Zaterdagmiddag 17 januari liep het volledig uit de hand op het Museumplein in Amsterdam. De mobiele eenheid moest in actie komen om het oplaaiende geweld te beteugelen. Justitie eist forse straffen tegenrelschoppers.

Rellen, stenen gooien of vernielingen plegen? Deze straffen eist Justitie tegen relschoppers (en deze stenengooier schrok zich wezenloos toen hij celstraf hoorde eisen)

Zaterdagmiddag 17 januari liep het volledig uit de hand op het Museumplein in Amsterdam. De mobiele eenheid moest in actie komen om het oplaaiende geweld te beteugelen. Justitie eist forse straffen tegenrelschoppers. ANP

Het ging ze niet om het uiten van onvrede, of om protest tegen regeringsbeleid. Volgens de officieren van justitie die woensdag strenge straffen eisten tijdens de eerste snelrechtzittingen tegen relschoppers, waren de verdachten alleen bezig om hun frustraties te botvieren op de politie en op andermans spullen.

De 48-jarige Bryan H. snapt zelf eigenlijk ook niet zo goed waarom hij op 17 januari op het Museumplein in Amsterdam twee stenen gooide naar het hoofd van politiemensen. Maar hij schrok zich gisteren rot van de eis van de officier van justitie die een gevangenisstraf van een half jaar tegen hem eiste.

Bryan H. moest wat het Openbaar Ministerie (OM) betreft duidelijk als voorbeeld dienen voor eenieder die het nog in zijn hoofd haalt om te rellen. De politierechter oordeelde aanzienlijk milder over hem, onder meer vanwege zijn verstandelijke beperking.

Bryan is niet het prototype hooligan

Bryan H. heeft een IQ van nog geen zestig en is verslaafd aan drank en drugs. Hij kreeg een celstraf van drie maanden, waarvan twee voorwaardelijk. Dat betekent dat hij nog een kleine maand terug moet naar de gevangenis, maar dat hij zijn huis en zijn baan niet kwijtraakt. Hij moet wel verplicht afkicken, zich laten begeleiden door de Reclassering en een bedrag van 500 euro storten in een nog op te richten fonds waaruit de gemeente Amsterdam de relschade gaat betalen.

De grijzende Bryan H. is niet bepaald het prototype hooligan dat in de verdachtenbank van de Amsterdamse rechtbank schoof. Als het OM een lichtend voorbeeld wilde om andere relschoppers af te schrikken, dan was hij niet zo’n gelukkige keus. Al vanaf het begin werd eenieder duidelijk dat Bryan H. het buskruit niet heeft uitgevonden. Hij was op 17 januari met tien ‘vrienden’ op het Museumplein zonder te weten wat daar aan de hand was.

Een gevoel van 'machtigheid'

Ze zouden naar Ajax-Feyenoord gaan kijken bij een vriend en waren verbaasd over het tumult om hen heen. „Ik dacht, oké, die mensen willen misschien met de politie vechten. Maar ík kwam daar niet voor.”

Tot hij zijn ‘vrienden’ kwijtraakte en zich opeens bevond naast de harde kern van de Ajax-aanhang met een spandoek: ‘Defend IJmuiden’. De mannen gooiden stenen. Een „gevoel van machtigheid” kreeg bij Bryan H. de overhand. Hij gooide er ook twee, die over de hoofden van de politiemensen heen vlogen.

Verdachten waren alleen bezig om hun frustraties te botvieren

„Dat was meer geluk dan wijsheid”, vond de officier van justitie die fel van leer trok en Bryan H. „crimineel gedrag” verweet. Bryan H. slaakte een diepe zucht over het mondkapje dat onder zijn kin hing.

Volgens de officier leverde Bryan H. een wezenlijke bijdrage „aan de ontremming en het geweld in de richting van de politie. Mensen die ervoor zorgen dat u en ik veilig over straat kunnen werden letterlijk en figuurlijk geraakt. Dat is ontoelaatbaar.”

Drugsbezit strafverzwarende factor

Bryan H. negeerde meerdere bevelen om te vertrekken en bleek na zijn arrestatie ook nog eens cocaïne en xtc-pillen op zak te hebben. „Voor eigen gebruik”, zei Bryan R. „En om te delen met vrienden.” De officier vond het vooral een strafverzwarende factor.

Dat een half jaar celstraf voor Bryan H. ook het verlies van zijn hulpverlening, zijn huis en zijn baan zou beteken, „dat komt volledig voor zijn eigen rekening en risico”, vond de officier. Bryan H. zuchtte geschokt.

loading  

„Tot zover de persconferentie uit Amsterdam”, reageerde advocaat Swart cynisch op het spijkerharde verhaal van de officier. „Om iemand met een IQ van nog geen zestig hier nou neer te zetten als de grootste crimineel? Om juist deze man op het schild te hijsen als hoofdschuldige van alles wat er momenteel misgaat in de maatschappij?”

In Den Haag verscheen een ander voorbeeld voor de rechter. Een 19-jarige man die maandag tijdens rellen in de Schilderswijk een steen tegen de ruit van een politiebus gooide.

Hij kreeg het projectiel in zijn handen gedrukt, zei hij tegen de politierechter. „Vanaf het moment dat ik die steen losliet, barstte het schuldgevoel los. Ik weet niet wat me bezielde.” Net als zijn collega in Amsterdam, vond ook zijn advocaat dat hij niet mocht worden gebruikt als signaal aan andere relschoppers.

Celstraffen wegens opruiende berichten

Daar dacht de rechter anders over. De jongeman kreeg na een eis van drie maanden cel, twee maanden vrijheidsstraf opgelegd. „Hij had afstand kunnen en moeten nemen.” Hij werd vanuit de zaal rechtstreeks naar een cel gebracht.

De rechtbank Zeeland-West-Brabant pakte vijf verdachten aan die niet zelf relden, maar wel anderen daartoe opruiden. De zwaarste straf was voor een 35-jarige man uit Bavel die vier maanden gevangenisstraf kreeg, waarvan de helft voorwaardelijk, omdat hij via Facebook tegenstanders van de avondklok opriep zich te verzamelen in Breda.

De vier anderen kregen celstraffen tussen de twee en vier weken, waarvan een deel voorwaardelijk, wegens het verspreiden van opruiende berichten. Twee verdachten kregen daarnaast zestig uur werkstraf. De komende weken zullen nog vele relschoppers in het hele land te maken krijgen met het lik-op-stukbeleid.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
menu