De tijdelijke stopzetting van het toedienen van het AstraZeneca-coronavaccin leidt tot gemengde reacties onder de bevolking. Er zijn zorgen over de bijwerkingen bij mensen die hun eerste prik al hebben gehad of hem nog moeten krijgen, maar anderen maken zich vooral druk nu het priktempo wéér lager wordt.

GGD GHOR Nederland laat weten dat er voor de komende twee weken 43.000 afspraken om het vaccin toe te dienen, zijn geannuleerd: deze week 29.000 en volgende week 14.000. Met de andere prikpartners meegerekend zou er dan in totaal een streep kunnen door 289.000 vaccinaties, volgens de prognose op het coronadashboard.

„We wachten de antwoorden af die volgen op het onderzoek”, laat een woordvoerster weten. „Ook wij krijgen veel vragen van mensen. Wie klachten heeft, raden we aan contact op te nemen met de huisarts.”

Dan gaat het vooral om klachten die ontstaan zo’n drie dagen na de vaccinatie. „Onbekende ziekteverschijnselen of puntbloedingen.” Ze benadrukt dat er op vele miljoenen vaccinaties slechts enkele personen zijn met bijwerkingen die op trombose kunnen duiden, waarvan vooralsnog niet is vastgesteld dat er een verband is.

’Moeilijke beslissing’

Vaccinoloog Ben van der Zeijst noemt het ’een moeilijke beslissing’. „Toen Denemarken afgelopen week het vaccineren stopzette, heb ik dat ’een paniekreactie’ genoemd. Maar die combinatie van trombose met verlaagde bloedplaatjes en bloedingen waarvan nu zes nieuwe gevallen in Denemarken en Noorwegen gesignaleerd zijn, is inderdaad raar. Bloedplaatjes zijn tenslotte juist nodig voor stolling en een overdaad leidt dan weer tot trombose . Het lijkt een beetje op de symptomen die mensen met corona ook hebben, al zou ik niet van een verband willen spreken.”

Van der Zeijst kan zich voorstellen dat het ministerie het even wil laten uitzoeken. „Al mag ik toch hopen dat het korter dan twee weken gaat duren. Anders is het heel ingrijpend voor het vaccinatieprogramma.”

Maar uiteindelijk verwacht Van der Zeijst dat het met een sisser zal aflopen. „Elke dag zijn er in Nederland enkele honderden mensen die trombose krijgen, dit lijkt me gewoon toeval. In Engeland is het vaccin al veel grootschaliger gebruikt en zijn er geen grote problemen gemeld. Ik denk dat ons land los van het voorzorgsprincipe ook extra voorzichtig is omdat AstraZeneca hier al een kwade reuk heeft gekregen. Mensen willen liever een ander vaccin, omdat de klinische studies wat rommelig zijn verlopen, er productieproblemen waren en de werkzaamheid duidelijk lager is dan bij Pfizer en Moderna. Dan is het misschien maar verstandig om het extra goed uit te laten zoeken, zodat het vertrouwen van de burger in het middel wat kan toenemen.”

’Voelt niet goed’

Nederlanders maken zich inderdaad zorgen over het vaccin van de Brits-Zweedse multinational. „Ik zou donderdag worden gevaccineerd, maar heb het zelf geannuleerd”, zegt Diana Vermeulen. „Nadat ik in De Telegraaf had gelezen over de situatie in Denemarken, heb ik de beslissing genomen om te wachten. Het voelt niet goed.”

De 62-jarige Rosalie Beyer kreeg de eerste inenting 7 maart en had drie dagen later daadwerkelijk klachten. „Kleine bloeduitstortingen op een plek op mijn arm, nadat ik daar had gekrabd. De eerste drie dagen had ik alleen milde bijwerkingen, zoals koude rillingen en pijn op de plek van de vaccinatie.”

