Foto Archief DvhN

Slachtoffers stappen veel vaker naar hof

Foto Archief DvhN

Slachtoffers van misdrijven stappen steeds vaker naar het gerechtshof om strafvervolging af te dwingen. Dit blijkt uit cijfers van het hof Arnhem-Leeuwarden.

Seponeren

Aangifte doen van een misdrijf betekent niet automatisch dat er een strafzaak komt. Het Openbaar Ministerie (OM) kan na strafrechtelijk vooronderzoek besluiten om tot vervolging over te gaan, maar ook seponeren. In dat laatste geval komt er geen strafzaak. Direct betrokkenen die het daar niet mee eens zijn, kunnen naar het hof stappen om via een zogeheten artikel 12-procedure te proberen alsnog strafvervolging af te dwingen. Een toenemend aantal slachtoffers en nabestaanden doet dat.

Bij het hof Arnhem-Leeuwarden zijn vorig jaar 1069 van dit soort zaken behandeld. Dat zijn er beduidend meer dan in 2013: toen ging het om 833 klachtprocedures. In ongeveer 15 procent van de gevallen oordeelt het hof dat er voldoende gronden zijn om alsnog tot strafvervolging over te gaan. Vorig jaar zijn 150 zaken om die reden terugverwezen naar het OM. Een officier van justitie moet dan zorgen dat een zaak voor de strafrechter wordt gebracht.

Andere rol

Volgens Nico Kwakman, universitair strafrechtdocent in Groningen, heeft de toename van het aantal artikel 12-procedures vooral te maken met de veranderende rol van het slachtoffer in het strafproces. ,,Het is niet zo dat het OM slechter functioneert. Slachtoffers worden meer bij het strafproces betrokken. Ze zijn mondiger en worden nadrukkelijker gewezen op de mogelijkheid om een procedure te starten tegen de beslissing van het OM.”

Kwakman legt uit dat een burger in Nederland niet zelf naar de strafrechter kan stappen om iemand aan te klagen. ,,In Nederland kennen we het opportuniteitsbeginsel: de officier beslist over wel of niet vervolgen. Een zaak kan geseponeerd worden als de officier concludeert dat geen strafbaar feit is gepleegd of bijvoorbeeld dat er onvoldoende bewijs is. Gedupeerden kunnen naar het hof als ze het daar niet mee eens zijn.”

Twijzel

Ook de ouders van de slachtoffers van het dugout-ongeluk in Twijzel zijn een procedure begonnen om strafvervolging van de gemeente Achtkarspelen af te dwingen. Zij vinden dat de gemeente verantwoordelijk is voor het instorten van de dug-out, waarbij een tienjarig meisje om het leven kwam. Hun advocaat Liesbeth Poortman vindt dat veel haken en ogen zitten aan de procedure. ,,Een bezwaar is dat geen wettelijke termijnen zijn vastgelegd. De ouders wachten al sinds eind 2014 op de behandeling bij het hof.”

menu