Inenten blijkt een complexe opgave: zo zijn deze landen bezig met het coronavaccin

Het coronavaccin. Foto ANP

Nederland is het langzaamste jongetje van de klas als het om inenten gaan. Andere landen zijn veel voortvarender van start gegaan. Groot-Brittannië komt zelfs al met het tweede vaccin op de proppen, terwijl in Nederland het eerste vaccin nog in de vriezers staat. Maar de veel voortvarender start elders zorgt ook voor problemen. De ’inentingstrein’ heeft in veel landen het station dan wel verlaten, maar de beloofde sneltrein is het voorlopig nog niet geworden. ’Operatie vaccineren’ blijkt complex.

Verenigde Staten

Met veel bombarie lanceerde het Witte Huis vorig jaar ’Operation Warp Speed’, een naam ontleend aan de science fiction film Star Wars die het land met een snelheid groter dan die van het licht aan het vaccin zou helpen.

Voor het eind van het jaar 2020 zouden zo’n 20 miljoen Amerikanen met een vaccin moeten zijn ingeënt, zo luidde de officiële doelstelling. Het werden er zo’n drie miljoen - een score van iets meer dan 10 procent - waarvan het grootste deel ook nog eens artsen en ander ziekenhuispersoneel was, niet de kwetsbare ouderen zoals oorspronkelijk bedoeld. Een stuk beter dan bij ons, maar toch een tegenvaller.

Weliswaar verlieten zo’n 16 miljoen dosis vaccins de fabriek, maar die bleven voor een groot deel steken ergens in de distributieketen. De oorzaken waren legio, variërend van tekort aan prikpersoneel omdat die te druk bezig waren met het behandelen van coronapatiënten, achterblijvende financiering door de federale overheid en registratiesystemen die niet goed op elkaar aansloten.

’Viral’ ging het verhaal van de arts Richard Baker uit de staat Michigan, die uit arren moede maar zelf met zijn pick-uptruck het vaccin ging ophalen bij een distributiepunt en vervolgens urenlang in zijn auto de staat doorkruiste met een koelbox vol vaccins naast zich op de bijrijdersstoel om de inwoners van diverse verzorgingstehuizen te kunnen inenten.

Hoofdverantwoordelijke voor het drama, de inentings-tsaar van het Witte Huis, Moncef Slaoui, erkende het falen en heeft beloofd dat hij er alles aan zal doen om de vaccinatietrein zo snel mogelijk op stoom te krijgen.

Verenigd Koninkrijk

Het land dat als eerste twee vaccins goedkeurde (van Pfizer/BioNTech en afgelopen week van AstraZeneca) en alle ogen op zich gericht wist toen de eerste vrouw ter wereld met het vaccin werd ingespoten. Het waren successen die vooral te danken waren aan het feit dat het VK niet meer gebonden was aan de bureaucratische regels van de Europese Unie, zo heette het in Londen.

Inmiddels is de vreugde getemperd en heeft die plaatsgemaakt voor onderling geruzie tussen artsen aan de ene kant en de regering aan de andere kant. De laatste wil om politieke redenen zoveel mogelijk mensen zo snel mogelijk inenten en heeft voorgesteld om de tweede, noodzakelijke injectie niet na een aantal weken te geven - zoals voorgeschreven door de fabrikant - maar na een aantal maanden.

Met hetzelfde doel wordt nu nog een nieuwe methode voorgesteld om de vaccinaties te versnellen. Het idee is om mensen - ook bij de eerste keer - niet meer te injecteren met de volle dosis, maar met de helft. Dat leidt weliswaar tot een verminderde bescherming tegen het virus op de korte termijn, maar dat zou dan gecompenseerd moeten worden door het feit dat veel meer mensen een vaccin kunnen krijgen en er dus eerder een groepsimmuniteit ontstaat.

Tegenstanders vinden dat de regering met dit plan een ongelooflijk groot risico loopt het vertrouwen van de bevolking in de vaccinatiecampagne te verliezen. Want met halve inenting blijft de kans om ziek te worden, relatief groot. Het zijn overwegingen die mogelijk ook in Nederland gaan spelen.

Frankrijk

De vaccinatiecampagne in Frankrijk komt buitengewoon traag op gang. Het land heeft 500.000 doses liggen, maar sinds 27 december zijn nog geen 400 mensen ingeënt. De Fransen kampen met dezelfde problemen als andere landen, zoals het koel bewaren van de vaccins van Pfizer/BioNtech en het feit dat bewoners van verzorgingstehuizen zich niet makkelijk kunnen verplaatsen.

Een verpleegster in Parijs desinfecteert haar handen alvorens een van haar collega’s te vaccineren. Frankrijk heeft tot nu toe maar een paar honderd mensen weten in te enten.Ⓒ AFP

Maar het prikken gaat ook minder snel doordat in Frankrijk allerlei extra tijdrovende maatregelen zijn genomen. Zo moeten degenen die het vaccin krijgen eerst op consult komen en schriftelijk toestemming geven, plichtplegingen die volgens critici snel geschrapt moeten worden.

Er is ook veel commentaar op het besluit dat alleen artsen mogen vaccineren. Het zou veel sneller gaan als ook verpleegkundigen, geneeskundestudenten, dierenartsen, medewerkers van laboratoria en apothekers mogen gaan inenten. In de talloze pharmacies zijn bovendien ook nog eens genoeg ijskasten aanwezig om de vaccins op de juiste manier te bewaren.

Terzijde, 56 procent van de Fransen wil zich niet laten vaccineren.

Duitsland

Jaloers werd hier gekeken naar de snelheid waarmee de Duitsers overal in het land inentingsstraten inrichtten zodat dagelijks tienduizenden burgers met het vaccin geïnjecteerd konden worden. Maar de inentingsstraten zijn goeddeels leeg.

’Ein Debakel’, zo kopte Bild dat inmiddels spreekt over het ’Impf-versagen’ en nu bondskanselier Merkel het vuur aan de schenen legt met een uitgebreid dossier waaruit blijkt dat vooral de EU steken heeft laten vallen bij het plaatsen van de bestellingen. In Duitsland gaan stemmen om om maar zelf de aankoop van vaccins ter hand te nemen, het zogenaamde ’Impf-Nationalismus’.

Eind vorig jaar hadden de Duitsers volgens een staatje van Bild 239.000 mensen ingeënt terwijl het de beschikking had over 1.345.500 dosis vaccins. Kortom, een dikke miljoen vaccins staan nog ergens in de voorraadschuren te wachten. Volgens de planning moeten eind januari twee miljoen Duitsers zijn ingeënt, een tempo waar Nederland jaloers op kan zijn, maar zo kan het nog jaren duren voordat er sprake is groepsimmuniteit.

Of het op korte termijn veel sneller kan allemaal is trouwens de vraag. De oprichter van BioNTech, Ugur Sahin, heeft inmiddels erkend dat de internationale productie van zijn Pfizer/BioNTech vaccin aan zijn plafond zit.

Hongarije

De Hongaarse premier Viktor Orban kondigde al vroeg aan zich niets aan de vaccinatiestrategie van de EU gelegen te laten liggen en zijn eigen koers te varen. Hij zette zijn geld op het Russische Spoetnikvaccin, ook al was dat niet goedgekeurd door de Europese Medicijn Autoriteit (EMA) hier in Amsterdam.

Zondag kwam Orban met hangende pootjes op dat plan terug: de Russen hadden tot vorige week slechts 6000 dosis geleverd en bleken niet in staat om hun productie van het vaccin voldoende op te schroeven om de tien miljoen Hongaren dit jaar nog te kunnen inenten. En dus moest Orban alsnog achter in de rij aansluiten voor de Westerse - en Chinese - vaccins.

India

In theorie zit India - het land met de meeste infecties na de VS - op rozen. Het land beschikt over de grootste productiecapaciteit voor vaccins ter wereld en heeft nu al 50 miljoen dosis van het AstraZeneca vaccin klaar op de plank liggen. Volgende week moet de eerste spuit worden gezet en volgen in de zes maanden erna nog 300 miljoen mensen.

Een oudere man laat zich registreren in de Indiase stad Ahmedabad om te worden gevaccineerd tegen corona.Ⓒ REUTERS

Afgelopen zondag gaf het land het groene licht aan de lokale variant van het AstraZeneca-vaccin, Covisshield genaamd van het staatsbedrijf Serum Institute of India en aan het Covaxin vaccin van concurrent Bharat Biotech. Die laatste goedkeuring heeft her en der de wenkbrauwen doen fronzen, omdat het bedrijf nog niet alle beschikbare data nodig voor goedkeuring heeft gepubliceerd.

Daardoor is onduidelijk in welke mate het vaccin effectief is. Gehoopt wordt op een effectiviteit van boven de 60 procent, wat een stuk lager is dan de 90 procent effectiviteit die de twee - volledige en tijdige - injecties van AstraZeneca moeten kunnen halen. India kampt natuurlijk met een enorm probleem: er zijn ruim 1,3 miljard inwoners. Wat dat betreft heeft Nederland het straks een stuk makkelijker.

menu