De Marker Wadden zijn het nieuwste stukje Nederland. Het idee een kleine eilandengroep aan te leggen in het Markermeer is uit nood geboren, de uitvoering boven verwachting mooi. Sinds kort kun je er blijven slapen.

Overnachten op de Marker Wadden, het uit nood geboren nieuwste stukje Nederland: de uitvoering is boven verwachting mooi

De Marker Wadden zijn het nieuwste stukje Nederland. Het idee een kleine eilandengroep aan te leggen in het Markermeer is uit nood geboren, de uitvoering boven verwachting mooi. Sinds kort kun je er blijven slapen.

De Marker Wadden zijn het nieuwste stukje Nederland. Het idee een kleine eilandengroep aan te leggen in het Markermeer is uit nood geboren, de uitvoering boven verwachting mooi. Sinds kort kun je er blijven slapen.

Het is bijna 6 uur in de ochtend. Ik heb geen verduistering voor de ramen gedaan en het vroegste daglicht komt het slaapkamerraam binnen. Een horizontale streep wolken wordt lichtroze aangelicht door de zon die nog achter de horizon verscholen is. Er vliegen ganzen voorbij en de visdiefjes laten zich al horen.

Terwijl de rest van het gezin nog slaapt, sluip ik het huisje uit en wandel naar de Steltloper, een 12 meter hoge uitkijktoren die vorstelijk zicht biedt op land en water. Het is zomer en op de waterplas zwemmen eenden, ganzen en waterhoentjes in de ochtendschemer. Een lepelaar struint langs de oevers.

De natuur gaat voor

Bij het opkomen van de zon worden de contouren van de vijf nieuw aangelegde eilanden steeds helderder. Ik zie de verre duinen van het noorderstrand, de uitgestrekte rietvelden, water en houten vlonders van de wandelpaden. Zo’n 12 kilometer pad ligt er inmiddels. Soms wordt een deel afgezet omdat er bijvoorbeeld vogels broeden. De natuur gaat voor.

loading  

Amper vier jaar nadat het begin is gemaakt met de aanleg van de archipel heeft de natuur er volledig bezit van genomen. Onvoorstelbaar hoe snel dat gaat. Hoewel het vooral bekendstaat als een vogelparadijs, hebben ook vissen en insecten de plassen, geulen, rietvelden, natte oevers en duinen gevonden. Ook in een nieuwe voedselketen kan de een niet zonder de ander.

Hoewel er vooral lof is voor het project, zijn er uiteraard kanttekeningen. Zo zou Natuurmonumenten de natuur op de Marker Wadden te veel in een vooraf bedacht keurslijf dwingen. Met kunstmatige wildernis als resultaat. Maar ja, waar in Nederland is dat niet zo?

Zeilschip Abel Tasman vaart vanaf Lelystad naar nederzetting

Terug bij het huisje blijkt de rest van het gezin wakker. We dekken de ontbijttafel in het zand en eten met uitzicht op de rietkragen, struiken zuring, moerasandijvie en de waterplas waar een kluut onverstoorbaar door het ondiepe deel loopt. Op het ritme van zijn passen steekt hij zijn markante snavel in het water, op zoek naar zijn eigen ontbijt.

En dat terwijl we gisteren nog op de Abel Tasman zaten, een klassiek zeilschip, dat ons aan het eind van de middag in drie kwartier vanuit Lelystad naar de enige nederzetting van de Marker Wadden voer.

Dit kluitje gebouwen rond een kleine jachthaven is volledig off-grid; niet aangesloten op het energie-, water- of rioleringsnetwerk. De kolonie is zelfvoorzienend dankzij onder meer een eigen waterpomp, zonnepanelen en een ingenieus systeem voor het afvalwater, dat deels door het riet zelf wordt gezuiverd. Verder is er een ‘slapende’ windturbine. Als er extra stroom nodig is, komt deze ’s nachts automatisch uit de grond.

De vogels zijn de hele dag druk

Sinds deze zomer zijn er vier huisjes te huur. Twee in het hart van de nederzetting met uitzicht op de duinen, twee aan de rand ervan die uitkijken over een waterplas. Ook deze zijn zo duurzaam mogelijk gebouwd. Denk aan de gebruikte materialen, de inrichting en de apparatuur. Een energiestoplicht in de kamer helpt gasten om op het verbruik te letten. Zodra de energievoorraad krapper wordt – wat vooral op minder zonnige dagen zal spelen – springt het lichtje van groen op oranje of rood.

