Dwingelderveld, Balloërveld; iedereen kent die terreinen wel, maar het Scharreveld...

Mijn Streek: Laat de tijd maar over het Scharreveld gaan

Dwingelderveld, Balloërveld; iedereen kent die terreinen wel, maar het Scharreveld...

Ondanks zijn aanzienlijke grootte – zo’n 300 hectare – behoort het Scharreveld niet tot de bekendste heideterreinen in Drenthe. Dat heeft zo zijn bekoringen voor wie van rust en ruimte houdt.

Dit kan wel eens een lastige worden; een verhaal schrijven over een wandeling waarin nauwelijks iets gebeurt. Als ik Holthe nader, de plek waar ik een uur of drie eerder, halverwege de middag, aan de tocht begon, schiet de gedachte me opeens te binnen. En dat terwijl ik een moment daarvoor de conclusie trok dat ik in lange tijd niet zo heerlijk had gewandeld. Had het hoofd leeg en fris, zoals je soms kunt hebben na een nacht slapen en zeldzaam uitgerust wakker wordt.

Beetje in een roes

De laatste meters gaan over asfalt. De auto knipoogt naar me als ik van afstand druk op de deurvergrendeling. Ik verkeer nog een beetje in een roes, door de kleuren op en boven het heideveld, even eerder. Soms heb je dat. Ik kon het veld zien voorbij de rand van het bos waarin ik zelf stond tussen de hoge, dichte dennen.

De zon stond al laag, het licht scheerde over de bomen op de heide. Ik neem aan dat het okergeel en de andere herfsttinten zo warm oplichtten omdat mijn ogen waren ingesteld op de grijze, donkere tinten om me heen. Ik probeerde het contrast te vangen in een foto, maar eigenlijk weet je op voorhand al dat zoiets gedoemd is te mislukken, in ieder geval nooit de werkelijkheid evenaart.

Laat staan dat een foto iets van de geuren en de geluiden in het bos weet op te roepen, maar voor mij horen die bij het plaatje.

Prachtig lusje

Het vormde een toegift op de route, dat bijna-rondje over het Holtherzand. Het heideterreintje staat los van het Scharreveld, waarmee het uiteraard vroeger verbonden was. Echt een prachtig lusje en de moeite waard om het te lopen. Op zo’n doordeweekse namiddag heb je het helemaal voor je alleen.

Een gebiedje dat alles te maken heeft met de schaapskuddes van vroeger, de overbegrazing waardoor zandverstuivingen ontstonden, die op hun beurt weer hoogteverschillen veroorzaakten. Het kan er trouwens flink nat zijn, zoals op het hele Scharreveld. Dopheide houdt daarvan, een enkel roze bloempje bungelt nog aan een takje, struikheide is allang uitgebloeid.

loading

Misschien moet ik nog even uitleggen waarom ik hier wandel. Simpel: nieuwsgierigheid. Wilde het al langer, maar het kwam er maar niet van. Het gebied doet niet aan pr, waar veel voor valt te zeggen, als je natuurgebied bent, en uit piëteit zal ik ook niet al te lovend schrijven. Als dat lukt.

Het Scharreveld was tot dit moment voor mij de pluk heide waar ik sinds jaar en dag langsrijd op de N381, de weg tussen Drachten en Emmen. ,,Ziet er best groot uit”, dacht ik de eerste keer, verbaasd dat ik nog nooit van het terrein gehoord had. Dwingelderveld, Balloërveld; iedereen kent die terreinen wel, maar het Scharreveld... De reden weet ik niet, maar ik kan er wel een gooi naar doen: het is niet verbonden met een – toeristisch – dorp dat als uitvalsbasis kan dienen.

Van Westerbork ligt het afgesneden door voornoemde weg, Beilen leent zich daar niet voor, is ook te ver weg, en Holthe te klein. Het Scharreveld hoort nergens bij, misschien is dat het geheim.

Geschrokken

Je weet het wel, en het staat ook op het bordje van het Drentse Landschap als je de heide betreedt: van Schotse Hooglanders heb je niets te vrezen. Maar toch.... als ze zo midden op het pad staan, begint iets in me altijd te twijfelen, mijn hart wat te bonzen en bereid ik me voor op een plan B, een boom bijvoorbeeld waar ik snel achter kan springen, het liefst twee, zodat ik ook in de rug gedekt ben.

Maar geen boom te bekennen. Ik blijf staan. Het zijn jonge stieren. Hoe vaak ik ze ook al heb gezien, ze blijven even prachtig. Die enorme horens, dat prachtige haar en die grote, ronde ogen. Als ik weer in beweging kom, schrikt de stier en ik van hem, ik loop met een boog om het clubje heen. Gebeurde er toch nog iets.

De dieren staan in de omgeving van de Boekweitenplas, iets eerder al op de route, mijn verhaal gaat dus tegen de looprichting in. Als ik het goed heb, is de Boekweitenplas een van de – zoals ik voor het gemak ze maar even noem – authentieke stukken heide van het Scharreveld. Het Scharreveld is een heideterrein in wording, inmiddels ruim 300 hectare.

Grote delen werden in de tweede helft van de vorige eeuw landbouwgrond, om later weer de omgekeerde weg te bewandelen. De bult die de afgegraven bouwvoor opleverde, werd een kijkbult. Eerlijk gezegd vind ik dat maar zozo, zo’n onnatuurlijke pukkel in het landschap, maar ik snap het probleem. Heel veel natuurgebieden zitten met zo’n bult opgezadeld, ongetwijfeld wordt het in de toekomst een landschapselement.

Verscholen ven

Een groot deel van het terrein aan de zuidkant van de asfaltweg die door het gebied loopt, is voormalige landbouwgrond. Dat proef je ook wel aan de vegetatie. De glooiingen doen nog wat geforceerd aan, maar laat de tijd er maar overheen gaan. Er stonden een paar boerderijen, die zijn verwijderd. ‘Authentiek’ is wel het Scharrebroek, met een prachtig, verscholen vennetje.

Het is de plek waar de wandeling voor mij pas werkelijk begon. De eerste pak ‘m beet 3 kilometers gingen over asfalt, die nam ik voor lief. Het pakte uit zoals ik hoopte: eerst het zuur dan het zoet.

menu