Opinie: Bescherm de Waddenzeekust

Staan het ministerie van Economische Zaken, provincie Groningen, gemeente Eemsmond en waterschap Noorderzijlvest nog wel achter de aanwijzing van de Waddenzee tot werelderfgoed? Het wordt hoog tijd dat de Tweede Kamer ingrijpt zodat deze status van de Waddenzee niet in gevaar komt, betoogt Douwe Hollenga, gedeputeerde voor het CDA in de provincie Groningen en nu lid van het algemeen bestuur van het waterschap Noorderzijlvest.

Volgende week donderdag heeft de Tweede Kamer een debat met minister Schultz van Haegen over de Wadden. Bij dit debat gaat het er om hoe we aankijken tegen de ontwikkelingen in het Waddengebied en dan vooral in relatie tot de Werelderfgoedstatus en het open karakter van het gebied.

Het lijkt mij de hoogste tijd dat er vanuit de Tweede Kamer een duidelijk signaal wordt afgegeven dat er een halt moet komen aan bepaalde ontwikkelingen die in strijd zijn met de UNESCO-status en de structuurvisie Waddenzee.

Open horizon

De minister schrijft in haar brief van 20 januari aan de Tweede Kamer dat zij eind 2016 samen met de Staatsecretaris van EZ met een visie komt op de toekomstige ontwikkeling van het Waddengebied. Ik ben echter bang dat er voor die tijd al beslissingen worden genomen die in strijd zijn met het karakter van het gebied.

In bestemmingsplannen die betrekking hebben op het waddengebied moet voor nieuwe bebouwing of gebruik beoordeeld worden of dit leidt tot aantasting van de open horizon. De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft op verzoek van het ministerie onderzoek gedaan en geconstateerd dat de regels door gemeenten onvoldoende worden nageleefd. Gemeenten blijken te worstelen met belangenafwegingen en interpretatie van de regelgeving. De omschrijving van bebouwing bij de Waddenkust laat ruimte voor interpretatie. De regelgeving omschrijft niet scherp of windturbines daaronder vallen.

Unieke karakter in gevaar

Bij de discussie in de Kamer wordt ook het Evaluatierapport Structuurvisie Waddenzee behandeld. Uit die evaluatie komt naar voren dat het unieke open karakter van de Waddenzee in gevaar is: ,,Door het ontbreken van een eenduidige beleidslijn enerzijds en de druk op het halen van de doelstellingen voor duurzame energieopwekking en het herstel van de economie na de economische crisis anderzijds, is het huidige open karakter van de Waddenzee niet gegarandeerd. In de huidige besluitvorming wordt het argument openheid van de Waddenzee niet meegewogen. Dit is wel relevant, omdat besluiten die nu genomen worden nog tientallen jaren effect kunnen hebben op de openheid van de Waddenzee.”

Het Regie College Waddenzee (RCW) waarin rijk, provincies, gemeenten en waterschappen vertegenwoordigd zijn had in 2014 nog oog voor het unieke open karakter van de Waddenzee. In een brief aan de minister schreven zij toen: ,,Voor windturbines geldt dat er nog veel gaafheid aan de kust bestaat, er zijn nog veel gebieden die vensters genoemd kunnen worden: gebieden waar geen masten staan. Het zou goed zijn die vensters te handhaven, de openheid hier maximaal te houden. De te plaatsen windmolens zouden de Waddenkust niet af moeten zomen/langs de kust moeten worden geplaatst, maar geclusterd buiten de vensters.”

In reactie op deze brief schrijft de minister dat zij zich goed kan vinden in het RCW-advies om een aantal plaatsingsprincipes te hanteren voor het bijplaatsen van windmasten in het Waddengebied, zoals het vrijhouden van ‘vensters’ en clustering van windmolens. Mijn inziens moet dit ook betekenen dat het venster Harlingen – Eemshaven beperkt moet worden tot de situatie van september 2014 en dus nu geen verdere westwaartse opschuiving, want dan is het einde zoek.

Andere belangen belangrijker

Kennelijk is een aantal partijen uit het RCW, zoals rijk, gemeente, provincie en waterschap, de inhoud van hun brief uit 2014 in 2016 al weer uit het oog verloren. Door de plannen van 17 windturbines op de Emmapolderdijk wordt er 8,5 km venster (open horizon) aangetast. Ik ben bang dat andere belangen voor hen belangrijker zijn dan Werelderfgoed Waddenzee. Provincie en Rijk willen windenergie realiseren, de gemeente Eemsmond ziet grote ozb-inkomsten aankomen en ook het waterschap Noorderzijlvest ziet de windturbines als een belangrijke inkomstenbron.

Het is te hopen dat de Tweede Kamer wel oog heeft voor Werelderfgoed Waddenzee. En dat het debat niet alleen maar gaat over ruimte voor wadvaarders en één beheersorganisatie. Met andere woorden: Tweede Kamer, bescherm de Waddenzeekust.

menu