De wereld werd overvallen door een pandemie. En ineens is het een groot voordeel als je introvert bent, goed gedijt op alleen zijn en je jezelf thuis prima kunt vermaken.

De wereld werd overvallen door een pandemie. En ineens blijkt het heel handig als je goed gedijt op rustig thuis zijn. 2020 is het jaar van de introvert

De wereld werd overvallen door een pandemie. En ineens is het een groot voordeel als je introvert bent, goed gedijt op alleen zijn en je jezelf thuis prima kunt vermaken. Foto: Shutterstock

Veel thuisblijven, niet in groepen afspreken, alleen de deur uitgaan en hobby’s omarmen waarbij je geen gezelschap nodig hebt: 2020 in een sociale notendop. Voor veel mensen was contactarm altijd al de normaalste zaak van de wereld. Ongemerkt en stilletjes was dit het jaar van de introvert.

‘We moet dit samen doen’, ‘we hebben het allemaal moeilijk en missen het contact met collega’s, familie, vrienden’, ‘bedenk andere manieren om het leven samen leuk te houden, zoals een pubquiz via zoom’ – zomaar wat uitspraken waarmee we het afgelopen jaar om de oren werden geslagen.

De communicatie over ‘de lockdown light’ waarmee we sinds het voorjaar te maken kregen werd geschreven vanuit het perspectief van mensen die floreren op veel contact met andere mensen: de extraverten. De mensen die in gewone tijden houden van de drukte van kantoortuinen, zichzelf elk weekend het liefst omringen met vrienden, familie en kennissen en kennelijk bij voorkeur zo min mogelijk alleen thuis zijn.

Dat geldt echter niet voor iedereen. Het klinkt wat controversieel, maar voor mij en veel anderen was het helemaal zo erg nog niet om verplicht thuis te blijven en minder mensen te zien. Het was wel lekker rustig. Maar ja, wij zijn introverten en die hoor je nu eenmaal niet vaak. Niet dat we verlegen zijn, maar de grootste mond hebben we zeker niet. Dus leek het met dank aan de extraverten alsof de hele wereld in 2020 niet alleen verging aan corona, maar vooral ook dat we het loodje legden door verveling en het gebrek aan prikkels en contact.

Energie uit andere mensen of energie uit jezelf

Zwart-wit gezegd zijn extraverten mensen die energie halen uit contact met andere mensen, terwijl introverten energie halen uit alleen zijn en kleinere, rustigere omgevingen. Dat betekent niet dat introverte mensen geen contact met anderen nodig hebben. Dat contact ziet er alleen vaak anders uit. Denk bijvoorbeeld aan een voorkeur voor één-op-één contact met een vriend of vriendin in plaats van een feestje met veel mensen die je een beetje kent.

Hoeveel mensen precies introvert zijn is moeilijk te zeggen. Volgens Liesbeth Smit, auteur van het boek Ik moet nog even kijken of ik kan – de stille revolutie van de introverte mens , behoort ongeveer 30 procent van de bevolking tot deze groep. Susan Cain, schrijfster van het boek Quiet: The power of introverts in a world that can’t stop talking en auteur van de Ted-talk The Power of Introverts, heeft het over een derde tot zelfs de helft van de mensen.

Volgens ontwikkelingspsycholoog Bertus Jeronimus van de Rijksuniversiteit Groningen is niemand voor honderd procent extravert of introvert en kan het zelfs per dag verschillen hoe intro- of extravert je je voelt. Iedereen ligt ergens tussen de twee uitersten op de normaalcurve van extraversie; de een ligt wat dichter bij de introverte persoonlijkheid, de ander wat meer bij de extraverte. In het algemeen worden mensen volgens Jeronimus introverter naarmate ze ouder worden.

Extravert gedrag wordt beloond

Introversie heeft niet het meest positieve imago. Mede dankzij de bestsellers van Susan Cain en Liesbeth Smit is er wel meer bekendheid over introversie en weten introverten hun persoonlijkheidskenmerk meer te omarmen, maar dat neemt niet weg dat er mensen zijn die het saai vinden als een ander ervan houdt om lekker thuis te blijven in plaats van feestjes af te lopen, mensen die dingen zeggen als ‘doe eens niet zo ongezellig’ of ‘doe niet zo moeilijk’, of mensen die proberen introverten ‘uit hun schulp’ te halen met bijvoorbeeld provocerende opmerkingen.

„Extravert gedrag, zoals dominantie, wordt beloond in onze westerse maatschappij. Wie dominant is komt in de meeste beroepsgroepen eerder in aanmerking voor promoties of leidinggevende posities”, vertelt Jeronimus. Smit schrijft in haar boek dat extraverten in de meerderheid zijn en daarmee het huidige sociale ideaal bepalen, ‘dat voor een groot deel samenvalt met een vlotte prater en charismatisch zijn, en snel kunnen beslissen. Over veel en vaak prikkels zoeken, en die ook aankunnen. Over denken terwijl je praat en energie krijgen van mensen’.

Om toch goed mee te komen of om niet om de oren te worden geslagen met vervelende opmerkingen moeten introverten zich soms dus wel aanpassen aan de extraverte wereld. „Hier is onderzoek naar gedaan, als je vraagt aan mensen wat ze zouden willen veranderen aan hun persoonlijkheid als dat kon, dan zouden veel mensen extraverter willen zijn”, aldus Jeronimus.

Het gevolg van het geregeld moeten aanpassen is dat we, in het beste geval, na een druk feestje een avond of twee moeten bijkomen. In het ergste geval hebben we het gevoel dat onze persoonlijkheid niet klopt en dat we niet ‘normaal’ zijn.

Maar toen werd de wereld overvallen door een pandemie. En is het ineens een groot voordeel als je introvert bent, goed gedijt op alleen zijn en je jezelf thuis prima kunt vermaken.

Schouder aan schouder in het ‘quarantaineleven’

Vooropgesteld: ook ik heb me het afgelopen jaar veel zorgen gemaakt over mijn familie en de wereld. Ook ik heb veel dingen waarvan ik gelukkig word niet kunnen doen. Ik ben mensen verloren en ik miste het normale contact met mijn familie en vriendinnen. Ook ik heb het moeilijk gehad. Maar ik verbaasde me, vooral in het voorjaar, wel om op Instagram mensen foto’s te zien plaatsen waarop ze schouder-aan-schouder met andere mensen stonden of zaten terwijl ze een wandeling maakten, samen aten of samen sportten – vaak met een hashtag zoals ‘quarantaineleven’. Als dat quarantaine is, dan doe ik dat blijkbaar al een paar jaar.

Dit najaar konden we onder meer bij het NOS Journaal zien hoe mensen op drukke zaterdagen niet eens overwogen om in hun eentje naar de winkels te gaan. Gerri Eickhof sprak in het drukke Amsterdam mensen die zeiden dat ze het hadden ‘verdiend’ om een dagje uit te gaan met het gezin, die het ‘belangrijk’ vonden om met hun familie andere families in drukke straten op te zoeken en die heel raar opkeken bij het idee om alleen kerstinkopen te doen. In Groningen werd de Herestraat deels afgesloten omdat online shoppen op Black Friday blijkbaar geen optie was. Ervoor zorgen dat mensen solo op pad gingen of zichzelf thuis vermaken is misschien wel net zo moeilijk als het R-getal onder 1 krijgen en houden.

