Margôt Ros.

Humor en hersenletsel: Actrice Margôt Ros (die je kent van Toren C) zat anderhalf jaar opgesloten in haar huis

Margôt Ros. FOTO ANP/FREEK VAN ASPEREN

Actrice Margôt Ros weet hoe het is om in quarantaine te leven. Anderhalf jaar zat ze opgesloten in haar huis. Het gevolg van een ‘lichte’ hersenschudding. De actrice en bedenkster van Toren C schreef hierover het boek Hersenschorsing . ,,Hoezo ben je ziek, je was toch op tv?’’

Ze werd letterlijk ziek als ze buiten was, of onder de mensen kwam. Van geluid, licht, alles wat prikkels geeft. Zelfs de nabijheid van haar kinderen (16 en 17 jaar) was vaak onverdraaglijk.

Het allerergste geluid: dat van een chipszak of een zakje supermarktsla. Het maakte Margôt Ros (54) voortdurend misselijk en duizelig. Zo’n anderhalf jaar zat ze noodgedwongen binnen. Als ze naar buiten moest droeg ze oordoppen, een pet, een zonnebril en een noise canceller.

Na de knal

Het leek niet eens zo’n ernstige botsing met die ijzeren balk die avond backstage in het DeLaMar-theater in Amsterdam, begin 2018. Uitgenodigd door cabaretduo Waardenberg & De Jong stond ze samen met boezemvriendin en Toren C -collega Maike Meijer op de planken. Ze speelt na de knal gewoon door en krijgt later van de huisarts de diagnose lichte hersenschudding en het advies het rustig aan te doen.

Maar de klap verandert haar leven volkomen: maanden later is Ros nog steeds niet in staat om te functioneren. Ze krijgt de diagnose postcommotioneel syndroom en moet rekening houden met een revalidatie van minimaal anderhalf jaar. Over haar revalidatieproces schreef ze samen met haar vriend, de journalist Jeroen Kleijne, een boek in dagboekvorm: Hersenschorsing .

Inmiddels is Margôt Ros ‘weer in het land van de levenden’, laat ze vanuit woonplaats Amsterdam weten. „Ik ben nu een volleerd niet-aangeboren hersenletselpatiënt. Ik train nu thuis iedere dag mijn hersenen en dans op goeie muziek door de huiskamer om mijn hartslag omhoog te krijgen.”

Humor

In haar boek, dat binnen een paar weken al aan een tweede druk toe is, verhaalt ze met de nodige humor over haar klachten en de gang naar het revalidatiecentrum, maar ook over het langdurig uitstellen van de door haar bedachte en gespeelde VPRO-komedie Toren C . „De opnames voor het laatste seizoen zouden net beginnen. We hebben die eerst twee maanden opgeschort, toen weer twee en daarna waren we definitief onze plek in het uitzendschema kwijt.”

Veel mensen wisten niet eens dat ze ziek was. „‘Hoe kan dat nou, je was toch op tv’, zeggen ze dan. Hadden ze de zoveelste herhaling van Toren C gezien. Ik vreesde soms dat ik helemaal nooit meer zou kunnen werken met mijn geklutste hersens. Maar als je aan die angst toegeeft kom je niet ver.”

André van Duin

Toen ze zich op haar 17de inschreef voor een theateropleiding - Ros deed een jaar Toneelacademie in Maastricht, later de Akademie voor Kleinkunst in Amsterdam - werd dat thuis niet met gejuich ontvangen. „Mijn moeder had graag gezien dat ik doktersassistente werd. Mijn vader zei: ‘Hoezo moet je daarvoor naar een school? André van Duin heeft dat toch ook niet gedaan?’ Daar had hij wel een punt natuurlijk.”

„Mijn vader was er allemaal niet zo mee bezig, maar mijn moeder heeft bijna alles gezien wat ik gemaakt hebt. Het was wel even schrikken toen ik voor het eerst op tv was met Toren C . ‘Wat is jouw dochter nou toch allemaal aan het doen op tv?’, kreeg ze van mensen te horen. Ik bedenk het hier ter plekke, maar dat ik vroeger geen kattenkwaad mocht uithalen is waarschijnlijk toch echt de reden dat ik dat later flink moest inhalen.”

Brabantse Els

Een van de bekendste typetjes uit Toren C is geïnspireerd op haar Eindhovense verleden: de immer blijmoedige oer-Brabantse Els. „Els is een positieve uitvergroting van mezelf. Ze ziet geen enkele beer op de weg. Ziet in elke tegenslag iets positiefs. ‘Komt goed! Morgen weer een nieuwe dag.’ In deze tijd is het ideaal als je een Els om je heen hebt, die sleept je er wel doorheen. Van huisuit ben ik ook positief ingesteld. Wel handig dat ik die kant in me heb. Door hersenletsel heb je eerder kans op depressie. Dat had ik nog nooit meegemaakt. Als het even echt slecht ging, zei de Els in mij: ‘Ach meske, raap oezelf toch bij elkaar!”

Ros speelt graag Brabantse typetjes. (Zet een Brabants stemmetje op:) „Ik vin da gewoon heel gezellig. Maar serieus, als ik Brabants praat gebeurt er iets met mij, vooral met mijn creativiteit. Die typetjes zijn altijd raak.”

Haar broer en moeder wonen nog in Eindhoven. Toen Ros ziek was, kon ze haar familie nauwelijks zien. „Het in een auto zitten was al te veel. Ik kon niet eens bellen. Ik kom uit een familie van ‘aanpakken en doorgaan’. Ineens moest ik tegen mensen zeggen: ‘Sorry, maar ik kan gewoon even niks meer’.”

Mediteren

Vrienden en familie vonden dat soms maar vreemd: ‘Waarom kun je niet even een stukje lopen?’ Omdat je hersens als een malloot moeten nadenken waar je je voeten neerzet. Mensen zullen echt wel eens gedacht hebben: ‘Jezus, wanneer is dat gedoe nou eens een keer voorbij?’ Het is ook moeilijk te begrijpen allemaal. Precies de reden dat ik het boek geschreven heb: bewustzijn creëren voor hersenletsel.”

Of de ziekte haar ook iets gebracht heeft? Ros lacht: „Ja, ik heb geleerd te mediteren, het allerlaatste waar ik ooit aan begonnen zou zijn. En ik kan heel goed alleen zijn nu. Dat gaat vanzelf, als je maar lang genoeg geen andere mensen om je heen kunt verdragen.”

Inmiddels kan ze wél mensen verdragen, maar mág het niet, vanwege het coronavirus. „De laatste weken heb ik een enorm verlangen naar Eindhoven, maar ik kán er nu niet heen.” Haar twee jaar oudere broer Mark heeft een snackbar in de stad. „Ik zou nu het liefst naar Eindhoven rijden om een patatje bij hem te doen. Hij heeft het moeilijk, doet alleen nog afhaal. De kapsalon van zijn man is ook al weken dicht.”

Romcom

Een nieuw, achtste seizoen van Toren C komt er niet. „We hebben die serie met enorm veel plezier en passie gemaakt, zouden zo nog honderden scènes kunnen verzinnen. Maar Maike en ik moeten elkaar ook uitdagen om iets nieuws te gaan doen, los van elkaar.”

Met vriend Jeroen schrijft ze momenteel aan een romantische comedie, een romcom. „Mezelf kennende schrijf ik mezelf ook in die film.” Verder wil Ros graag weer iets in het theater gaan doen. „Daar kom ik vandaan, die liefde gaat nooit over. Iemand zei laatst: ‘Die jeugd van jou in Brabant, daar moet je iets mee doen!’ Prima idee, vind ik, dus ik hoop dat ik al mijn energie nog even kan vasthouden tot dit allemaal voorbij is.”

menu