Zo herken je trombose na een coronavaccinatie

Foto: Pixabay

Het kabinet besliste donderdag dat het vaccineren van mensen onder de 60 met AstraZeneca voorlopig wordt gestopt vanwege meerdere gevallen van trombose. Wat zijn precies de risico’s van trombose? En waar moet je op letten als je (straks) gevaccineerd bent met AstraZeneca?

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) bracht woensdag naar buiten dat er een mogelijk verband is tussen het AstraZeneca-vaccin en de combinatie van bloedstolsels en een verlaagd aantal bloedplaatjes. Dit zal in de bijsluiter worden opgenomen als zeer zeldzame bijwerking. In Nederland zijn acht meldingen bekend van vrouwen tussen de 23 en 65 jaar die bloedstollingsproblemen kregen na toediening van AstraZeneca.

Trombosebeen herkennen

Trombose komt volgens de Trombosestichting relatief veel voor: ieder uur krijgen 11 mensen trombose. De meesten krijgen een trombosebeen, waarbij een bloedstolsel vast komt te zitten in een ader in het been. Vaak ontstaat zo’n stolsel als gevolg van een operatie aan been, heup of knie, maar soms ook zonder aanwijsbare aanleiding. Bloedstollingsproblemen, zoals trombose, komen in iedere leeftijdsklasse voor, maar hoe ouder je wordt, hoe hoger het risico.

Pieter Willem Kamphuisen, hoogleraar vasculaire geneeskunde en internist in ziekenhuis Tergooi, legt uit waaraan je een trombosebeen kunt herkennen. „Als een ader verstopt raakt door een bloedprop, zal je last krijgen van een zwelling in het been, roodheid en pijn. Vaak is dat in het onderbeen. Als je deze symptomen hebt, kun je door de huisarts doorverwezen worden naar het ziekenhuis, waarna de trombose prima te behandelen valt met bloedverdunners. Deze zorgen ervoor dat de trombose zich niet uitbreidt en geen longembolie veroorzaakt.”

Longembolie

Een longembolie is namelijk het grootste risico van trombose, vervolgt Kamphuisen. „Als een ader wordt geblokkeerd door een groot stolsel, blijft daar vaak nog wel bloed langsstromen. Je kunt het vergelijken met een tuinslang waarvan de waterdruk toeneemt naarmate je hem verder samenknijpt. Zo werkt het ook met bloed dat langs een stolsel stroomt: door de grotere kracht bestaat het risico dat kleine stolsels losschieten en vastlopen in longslagaders.”

Hoe herken je een longembolie? Kamphuisen: „Bij verstopping van een longslagader krijg je symptomen als kortademigheid, pijn op de borst en het vastzitten van de ademhaling. Ook een longembolie kan uitstekend behandeld worden met bloedverdunners die de bloedprop oplossen. Sommige mensen die een longembolie krijgen, hebben nooit iets gemerkt van eerdere stolsels in bijvoorbeeld het been. Bij hen is het stolsel dan zo klein, dat een zwelling uitblijft en er alleen kortademigheid ontstaat.”

Zeldzame vormen

En dan is er nog een andere, nog zeldzamere vorm van trombose, namelijk in de hersenvaten. Hierbij loopt een bloedprop vast in een slagader in de hersenen. Dit komt volgens Kamphuisen zeer weinig voor en kenmerkt zich door ernstige hoofdpijnen. Tot slot is er de meest zeldzame variant: buiktrombose. Ook deze vorm komt dus weinig voor en uit zich in ernstige buikpijn.

Kamphuisen: „De kans op bloedstollingsproblemen na vaccinatie is bijzonder klein. Mochten zich toch complicaties voordoen, dan is dat meestal binnen twee weken na de prik, uitzonderingen daargelaten. Het is dus aan te raden om in die periode alert te blijven.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra