De Vereniging van Verkeersslachtoffers hamert erop dat het de verkeerde kant opgaat met de verkeersveiligheid in ons land.

Ondanks coronarust op weg lijkt aantal verkeersdoden opnieuw gestegen: 'Volslagen waanzin'

De Vereniging van Verkeersslachtoffers hamert erop dat het de verkeerde kant opgaat met de verkeersveiligheid in ons land. Foto ter illustratie. Archief ANP

Ook het afgelopen jaar zijn er wéér meer slachtoffers gevallen dan in het jaar ervoor, vreest de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid.

Het was een ambitieus streven: het aantal verkeersdoden in 2020 terugbrengen naar 500. Toenmalig verkeersminister Camiel Eurlings was er in 2008 van overtuigd dat dit gehaald zou kunnen worden. Maar in plaats van veiliger werd het gevaarlijker op de weg.

Vlak voor kerst veranderde de A2 bij Nieuwegein in een ravage na een zwaar ongeluk. Meerdere auto’s klapten op elkaar, waarbij een 20-jarige vrouw zwaargewond raakte en ter plaatse overleed. De snelweg was urenlang onbegaanbaar. Wat er precies misging, staat nog niet vast maar getuigen spreken van een auto die veel te hard reed.

Roer om

„Voslagen waanzin”, aldus voorzitter Nelly Vollebregt van de Vereniging van Verkeersslachtoffers (VVS), die erop hamert dat het de verkeerde kant opgaat met de verkeersveiligheid in ons land. „De intensiteit van dit immense leed dat voortvloeit uit kille cijfers kunnen wij als ’beschaafd land’ niet langer met droge ogen accepteren.”

Het roer moet om, is haar noodkreet. „Want als je de feiten serieus neemt moeten we constateren dat alle ’effectieve’ verkeersveiligheidsmaatregelen van de afgelopen jaren zijn mislukt. En dat de doelstelling bij lange na niet gehaald is, is gewoonweg beschamend en onacceptabel.”

Het wil de overheid maar niet lukken om het aantal verkeersdoden fors naar beneden te krijgen. In 2019 waren er nog 661 slachtoffers te betreuren en het afgelopen jaar wordt het aantal op basis van cijfers van de eerste twee kwartalen geschat op 680.

„Weer meer dan een jaar eerder”, zegt dr. Peter van der Knaap, directeur van het nationale onderzoeksinstituut voor verkeersveiligheid SWOV. „Hoewel het op snelwegen rustiger is geworden door corona is het aantal slachtoffers juist gegroeid. Dat komt mede door de verschuiving van relatief veilige vervoerswijzen – zoals het openbaar vervoer – naar minder veilige manieren van reizen, zoals lopen en fietsen. Vermoedelijk speelt ook de toegenomen populariteit van bromfietsen en scooters een rol: dat wil ik graag nader onderzoeken.”

Kwalijk

Volgens Van der Knaap is de overheid er absoluut niet in geslaagd meer doden en ernstig gewonden in het verkeer te voorkomen. „Dat terwijl verkeersveiligheid de afgelopen jaren meer prioriteit kreeg en er voor het eerst in vijftien jaar meer geld beschikbaar is gesteld”, zegt hij.

„Er is lang gedacht dat het met bestaand beleid wel goed zou komen en dat is kwalijk. Aangezet door de ANWB, de Fietsersbond, VVN en andere organisaties heeft de huidige verkeersminister, Cora van Nieuwenhuizen, ervoor gezorgd dat verkeersveiligheid weer aandacht heeft gekregen. Zo stelde zij met gemeenten en provincies een doortimmerd nieuw strategisch plan op dat de grootse risico’s in het verkeer moet aanpakken. Daarnaast investeerde zij extra, maar het vertaalt zich helaas nog niet in dalende cijfers.”

Van der Knaap: „Hoe eerder je investeert en problemen aanpakt, hoe sneller je ook resultaat mag verwachten. Nederland behoorde tot ongeveer 2010 tot één van de ’wereldkampioenen verkeersveiligheid’, maar sindsdien is de aandacht voor de succesvolle ’duurzaam veilig’ maatregelen weggeëbd”, meent de SWOV-directeur. „Dat zagen we onder meer ook aan het ontbreken van een centraal gecoördineerd beleid én een bijbehorende financieringsstructuur. Het is niet zo raar dus dat we achterop zijn geraakt, want het verkeer groeide gewoon door.”

Toch denkt de SWOV dat het tij gekeerd kan worden, te beginnen met het veilig inrichten van de gemeentelijke en provinciale wegen. „Ik denk concreet aan geloofwaardig ingerichte 30 km/u-gebieden, waar automobilisten door de inrichting van de weg worden aangezet tot een lage snelheid. Maar ook aan 50 km/u-wegen met een vrijliggend fietspad en aan wegen buiten de bebouwde kom met veilige bermen.” Ook wijst hij op het belang van voldoende handhaving. „Daar is tot voor enkele jaren terug te veel op beknibbeld, terwijl risicovol verkeersgedrag juist aangepakt moet worden.”

Ook VVS-voorzitter Vollebregt vindt het tijd voor actie. Volgens haar moet niet alleen de handhaving op wangedrag verhoogd worden, ook zou recidive veel harder bestraft moeten worden. „De sanctie van een boete ’bijt’ overduidelijk onvoldoende. Het is bespottelijk dat iemand die meerdere keren betrapt wordt op het rijden zonder rijbewijs er vaak weer met een boete vanaf komt.”

Doelen stellen is goed als er concrete maatregelen aan gekoppeld worden, stelt Van der Knaap. „Wij hebben becijferd dat, als we de ambitie van ’nul verkeersdoden in 2050’ willen halen, het aantal verkeersdoden elk jaar met 11% moet dalen. Hiervoor is zo’n 15 miljard euro tot 2050 nodig. Dat is veel geld, maar elke euro die je in effectieve verkeersveiligheidsmaatregelen investeert, verdient zich ruimschoots terug. Verkeersongevallen kosten de samenleving ieder jaar weer zo’n 17 miljard euro. Dus nog afgezien van het leed die ongelukken veroorzaken, is het ook gewoon verstandig financieel beleid.”

Gedrag

Volgens Veilig Verkeer Nederland ligt de sleutel ook bij de verkeersdeelnemers zelf. „Het merendeel van alle verkeersellende komt voort uit menselijk falen (ruim 90 procent). Dus de focus moet er op gericht zijn om veilig verkeersgedrag te vergroten”, aldus zegsman Rob Stomphorst. „Iedereen kan daar zelf voor zorgen door zich aan de regels te houden. Dat zou ieders voornemen voor 2021 moeten zijn.”

loading

menu