Viroloog Ab Osterhaus.

Piek van tweede golf moet nog komen, stelt viroloog Ab Osterhaus: '9 op de 10 is nog vatbaar voor dit virus'

Viroloog Ab Osterhaus. Foto: Koen Verheijden

Met een recordaantal nieuwe gevallen en patiënten die weer naar Duitse ic’s moeten, lijkt de piek van de tweede golf nog niet bereikt. De eerste effecten van de ‘lockdown light’ zijn pas over weken te zien, al lijkt het draagvlak broos.

Met 7833 nieuwe gevallen en 51 extra ziekenhuisopnames heeft het coronavirus nog bepaald geen gas teruggenomen. De druk op de zorg is nu zo groot dat de eerste Nederlandse patiënten vrijdag of zaterdag weer naar Duitsland verplaatst worden. Maar het is ook nog te vroeg om grote effecten te zien van de ‘gedeeltelijke lockdown’ die het kabinet dinsdag afkondigde, weet viroloog Ab Osterhaus. ,,Dat kan weken kosten.”

Gemiddeld duurt het namelijk vijf of zes dagen van een besmetting tot de eerste klachten, en door de drukte bij de GGD’s moet je gemiddeld dik drie dagen rekenen tussen het maken van de testafspraak en de uitslag. Zo kost het minstens negen dagen tot een nieuwe besmetting in de statistieken terechtkomt - als de uitslag direct doorgegeven wordt aan het RIVM.

Ziekenhuizen later

,,Dus je zou binnen een week of twee pas de eerste effecten moeten zien van de nieuwe maatregelen”, zegt Osterhaus, verbonden aan de Tierärztliche Hochschule in Hannover. ,,En dan zie je een ruime week daarna mogelijk pas de resultaten in een teruglopend aantal ziekenhuisopnames, dat loopt er altijd achteraan.”

Maar de viroloog is sceptisch: het draagvlak voor naleving van maatregelen lijkt in Nederland afgenomen vergeleken met het voorjaar. De omstreden pre-lockdown-party gisteravond op het Plein in Den Haag zou je als anekdotisch bewijs kunnen beschouwen, maar zorgwekkender is het percentage mensen dat ondanks een besmetting toch naar buiten gaat: volgens het RIVM is dat maar liefst 20 procent. Deze mensen gingen ondanks een positieve test toch naar het werk of brachten kinderen naar school.

Osterhaus: ,,Als je iets van infectieziekten snapt, dan weet je dat je dat absoluut niet moet doen! Maar als we onvoldoende overtuigd zijn van de noodzaak van maatregelen lukt het misschien gewoon niet goed genoeg, en kun je niet meer op basis van vrijwilligheid regeren. Besef wel: epidemiologisch is er niet veel veranderd vergeleken met maart, het virus is niet milder, zo’n 9 op de 10 personen heeft het nog niet gehad en is nog vatbaar. Dus zitten we met een bijna complete populatie die nog gevoelig is voor corona.”

loading  

Osterhaus hoopt dat Nederlanders uit eigen overtuiging meewerken, omdat anders misschien striktere acties nodig zijn. ,,Als een te grote groep niet meedoet heb je een taaier probleem dan in maart, riskeer je strenger beleid nodig te hebben om het virus in een zelfde mate onder controle te krijgen.”

Gemiste kans

De viroloog vindt dat Nederland in de zomer een grote kans heeft laten liggen. Toen waren de dagelijkse aantallen nieuwe gevallen zo laag, soms tussen de vijftig en honderd, dat complete indamming binnen de mogelijkheden lag. ,,Ik zei toen ook: als we nu nog een paar weken doorbijten kunnen we echt ver komen, kun je het virus het land uitdrijven. Toen kreeg ik reacties als: je bent niet wijs, we gooien de boel open. Maar de gezondheids- en economische schade is veel kleiner als je direct kort en stevig ingrijpt en de Reproductiefactor flink laag krijgt. Nu zitten we met een zaagtandmodel: dan weer op slot, dan weer los. En als het dan onvoldoende daalt, zit je zo in een complete lockdown.”

Terugblikkend waren we te nonchalant, vindt Osterhaus. ,,Het ging overal over vakanties en plezier: met hoeveel mensen gaan we in het vliegtuig, hoe doen we onze vakanties, versoepelen was het toverwoord. Maar marchanderen met de basisprincipes komt je duur te staan: dit virus spreidt nogal makkelijk, als je het tolereert, dan zit je er lang aan vast.”

menu