Een auto met winterbanden en een met zomerbanden bij een demonstratie van bandenfabrikant Vredestein.

Winterbanden: zijn ze nou nodig of niet?

Een auto met winterbanden en een met zomerbanden bij een demonstratie van bandenfabrikant Vredestein. Foto: ANP XTRA

Hartje winter rijdt ongeveer een derde van alle automobilisten in Nederland op winterbanden. Maar zijn ze echt nodig? Daarover verschillen de meningen.

De autobranche is een groot voorstander. Uiteraard, kan je cynisch zeggen, want deze handel brengt jaarlijks veel geld in het laatje. Vier behoorlijke winterbanden kosten toch wel minimaal €300. Daarbij komt jaarlijks een rekening van ongeveer €300 voor het omwisselen en de opslag.

Maar zijn ze ook echt veiliger? Sowieso op besneeuwde wegen. „Dan is het verschil zo groot als dag en nacht”, zegt bandentester Menno Neeteson van de ANWB. „Zomerbanden bieden op sneeuw geen enkele grip en de remweg is ontstellend lang. Denk aan 65 meter als je 50 kilometer per uur rijdt, terwijl je 12 meter gewend bent.” Volgens de tests sta je met winterbanden dan na ongeveer 30 meter stil.

Platgereden sneeuw

Neeteson maakt een belangrijke kanttekening: winterbanden bieden vooral grip op platgereden sneeuw. „Op net gevallen sneeuw kunnen winterbanden ook geen wonderen verrichten. Ook op ijs houdt de grip van winterbanden relatief snel op”, aldus de expert. Kortom: ook op winterbanden moeten automobilisten blijven oppassen bij winters weer. Precies zoals de volhouders op zomerbanden moeten doen.

Steeds meer mensen kiezen als compromis voor een allseasonband, ofwel vierseizoensband. Inmiddels rijdt 10 procent erop. Bij tests presteren ze matig. „Vierseizoensbanden zijn een compromis en blinken in geen enkel jaargetijde dus echt uit”, zegt Tom Huyskens van de Bovag. „Voor de meeste autobezitters kunnen ze wel een goede oplossing zijn als ze ook in de winter relatief veilig de weg op willen.”

Neeteson merkt op dat je ook niet alle winterbanden over een kam moet scheren. De ene band presteert bijvoorbeeld beter op slijtvastheid dan de andere. Ook zijn er winterbanden die goede grip bieden op een nat wegdek, terwijl andere dan zelfs regelrecht onveilig zijn. „Bij banden is het nu eenmaal zo dat het verbeteren van de ene eigenschap, ten koste gaat van een andere eigenschap”, aldus Neeteson.

Winterbanden presteren dankzij het soepelere rubber in koud weer beter dan zomerbanden. Dat begint bij temperaturen onder 7 graden. „En dat is het in Nederland al gauw in de winter. Voornamelijk als je ’s ochtends vroeg van huis gaat”, zegt Huyskens.

Wintersporters

Huyskens vindt winterbanden vooral van groot belang voor veelrijders. Wintersporters die met eigen auto naar de pistes willen rijden, ontkomen er ook niet aan. In Duitsland en Oostenrijk zijn winterbanden verplicht bij winterse omstandigheden, op straffe van een boete. Ook kan de verzekering moeilijk gaan doen bij ongevallen op zomerbanden.

Huyskens tekent aan dat Duitsland tegenwoordig op winterbanden het Alpine-keurmerk vereist, herkenbaar aan een sneeuwvlokje met een gestileerde bergtop. Oudere banden met het M+S-teken mogen nog vier jaar onder de auto.

Net zo veel schade

In de sneeuw heb je op winterbanden dus in principe meer grip. Maar of je nou ook minder schade rijdt? Nederlands grootste autoleasebedrijf Lesaseplan meldde enige jaren geleden dat zijn klanten op winterbanden net zo veel schade veroorzaakten als op zomerbanden. Mogelijk komt dat doordat mensen op winterbanden meer risico’s nemen, werd geopperd.

Leasebedrijf Alphabet, nummer vier in Nederland, meldde in 2015 zelfs dat leaserijders op winterbanden meer schade veroorzaakten. Uit een analyse van het leasebedrijf bleek dat in de drie voorgaande winters 24 procent van de auto’s met winterbanden schade had gereden. Dat was 1% meer dan de auto’s die op zomerbanden reden.

Ook Alphabet vermoedde dat automobilisten met winterbanden mogelijk gedurfder gaan rijden. Zoals vorig jaar uit de Branchemonitor Schadesector bleek dat bestuurders van ’slimme’ personenauto's meer schade reden dan andere automobilisten, ondanks hun geavaceerde parkeersensoren en zelfremmende systemen.

Milde winters

Volgens Alphabet kwam de grotere schade mogelijk ook door de milde winters. Bij hogere temperaturen presteren winterbanden slechter dan zomerbanden, zelfs op een nat wegdek. „Hoe hoger de temperatuur, hoe langer de remweg van winterbanden”, waarschuwt bijvoorbeeld de ANWB. Bij een temperatuur van 15 graden en een snelheid van 50 km/h, scheelt dat volgens de ANWB al bijna een kwart in de remweg.

In een verder verleden constateerde verkeerspsycholoog Adriaan Heino wel dat auto’s op zomerbanden ’s winters ’structureel’ meer schade hadden, nadat hij duizenden schadedossiers van Achmea en leasebedrijf Athlon had mogen inzien.

Uit het onderzoek van Heino blijkt niet hoe per saldo de strijd zomerbanden-winterbanden uitvalt, dus als je de extra schadegevallen meeneemt doordat mensen ’s zomers op winterbanden blijven rijden. Dat doen naar schatting een half miljoen Nederlanders, meldde de BOVAG deze zomer.

Duitsland

In landen waar meer sneeuw valt en koudere winters zijn, zoals Duitsland of Zwitserland, valt de schadebalans uit in het voordeel van winterbanden. Uit onderzoek van de technische universiteit van Dresden naar 25.000 ongevallen in Duitsland, blijkt verder dat je met zomerbanden op ijzige of besneeuwde wegen 75 procent meer risico op een ongeluk hebt dan op een normaal wegdek. Op winterbanden ligt die kans ’slechts’ 17 procent hoger.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
menu