Ze geeft aan contact op te zullen nemen met haar huisarts. „Ik was zeer verbaasd en schrok best. Ik ben gezond, heb geen chronische aandoeningen en neem ook geen medicijnen, die dit soort bloeduitstortingen kunnen veroorzaken. Ik twijfel er sterk over of ik de tweede vaccinatie van AstraZeneca nog wil ontvangen. Ook al wordt het gebruik ervan in de toekomst weer goedgekeurd, dan nog twijfel ik.”

Die twijfel leeft bij velen. Ook bij Pascal Plugge uit Rotterdam. „Mijn zus en ik zijn beiden voor dezelfde werkgever werkzaam in de gehandicaptenzorg. Zij is vrijdag gevaccineerd met AstraZeneca, ik was dinsdag aan de beurt. Dat het niet doorgaat vind ik niet zo heel erg, want ik ben nog herstellende van corona en volop aan het revalideren.”

Dat houdt in: een halfjaar lang tweemaal per week fysiotherapie en een keer per week ergotherapie. „Tijdens mijn ziekenhuisopname dachten ze op een zeker moment dat ik een longembolie had. Gelukkig viel dat mee, maar het maakt me, na alle verhalen rondom het AstraZeneca-vaccin, wel sceptisch en ongerust. Ik ben blij dat ik nog even niet hoef, maar voel me gezien mijn functie wel moreel verplicht me te laten vaccineren.”

’Paniek om niets’

Toch zijn er ook mensen die zich geen zorgen maken, zoals Ben van Halteren. „Ik heb mijn eerste prik gehad op 5 maart”, laat hij weten. „Mijn vaccin komt uit dezelfde partij als waar de paar honderdduizend mensen in Scandinavië mee zijn ingeënt, waarna enkelen tromboseklachten kregen. Ik maak me totaal geen zorgen. Paniek om niets.”

Die mening is ook Leendert van der Kolk toegedaan. „Ik kreeg mijn eerste prik 27 februari, maar de rest van de dag heb ik geklust. Geen klachten, kan me het niet beter wensen. Ik maak me geen zorgen met betrekking tot dit vaccin. Er zijn wereldwijd al meer dan zeventien miljoen mensen ingeënt, en er zijn nog weinig mensen omgevallen.”

De 60-jarige Rob de Roos maakt zich vooral zorgen omdat hij nu langer moet wachten tot hij het vaccin krijgt. „Ik heb liever een heel kleine kans op bijwerkingen dan dat ik corona oploop”, laat hij weten.

’Dom en onverantwoord’

Anderen zijn ronduit boos dat ze langer moeten wachten voordat ze beschermd zijn tegen Covid-19. „Het besluit om twee weken lang de AstraZeneca-prik niet te geven is buitengewoon dom en volstrekt onverantwoord”, zegt Willem van Daal uit Den Bosch.

„Het verlengt volstrekt onnodig de lockdown voor het hele land en stelt de niet-gevaccineerden extra bloot aan besmetting met het virus. En dat na een aandoening van enkelen op miljoenen, waarvan nog eens niet vaststaat dat die iets met het vaccin te maken heeft. Het verhoogt ook onnodig de twijfel en het wantrouwen inzake het vaccineren. Ik vind het geblunder.”

De zegsvrouw van GGD GHOR Nederland laat weten dat er extra vaccins beschikbaar zullen zijn zodra er weer gevaccineerd mag worden. „De vertraging willen we dan zo snel mogelijk inhalen.” Of mensen ook een tweede prik van een andere vaccinaanbieder kunnen krijgen als hun eerste inenting met AstraZeneca was, kan ze nog niet aangeven.

De Europese geneesmiddelenautoriteit EMA heeft nog niet gereageerd op vragen van De Telegraaf. Donderdag liet de instantie nog weten dat de voordelen van AstraZeneca groter zijn dan de risico’s. Van de drie miljoen EU-burgers die tot 9 maart met AstraZeneca gevaccineerd zijn, zouden er slechts 22 gevallen van trombose of embolie zijn gemeld.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus