Vijf vragen over levenslang in Nederland

Het hoger beroep van de moordbroers vindt woensdag en donderdag plaats. De broers Admilson en Marcos R. werden in november 2015 schuldig bevonden aan drievoudige moord, maar gingen in beroep tegen die uitspraak. Naar verwachting zal het OM levenslang eisen, maar over die straf is de laatste tijd veel discussie. 

Wat betekent een levenslange gevangenisstraf in Nederland?

Als je in Nederland wordt veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf, zit je in principe tot aan je overlijden in de gevangenis. In Nederland kan iemand met levenslang alleen vrijkomen als de koning gratie verleent, wat bijna nooit gebeurt. Er is bij een levenslange veroordeling geen mogelijkheid tot het aanvragen van verlof of resocialisatieactiviteiten. 

Waarom is er discussie over levenslang?

In juli 2015 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de uitvoering van levenslang in Nederland in strijd is met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Bij een levenslange celstraf vindt geen herbeoordeling plaats die kan leiden tot terugkeer in de samenleving. Het Europees Hof vindt dit in strijd met het verbod op een onmenselijke of vernederende bestraffing. In 2013 oordeelde het Europees Hof ook al dat de manier waarop Nederland omgaat met mensen die tot levenslang veroordeeld zijn, inhumaan is. 

Wat gaat er gebeuren met de levenslange gevangenisstraf?

In juni 2016 heeft staatssecretaris Dijkhoff van Veiligheid en Justitie wijzigingen voorgesteld om de straf ‘toekomstbestendig’ te maken. Een wijziging in het huidige beleid zou zijn dat tot levenslang veroordeelden na 25 jaar cel om een re-integratieplan kunnen vragen. Een onafhankelijk adviescollege gaat dan toetsen of een begin gemaakt kan worden met activiteiten gericht op een mogelijke terugkeer in de samenleving. Uiteindelijk beslist de staatssecretaris of hij het advies van dat college daadwerkelijk uitvoert.  

Is de situatie omtrent levenslang in Nederland uniek?

In Europa is Nederland een uitzondering. In de meeste Europese landen betekent levenslang niet daadwerkelijk dat je in de cel zit tot aan je dood. 

Hoeveel mensen zitten nu in Nederland een levenslange gevangenisstraf uit?

Op dit moment zitten er ruim dertig mensen levenslang in de gevangenis. Cevdet Yilmaz zit het langst vast. Hij schoot in april 1983 zes mensen dood in een café in Delft en zit sinds 1984 in een TBS-kliniek. Een van de bekendste tot levenslang veroordeelden is Mohammed B., de moordenaar van Theo van Gogh. B. zit sinds 2005 in de gevangenis. 

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.