Rutte worstelt met Oekraïne-dossier

Met nog 21 dagen te gaan, raakt premier Rutte steeds verder in tijdnood. Uiterlijk 1 november wil de Tweede Kamer toch echt eens weten wat hij nu precies gaat doen met de uitslag van het referendum over Oekraïne. Door het ‘nee’ tegen het associatieverdrag met Oekraïne, dreigt Rutte behoorlijk gezichtsverlies te leiden bij de andere landen in de EU. Het verdrag is immers al deels in werking, maar moet voor een groot deel opnieuw gesloten worden als ons land afhaakt.

Moeilijke positie

Meer nog dan dreigend gezichtsverlies, hekelt Rutte de moeilijke onderhandelingspositie waarin hij is beland, weten ingewijden. De besprekingen over wat te doen met het verdrag met Oekraïne lopen namelijk dwars door de onderhandelingen die de EU momenteel voert met het Verenigd Koninkrijk over de Brexit. Vooral Duitsland is daarbij stellig: de Engelsen moeten zo rap mogelijk uit de EU en dat zonder een goede deal waarbij zij bijvoorbeeld handelsvoordelen blijven houden. Merkel vreest dat de Brexit anders een blauwdruk wordt voor andere landen die uit de EU willen.

Rutte weet dat zo’n harde scheiding nadelig is voor onze economie. Meer nog dan voor andere EU-landen omdat Nederland veel handel drijft met Groot-Brittannië. De premier probeert daarom steun te ronselen voor een zachtere breuk, maar de uitslag van het Oekraïne-referendum vormt daarbij een struikelblok. De premier beseft dat hij onmogelijk landen achter zich krijgt voor een vriendschappelijke Brexit, als hij ook nog eens voor de hele EU de deal met Oekraïne verpest door te moeten melden dat het verdrag van tafel moet door de ‘nee’-stem uit eigen land. Rutte neemt het daarom op de koop toe dat tegenstanders 180 dagen na het referendum bijna smeken om uitvoering van hun ‘nee’.

Nooduitgang

Vanuit dat lastige parket zoekt Rutte een nooduitgang. Reden om gisterochtend CDA, SGP, ChristenUnie, GroenLinks en D66 op het Torentje te polsen voor om steun voor een tussenweg. De premier wil bijvoorbeeld toch doorgaan met het verdrag, maar dan met een aanvulling waarin staat dat het niet zal leiden tot EU-lidmaatschap voor Oekraïne.

Maar zelfs de goedgezinde oppositiepartijen willen hem ditmaal geen steun geven. Na anderhalf uur ‘hoorcollege’ van de premier zeiden ze afgemeten weliswaar te hebben ‘geluisterd’, maar meer niet. ,,Nee blijft gewoon nee’’, aldus CDA-leider Sybrand Buma.

In eigen hand

Het is bovenal de vraag of Rutte de onderhandelingen nog wel in eigen hand heeft. Een deel van het verdrag met Oekraïne, vooral het handelsdeel, is al in werking getreden. Bovendien kunnen de andere EU-landen Nederland dwingen grotendeels mee te doen, door een forse portie van het verdrag in werking te laten treden via een zogenoemde EU-only-variant. In dat geval dwingt een meerderheid van landen de rest (lees: Nederland) tot verdere samenwerking voor zover dat via Europese regelgeving kan.

Rutte heeft in dat geval in ons land alle tegenstanders alsnog veel uit te leggen. En dan zal de premier moeten toegeven dat z’n macht niet zover reikt dat hij alle samenwerking met Oekraïne kan beëindigen.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.