Vijf vragen over de avondklok: hoe werkt die en wat kan die bijdragen aan de bestrijding van corona?

Het woord hing als een zwarte wolk boven de corona-persconferentie: Avondklok. Het synoniem klinkt nog dreigender: Spertijd. Vooralsnog blijft Nederland ervan gevrijwaard, maar hoe lang nog? Wat is het precies en waarom zou je hem invoeren? Vijf vragen en antwoorden.

Wat is een avondklok?

Een avondklok is een door de overheid vastgestelde periode van de dag waarin niemand zich meer op straat mag begeven. Tenzij er een goede reden voor is. Een ander woord voor avondklok is spertijd, de tijd waarop naar buiten gaan ‘versperd’ wordt.

Wat is het nut van een avondklok in de strijd tegen corona?

Sinds het sluiten van de horeca ontmoeten mensen elkaar meer bij elkaar thuis of buiten in groepjes. Daarmee blijft het risico om elkaar te besmetten in stand. Als er een avondklok is - in sommige landen gaat die al om 21.00 uur in - worden de mogelijkheden om elkaar te ontmoeten verder beperkt. In andere landen heeft de spertijd volgens de overheden aantoonbaar effect gehad op het aantal besmettingen.

Wanneer werd de avondklok in Nederland voor het laatst ingevoerd?

In de Tweede Wereldoorlog. Dat is ook de reden waarom veel mensen er een enorme aversie tegen hebben. De avondklok gold tijdens de bezettingsjaren officieel van middernacht tot vier uur ‘s morgens. Maar de Duitsers verlengden de Sperrzeit regelmatig hoe het hen paste, om verzetsactiviteiten te dwarsbomen of als strafmaatregel na een opstand. In Amsterdam mocht je na 20.00 uur niet meer zonder heel goede reden buiten komen.

De spertijd ging in de oorlog ook gepaard met verduistering, zodat de geallieerden ‘s nachts vanuit hun vliegtuigen de steden minder goed konden herkennen en gedesoriënteerd raakten. Dat is het schrikbeeld van ouderen bij het woord avondklok: Elke avond pikdonkere verlaten straten en angst als je noodgedwongen toch de straat op moet.

Welke landen hebben al een avondklok (gehad)?

België voerde een paar keer regionale spertijden in, onder meer in de regio Antwerpen. Nu geldt in België een avondklok van middernacht tot 5 uur ‘s ochtends. In grote delen van Duitsland gaat op dit moment de Sperrzeit om 21.00 uur in.

In Frankrijk mogen mensen vanaf zaterdag tussen 18.00 en 6.00 uur niet meer de straat op. Binnen het Nederlands Koninkrijk hebben de Antillen al met een avondklok te maken gehad. Buiten Europa is er net weer een avondklok ingesteld in China. Nieuw-Zeeland en Australië hebben ook een spertijd gehad om het coronavirus in te dammen.

En als ik echt ‘s avonds op pad moet?

Die vraag is volgens premier Rutte de belangrijkste reden dat een avondklok in Nederland voorlopig nog niet wordt ingevoerd. De handhaving wordt een groot probleem. En wie geef je een ontheffing en wie niet?

Uiteraard zorgpersoneel en hulpverleners die avond- en nachtdiensten draaien. Mensen die plotseling naar het ziekenhuis moeten of wegens een andere noodsituatie op pad gaan.

Maar ook alle hondenbezitters omdat Fikkie nu eenmaal ‘s avonds uitgelaten moet worden? Mantelzorgers die elke avond hun oude moeder naar bed helpen? Maaltijdbezorgers die ons sinds de coronacrisis van eten voorzien? Pakjesbezorgers die nu al tijd tekort komen? Het supermarktpersoneel dat na sluitingstijd de kassa moet opmaken en de winkel opruimen? Zo blijft het nog behoorlijk druk op straat.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Coronavirus
Video
menu