Volgens viroloog Bert Niesters zou iedereen in coronatijd per post moeten kunnen stemmen.

Verkiezingen in coronatijd, kan dat wel? Met deze nieuwe spelregels moet het lukken, denkt UMCG-viroloog Bert Niesters

Volgens viroloog Bert Niesters zou iedereen in coronatijd per post moeten kunnen stemmen. Foto: ANP

Iedere kiezer moet bij de komende verkiezingen de mogelijkheid krijgen om per post te stemmen, vindt UMCG-viroloog Bert Niesters. Met nieuwe spelregels kan de stembusgang ‘gewoon’ doorgaan.

Het is het feest van de democratie, maar de roep om de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart uit te stellen wordt luider. Een stembusgang tijdens een pandemie, is dat wel verantwoord?

De besmettingsrisico’s van corona kan mensen afschrikken om over twee maanden te gaan stemmen. De stembusgang kan tot extra besmettingen leiden, zeker nu gevreesd wordt dat begin maart de Britse variant van het coronavirus in heel Nederland zal rondwaren.

René Verhulst, burgemeester van het Gelderse Ede, riep vorige week op tot uitstel van de verkiezingen. Hij verwacht dat veel kiezers niet komen opdagen uit angst voor een besmetting. Sommige hoogleraren en IC-voorman Diederik Gommers vinden dat het verschuiven van de stembusgang moet worden overwogen.

‘Geen glazen bol’

UMCG-viroloog Bert Niesters ziet daar niets in, ,,want je weet niet hoe het land er dan bijstaat’’. In de zomer zijn mensen op vakantie, in het najaar kan er zomaar een nieuwe variant opduiken. ,,We hebben geen glazen bol.’’

Om de verkiezingen coronaproof te laten verlopen, moeten de spelregels verder worden aangepast, zegt Niesters. Alle 70-plussers krijgen de mogelijkheid om per post te stemmen. ,,De grens verbaast me’’, zegt de viroloog. ,,Die leeftijdsgrens moet met tien jaar worden verlaagd. In het vaccinatieplan is de grens van de risicogroep op 60 jaar gezet.’’

Minister Kajsa Ollongren houdt vast aan de definities van het RIVM, dat alle 70-plussers tot de risicogroep schaart. Niesters noemt het een ,,ongelukkig en niet-logisch gekozen grens’’ die voor ,,verwarring’’ zorgt. ,,Trek dat recht.’’

Briefstemmen veilig alternatief

Niesters wil wel een stap verder: waarom krijgt niet iedereen de mogelijkheid om per post te stemmen, zegt hij. ,,Het is het waard om die vraag te stellen.’’ Ook 70-minners kunnen tot een risicogroep behoren. Ze hebben overgewicht, nierziekte, chronische longproblemen of zijn hartpatiënt. Ze zullen nu zelf naar het stembureau moeten of iemand een volmacht geven. ,,Briefstemmen is een veilig alternatief.’’

Minister Ollongren zegt niet iedere kiezer die deel uitmaakt van een risicogroep, te kunnen aanschrijven. Gemeenten kunnen simpelweg niet in hun basisadministratie zien of mensen tot een risicogroep behoren, zei ze in december in de Tweede Kamer.

Speciaal voor hen gaan stembureaus twee dagen eerder open. Iedere kiezer mag van deze early voting gebruikmaken, maar het kabinet hoopt dus vooral dat vooral mensen die tot een risicogroep behoren dat doen. Gemeenten zijn verplicht om stembureaus te openen op maandag en dinsdag. Maar in de meeste gemeenten kan op die dagen slechts bij enkele stembureaus een vakje rood worden gekleurd, vaak in het gemeentehuis. ,,Ik pleit ervoor om alle stembureaus niet alleen op 17 maart, maar ook op maandag en dinsdag te openen’’, zegt UMCG-viroloog Niesters. ,,Iedereen moet de kans krijgen om veilig te kunnen stemmen, zonder onnodig te hoeven reizen.’’

Dat de gemeenten opdraaien voor extra kosten en zij meer stembureauleden moeten aannemen, mag geen beperkende gedachte zijn, zegt Niesters. ,,Geld mag geen rol spelen.’’

Uiterlijk 12 februari geeft minister Ollongren de Tweede Kamer een update over de verkiezingen. De Kiesraad komt op 5 februari bijeen, maar kan eventueel ook eerder iets van zich laten horen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
Noordelijk lijsttrekkersdebat
menu