de laatste zijn – begint met prikken. Zijn eerdere verwachting om te starten op 4 januari kan hij niet waarmaken: het wordt vrijdag 8 januari.

Lockdown

Eerder beginnen kan, geeft De Jonge wel toe. Maar dan krijgt Nederland een ’symbolische toediening’. Dat is wat volgens hem gebeurde in veel Europese landen. „Het woord symbolisch heb ik overgenomen van de landen zelf, die dit op deze manier verwoorden”, zegt De Jonge in het debat tegen VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff.

Maar klopt dat wel? Uit onderzoek van De Telegraaf blijkt dat er van symboliek weinig sprake is. Landen zijn doelgericht al volop aan het prikken bij personeel van ziekenhuizen. Andere landen zoals Duitsland kiezen voor massa-vaccinatie. Feit is dat er in Nederland nog niemand bescherming heeft gekregen.

De reeks met valse verwachtingen van De Jonge is inmiddels lang. Het plan om met massaal testen en degelijk bron- en contactonderzoek een nieuwe lockdown te voorkomen is afgelopen zomer jammerlijk mislukt. De corona-app die daarbij moest helpen is keer op keer uitgesteld.

Routekaart

Luisterend naar de groeiende weerstand in de samenleving riep de Tweede Kamer het kabinet op om met een routekaart helderheid te scheppen over wat Nederland in welk scenario kan verwachten. De inkt was nog niet droog of er werd alweer een andere weg ingeslagen met maatregelen die niet op de kaart stonden. De verbazing kon niet groter zijn toen bleek dat er geen weg terug was.

Er liggen nu helemaal geen beloftes meer die mensen houvast bieden. Het kabinet wijst steevast naar het vaccin. Maar wie zijn er nu als eerste aan de beurt? En is Nederland écht klaar voor massaal prikken? Nederland wacht af.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra