Kabinet: alarmfase per regio voor coronadreiging

Coronaregels op Schiphol. Foto ANP

Voor alle 25 regio’s van Nederland gaat de overheid straks - wekelijks en zo nodig vaker - een alarmfase bepalen die de ernst van de coronacrisis weergeeft. Dat schrijft coronaminister Hugo de Jonge vanavond in een brief aan de Tweede Kamer.

Er komen drie inschalingsniveaus. Het eerste is ‘Waakzaam’. In dat geval is er sprake van een beheersbare situatie. Het aantal nieuwe besmettingen is laag. Kwetsbare groepen dienen alert te zijn. Het bron-en contactonderzoek is overwegend effectief. Maatregelen worden voldoende nageleefd en zijn te handhaven. Ook is er voldoende regionale zorgcapaciteit beschikbaar.

Bij het niveau ‘Zorgelijk’ ontwikkelt de situatie zich negatief. Het aantal nieuwe besmettingen neemt toe. Maatwerk is nodig om kwetsbare groepen te beschermen. Als de situatie voortduurt, wordt het bron- en contactonderzoek ineffectief. Maatregelen worden onvoldoende nageleefd. En de druk op de regionale zorgcapaciteit neemt toe.

Bij het niveau ‘Ernstig’ is hard ingrijpen noodzakelijk om verdere escalatie te voorkomen en terug te keren naar een beheersbare situatie. Het aantal nieuwe besmettingen neemt dan snel toe. Het bron- en contactonderzoek is niet meer effectief, waardoor het zicht op de verspreiding afneemt. Maatregelen worden onvoldoende nageleefd. De regionale zorgcapaciteit is onvoldoende.

Lokale verspreiding

Voor het vaststellen van de juiste alarmfase wordt straks gekeken naar de lokale verspreiding van het virus, schrijft De Jonge. De testuitslagen in een regio, het beeld van de regionale GGD over bron- en contactonderzoek, het beeld van de betrokken Veiligheidsregio en actuele informatie over het virus vanaf het coronadashboard zijn daarbij leidend.

Een regionale aanpak van de coronacrisis is altijd het doel geweest, om te voorkomen dat mensen in noordoost-Groningen lijden onder de virusverspreiding in de Randstad.

Komt een regio in een hogere alarmfase terecht, dan ligt het voor de hand dat er zwaardere maatregelen worden genomen om het virus weer in te dammen. Lokale en regionale gezagsdragers en de minister van Volksgezondheid stellen uiteindelijk in overleg een pakket vast voor de regio. Daarnaast kan het kabinet ook altijd weer landelijk ingrijpen, mocht dat noodzakelijk zijn.

De maatregelen zullen in de volgende groepen zijn in te delen: ten eerste handhaving van de basisregels (hygiëne, thuisblijven bij klachten en de 1,5 meter). Daarnaast kan het aantal contactmomenten tussen mensen worden ingeperkt om overdracht van het virus te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan een verbod op groepsvorming. Verder kunnen kwetsbare groepen extra worden beschermd, bijvoorbeeld via afzondering.

Tot slot kunnen overheden besluiten om nieuwe introducties van het virus (vanuit het buitenland) te beperken, bijvoorbeeld door inreisbeperkingen in een gebied.

Proportioneel

De bewindsman benadrukt dat regionale en lokale maatregelen straks ‘proportioneel’ moeten zijn en dienen te passen bij de aard en achtergrond van de ontwikkelingen. ,,Als het inschalingsniveau verandert, kan dit aanleiding zijn om zwaardere maatregelen te nemen of juist maatregelen te stoppen. Zo kunnen regio’s op- en afschalen langs een ‘escalatieladder’.” De komende weken wordt nog verder gewerkt aan de ‘gereedschapskist’met mogelijke ingrepen.

Het vastgestelde alarmniveau per regio wordt na invoering gepubliceerd op het coronadashboard . Vanaf de tweede helft van september is online te zien of een regio wordt ingeschaald als waakzaam, zorgelijk of ernstig.

Lessen geleerd

In zijn brief gaat De Jonge ook in op de lessen die geleerd kunnen worden uit de aanpak van corona gedurende de afgelopen zes maanden. De afgelopen maanden heeft het ministerie van Volksgezondheid ruim honderd deskundigen gevraagd om kritisch mee te denken over welke aanpak werkt en wat er beter kan.

De deskundigen bekeken negen thema’s, zoals testen en traceren, de effecten van de intelligente lockdown en de publiekscommunicatie. Ook bekeek het departement hoe andere landen het hebben aangepakt en naar de lessen voor Nederland.

Sommige conclusies liggen voor de hand. Zo wil het kabinet de testcapaciteit verruimen én moet er aandacht zijn voor vernieuwende, snelle coronatesten. Verder wil het kabinet onderzoek doen naar ‘de wenselijkheid en haalbaarheid’ om meer mensen zonder klachten te testen, alleen omdat ze een hoog risico hebben gelopen.

Momenteel vindt op advies van het Outbreak Management Team onderzoek plaats naar de meerwaarde van testen zonder klachten bij zulke groepen. Denk aan mensen die de Coronamelder-app heeft opgespoord en aan inkomende reizigers uit oranje en rode landen (teststraat Schiphol). Maar bijvoorbeeld ook aan kwetsbare ouderen in tehuizen.

Meer informatie

Verder moet er meer lokale en regionale data worden opgenomen in het coronadashboard op internet, zodat overheden gerichter maatregelen kunnen nemen tegen het virus. Voor de gewone zorg en intensive care-zorg is een belangrijke les dat er bij een tweede golf meer en sneller zicht moet zijn op het aantal beschikbare bedden per regio.

De Jonge voegt daaraan toe: ,,Voor cliënten en patiënten en hun omgeving is het belangrijk goed te communiceren welke zorg en ondersteuning weer opgeschaald wordt en op een veilige manier kan worden verleend. Dit om zorgmijding, zeker bij kwetsbare groepen, te voorkomen.”

Ook moet er beter inzicht komen in (mogelijke scenario’s ten aanzien van) de toekomstige vraag naar persoonlijke beschermingsmiddelen. Tevens is het belangrijk dat die eerlijk over het Koninkrijk worden verdeeld.

Tot slot beseft het kabinet dat ‘het nieuwe normaal’ langer gaat duren. Mensen met een beperking of een kwetsbare gezondheid moeten daarom actief worden betrokken bij beleid en uitvoering en de consequenties en mogelijkheden voor hen. De Jonge: ,,Het kabinet zal samen met gemeenten passende maatregelen nemen daar waar de sociaaleconomische impact van het coronavirus groot is.”

menu