Het duurzame karakter past bij de bijzondere plek. De rust is er weldadig. ‘Oorverdovend stil’, zoals reclameborden langs de wegen in Flevoland beloven is het echter niet, want de vogels zijn van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat druk in de weer met zaken als eten zoeken, ruzie maken, de vrouwtjes imponeren en hun territorium verdedigen.

Tweemaal daags komt de veerboot

Als de veerboot aankomt – twee keer per dag, maximaal zestig tot honderd opvarenden – is er even sprake van menselijke bedrijvigheid rondom de haven, maar de bezoekers verspreiden zich al gauw over de wandelpaden, uitkijktorens en het mooie zandstrand. Gidsen van Natuurmonumenten nemen gasten mee op excursie, waarbij ze vertellen over het ontstaan van de eilanden en natuur. Het gaat over succes (de natuurlijke rijkdom) en tegenvallers, zoals de onverwacht grote afslag van de duinen en de tijd die het slib nodig heeft om naar de bodem te dalen.

loading  

Dit slib was een van de belangrijkste redenen om de Marker Wadden aan te leggen. Het Markermeer is sinds de aanleg van de dijk Enkhuizen-Lelystad in 1976 steeds meer in een bak met dood water veranderd. Het slib kon nergens naartoe en dobberde eindeloos rond. Om een lang en ingewikkeld verhaal kort te maken: de Marker Wadden moeten het slib de kans geven te bezinken, zodat er nieuw leven komt in het Markermeer.

Hoe goed dit idee werkt, weet niemand. Het is nooit eerder gedaan. Voor ons als tijdelijke bewoners is de natuur er in elk geval mooier dan we vooraf hadden verwacht. Wat zou er immers kunnen groeien en leven op onlangs opgespoten grond?

Wandelend over het hoofdeiland – het enige van de vijf dat toegankelijk is – komen we daar al snel achter. Het tempo waarmee bloemen, planten, struiken en bomen bezit nemen van de nieuwe grond is onvoorstelbaar. Ook de diversiteit en het opduiken van zeldzame soorten is verrassend. Neem het elders zeldzame goudknopje: dat groeit hier als onkruid.

Visdieven maken spannend schouwspel

Vogelkijkhut De Duikeend groeit tijdens ons weekend uit tot een van de favoriete plekken. Samen met het strand en het eilandhuisje in de natuur. De hut is half onder water gebouwd zodat je de vissen voorbij ziet zwemmen. Het eilandenproject moet, onder meer als kraamkamer, de visstand in het Markermeer goeddoen.

Boven de waterspiegel is het pas echt fantastisch. Daar is het één groot spannend schouwspel van visdieven. Sommige zitten op takken te wachten en te loeren op hun prooi, andere vliegen zenuwachtig door de lucht. Aan de kant zitten er twee hard tegen elkaar te schreeuwen.

Het is wachten op het moment dat er een visdief het water induikt om een prooi te grijpen. Sommige laten zich vanaf een tak in het water vallen, andere storten zich vanuit de lucht omlaag. De snelheid, precisie en meedogenloosheid waarmee dat gepaard gaat, zijn fascinerend. Zeker als je er zo ontzettend dicht bovenop zit. En succes verzekerd. Je hebt alleen een beetje geduld nodig.

loading  

Een weekend Marker Wadden glijdt voorbij. We wandelen, kijken vogels, lopen een rondje hard, gaan naar het heerlijke strand, genieten van koffie met appeltaart bij het paviljoen, zwemmen in het zoete water en nemen de dagen zoals ze komen. Als aan het einde van de middag de laatste dagjesmensen met de boot terug zijn naar Lelystad, is het eiland van de tijdelijke bewoners onder wie de eilandwachters, de zeilers in de haven, onderzoekers en de gasten van de vier huisjes.

Je leert gezichten kennen, maakt een praatje. Je weet dat je hier op dit eiland een beetje op elkaar bent aangewezen. Dat gevoel wordt groter als er ’s avonds een gigantische onweersbui over komt. Enorme wolken stapelen zich op, gaan van oranje naar paars en zwart en trakteren op bliksemschichten en donderslagen die oorverdovend over de eilanden trekken. De dierenwereld lijkt voor even tot stilstand gekomen.

Zodra het ergste natuurgeweld voorbij is, gaan we naar buiten. We kijken naar de lucht, die we zelden zo mooi zagen kleuren.

menu