Voordelen van alleen zijn

Terwijl er zoveel voordelen zitten aan alleen zijn, al helemaal in coronatijd. Je neemt in je eentje minder ruimte in beslag – op een bospad, in de supermarkt, in een (winkel)straat – waardoor afstand houden voor jezelf en anderen eenvoudiger is te realiseren. Alleen zijn zorgt, in mijn ervaring, ook voor ruimte in je hoofd, waardoor je creatiever kunt zijn, je wordt er zelfstandiger van omdat je alleen jezelf hebt om op terug te vallen en het zorgt voor een gevoel van vrijheid dat je moeilijk op een andere manier kunt vinden. Als je goed alleen kunt zijn, hobby’s hebt die je ook prima thuis en alleen kunt uitvoeren en dat dus ook vóór de coronacrisis al vaak deed, zal je minder de drang hebben gehad om veel verschillende mensen op te zoeken tijdens de lockdown light, waardoor je bubbel – en daarmee de kans op besmetting – klein bleef.

Volgens ontwikkelingspsycholoog Jeronimus bestaan er theorieën dat het percentage introverten in een bevolking hoger is in landen waar veel infectieziekten zijn, omdat introverten minder met vreemde mensen feestjes gaan vieren en dus minder vaak besmet raken. „Zo is introvert zijn dus ook een manier om jezelf te beschermen. Als corona een hoger sterfgetal zou hebben gehad dan waren er vooral extraverten overleden, omdat zij zich over het algemeen minder aan de afspraken houden. Waarna de maatschappij als geheel introverter zou worden. En daardoor zie je ook in culturen waar vaker virussen voorkomen dat de extraverten er gewoon tussenuit zijn gevallen”, aldus Jeronimus, in een wat gedramatiseerde uitleg van de situatie.

Naar een meer introverte wereld?

Waar introverten zich de afgelopen decennia dus vaak hebben moeten aanpassen aan het extraverte sociale ideaal, waren de rollen dit jaar omgedraaid. Het blijkt dat als introverten zich dag in dag uit extraverter gedragen dan ze eigenlijk zijn – op hun werk bijvoorbeeld – ze uiteindelijk vanzelf ook echt extraverter worden.

Extraverten moesten zich dit jaar introverter gaan gedragen en de vraag is of de bevolking als geheel na dit alles ook introverter zal zijn. Jeronimus denkt van wel, maar heeft daarvoor nog geen bewijs. „Dat is iets wat we volgend jaar of het jaar daarna kunnen zien.” Jonge mensen zijn over het algemeen introverter dan oudere mensen. Het leven van studenten en scholieren speelt zich normaal gesproken voor een groot deel af in groepen mensen. „Ik kan me voorstellen dat jongere generaties hierdoor harder zijn getroffen door de maatregelen, sneller volwassen worden en daardoor sneller die curve naar meer introversie zullen inzetten”, aldus Jeronimus.

Coronamaatregelen als supersnelle persoonlijkheidstest

De coronamaatregelen vormden eigenlijk een supersnelle persoonlijkheidstest. Vond je het wel lekker om thuis te werken, waar je eens weldoordachte ideeën kon mailen in plaats van ze aan te prijzen door snel en hard te moeten praten tijdens vergaderingen. Thuis, waar je zelf in de hand had hoe vaak je werd gestoord: door WhatsApp, je mail en Slack eens op stil te zetten of weg te klikken?

Werd je er blij van om thuis vaak de keuken in te duiken om een uitgebreide maaltijd te bereiden voor jezelf (en ja, misschien mochten je eventuele huisgenoten ook wel een hapje of twee), of om thuis Netflixbingesessies af te wisselen met goede boeken en lange wandelingen in de omgeving, of om thuis alle tijd te hebben voor je hobby’s omdat je op zondag niet naar een kringverjaardag hoefde, en om thuis niet elke dag een spijkerbroek aan te hoeven omdat je toch geen mensen zou zien?

Heb je zin om Kerstmis dit jaar met een kleine groep te vieren (of misschien wel helemaal niet), maar kijk je ook uit naar een vaccin omdat je dan hopelijk weer zorgeloos uit eten kan met je beste eetmaatjes of op (solo)reis gaan?

Dat is allemaal oké.

Het is ook oké om je kapot te vervelen en geen positieve kanten meer te zien in dit alles. Zolang we maar niet net doen alsof iedereen tot die laatste groep hoort.

menu