Levensverwachting omlaag: 'De droom dat we stukken ouder worden is vervlogen'

Door de vele doden als gevolg van de coronagriep verwacht het Centraal Bureau voor Statistiek dat de gemiddelde levensverwachting dit jaar omlaag zal gaan. Foto: Getty Images/iStockphoto

Het Centraal Bureau voor Statistiek en deskundigen verklaren dat de gemiddelde levensverwachting in Nederland dit jaar naar beneden moet worden bijgesteld. ,,De droom dat we allemaal stukken ouder worden is vervlogen.’’

Socioloog van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) Tanja Traag: ,,Je zal de hogere sterfte als gevolg van corona in ieder geval terug gaan zien in een dalende levensverwachting voor dit jaar.’’

Emeritus hoogleraar sociale demografie van de Universiteit van Amsterdam Jan Latten is nog stelliger: ,,De gemiddelde levensverwachting van 65-plussers gaat nu echt naar beneden’’, zegt hij. ,,De droom dat we na onze pensionering allemaal nog stukken ouder worden is vervlogen, dat zit er niet in.’’

'Nu komt er een ramp over ons heen'

Ook volgens Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) gaat de levensverwachting dalen. ,,Het Nederlandse zorgsysteem heeft tot nu toe zoveel goede kwaliteit kunnen leveren dat we ouder zijn geworden, maar die ouderen zijn ook vatbaar. Nu komt er een ramp over ons heen, waardoor er meer mensen zullen sterven.’’

Volgens de ic-expert zal het CBS ‘gaan laten zien dat de gemiddelde leeftijd met één of twee jaar is gedaald’. ,,Doordat er een grotere kwetsbare groep is en er nu een virus komt, verwacht ik dat er een dip komt in de overleving. Dat betekent dat de Nederlander minder oud geworden is.’’

Of ook na dit jaar de levensverwachting daalt is volgens het CBS ‘lastiger te voorspellen’. ,,We weten bijvoorbeeld niet of en wanneer er een vaccin tegen Covid-19 komt’’, aldus Traag. ,,Zien we Italiaanse patronen waarbij die sterfgevallen oplopen, dan wordt de impact op de levensverwachting steeds groter.’’

Oversterfte

Uit onderzoek van demograaf Latten naar gerapporteerde coronadoden blijkt dat er vooral oversterfte is in de leeftijdscategorie tussen 75 en 89 jaar. ,,Over heel 2018 gezien waren de meeste overledenen 85-90 jaar oud, maar onder coronadoden ligt het hoogste aantal sterfgevallen in de categorie 80-84’’, vervolgt de expert. ,,Er gaan nu meer mensen van 70 of 80 dood dan normaal het geval zou zijn. Dat kun je zien als verloren levensduur.’’

Twijfel

Huisartsen trokken eerder al het officiële dodental in twijfel, omdat niet alle overledenen getest zijn. Ook Latten benadrukt dat ‘niet alle overledenen worden getest op het virus’. ,,Er kunnen dus meer doden zijn dan gerapporteerd en die tellen straks wel mee in berekening van de trend in levensverwachting.’’

Uit CBS-cijfers blijkt dat er nu al sprake is van ‘sterke oversterfte’ in de eerste twee weken van maart, recentere cijfers volgen vrijdag. CBS-socioloog Traag wijst erop dat ook de ‘heftige griepgolf’ uit 2017 en 2018 terug te zien was in de statistieken: de levensverwachting in 2017 en 2018 voor een 65-jarige was gelijk (19,88 jaar) terwijl je normaal een stijging zou zien. Eind 2016 dacht het CBS nog dat Nederlanders in 2023 gemiddeld 20 jaar en 9 maanden zouden leven na hun 65ste verjaardag. Maar die prognose is al bijgesteld naar 20 en een half jaar, toch net wat jonger.

menu