Zanger, acteur, bestuurder en vader … Als je een interview aanvraagt met Boris van der Ham, moet je wel weten waar je aan begint. En dan is hij ook nog oud-politicus voor D66, waar nog steeds veel mensen hem van kennen. Je kunt hem overigens álles vragen, hij heeft over elk onderwerp een duidelijke mening. „Ik ben altijd bezig om het maatschappelijke te veranderen.”

Ook Boris van der Ham kruiste met een rood potloodje op 17 maart zijn politieke voorkeur aan. Drie keer raden? „Niet nodig! Uit een gevoel van trouw heb ik inderdaad D66 gestemd. Hoewel ik het lang niet met alles eens ben. Ik zie ook hele goede meningen en mensen bij andere partijen.”

„Ik heb respect voor mensen die zich inzetten voor de idealen door zich politiek te organiseren, of het nou voor een partij is waar ik zelf op stem of niet. Ik vind de partijpolitieke debatjes zelf wat minder interessant, soms zelfs een beetje kunstmatig. Democratie is in mijn ogen bovendien meer dan een keer in de vier jaar stemmen. Democratie gaat dieper dan dat. Het zou ook een mentaliteit moeten zijn. In een echte democratie moeten mensen zich niet alleen aan regels houden omdat ze bang zijn voor straf of een bekeuring, maar omdat ze zich deelgenoot voelen van die regels. In mijn ogen worden mensen te weinig betrokken bij de politiek, waardoor ze niet mee kunnen voelen hoe besluiten tot stand komen. Dan zie je wantrouwen ontstaan. Soms terecht, kijk maar naar de toeslagenaffaire.”

„Als je Nederland vergelijkt met andere delen van de wereld gaat dat hier nog best redelijk, maar je ziet ook dat mensen steeds meer uit elkaar drijven. Dat zie je aan het stemgedrag: in de stad is totaal anders gestemd dan in de regio. Mensen begrijpen elkaar steeds minder.”

„Ik vind het spijtig om te zien dat het vrijwilligerswerk onder jongeren afneemt. Het is ook gevaarlijk. Bij de sportvereniging, de tennis- of klaverjasclub leer je in het klein dingen die in het groot gebeuren. Je leert er met geld omgaan. Dat is democratie in het klein. En je leert er discussiëren, om er toch samen uit te komen. Net als aan de keukentafel praten over en plannen maken voor een vakantie. Soms moet je dan de afspraak maken, waarin je niet altijd 100 procent gelijk krijgt. Dat is een goede oefening; ergens toch akkoord mee gaan wat niet honderd procent jouw keuze is. Zonder die dagelijkse oefening neemt de democratische mentaliteit af, en het wantrouwen toe. Dat moeten we dus weten om te keren. Je ziet het met de covid-pandemie om je heen gebeuren. Er is een groep die alles wantrouwt, en achter alles een complot ziet.”

Gehandicaptenzorg

„Ja, ik hou me over het algemeen wel aan de coronamaatregelen. Natuurlijk vergeet ik wel eens een mondkapje als ik ergens plotseling koffie ga halen. Maar, dan hou ik wel netjes afstand. Ik begrijp best dat de coronamaatregelen ter discussie staan, zoals de avondklok. Ook weet ik niet of die mondkapjes nou echt zo heel goed werken. Maar weet je: alle beetjes helpen. Ik accepteer soms dat ik niet 100 procent weet of iets werkt en vind het prima dat ook de overheid toegeeft niet helemaal te weten hoe het werkt. En dat je dan toch gewoon meedoet en je aan de regels houdt, dat vind ik onderdeel van die democratische mentaliteit waar ik het over had.”

„Ik ben bovendien onder meer voorzitter van de Gehandicaptenzorg in Nederland. Daar zitten hele kwetsbare mensen bij, die echt in levensgevaar komen als ze het coronavirus krijgen. Ik heb me het afgelopen jaar vaak boos moeten maken om hen en hun verzorgenden betere beschermingsmiddelen te laten krijgen. Dit zorgpersoneel werkt ook met verstandelijk beperkte mensen die anderhalvemeter afstand houden niet altijd begrijpen. Die mensen in de vuurlinie moesten dus de juiste spullen krijgen. Kijk, en als we de verspreiding van het virus kunnen afremmen door deze maanden allemaal een mondkapje te dragen, al is het maar een beetje, dan vind ik dat we dat gewoon moeten doen. Daarmee ontlast je de zorg. ”

Kunst en cultuur

„Nederland is echt een fijn land. Maar als er één plek is, waar ik echt heel graag ben is het Londen. Daar zou ik als eerste heengaan, als het straks weer mag. Het is niet zo ver, en ik kan de mensen verstaan. Ik spreek een beetje Frans, en een beetje Duits. Met Engels heb ik geen moeite.”

„Voor Humanists International, de organisatie de het opneemt voor de vrijdenkers in de wereld, ben ik er vaak voor werk. Dat gaat natuurlijk online nog wel door. Je ziet helaas nog steeds veel vrijzinnige mensen die worden vervolgd, of zelfs de doodstraf krijgen. Humanists International maakt zich daar hard voor en probeert bescherming te bieden.”

„Daarnaast is Londen een wereldstad, er wonen meer dan 8 miljoen mensen, en is echt een theaterstad. Van oorsprong ben ik acteur, en ik ben voorzitter van Vrije Theaterproducenten. Ik bezoek met gemak vijf theaterstukken in een weekend. Het kan je dan zomaar overkomen dat je live naar Judi Dench of Daniel Radcliffe zit te kijken, of naast de oude James Bond Timothy Dalton zit.”

„Ik ben er door de coronapandemie al ruim een jaar niet meer geweest. Ook in Nederland hebben film- en theaterproducenten het zwaar. Door de lockdown is er gelukkig wel het besef gekomen hoe noodzakelijk en bijzonder het is om leuke dingen te doen. Een kroeg, een festival, theater of een sportwedstrijd. Het geeft kleur aan je leven. Ik had nooit gedacht dat ik het zou zeggen, maar ik mis bijna de geur van natte jassen in de garderobe. Jassen van mensen die door de regen ergens naartoe zijn gegaan om iets leuks te doen.”

Werk en privé

„Er zijn het afgelopen jaar veel mensen werkloos geworden. Ik prijs mezelf gelukkig dat ik nog veel werk heb. Veel mensen denken dat ik een verzamelaar ben van allerlei functies. Daar hoort wel een bijsluiter bij. In de praktijk loopt er veel door elkaar heen. Alles bij elkaar, inclusief het vrijwilligerswerk, is het opgeteld een fulltime baan. Ik heb veel energie en kan hard werken. Maar, ik moet wel voor alles aandacht kunnen geven. Ik probeer wat vaker nee te zeggen tegen dingen die ik in de avond moet doen. Ik word nog altijd vaak gevraagd om veel door het land te rijden, van Groningen tot Maastricht. Dat doe ik graag, maar niet elke dag.”

„Er zijn tijden geweest dat ik nooit ’s avonds en in het weekend thuis was. Dat gaat je opbreken. Niet alleen in je relatie, maar ook jezelf. Ik heb door schade en schande geleerd dat tijd maken belangrijk is. Na een scheiding van een lange relatie, we waren allebei te druk. Dan kun je elkaar verliezen. Ik probeer wat aardiger voor mezelf en naasten te zijn. Ik wil leuke dingen doen met mijn huidige geliefde. Mijn zoon en dochter wonen niet bij mij, maar het is mij veel waard dat ik ook vaak iets met ze onderneem. Ik ga graag met mijn 2-jarige dochtertje op stap. En vind het heerlijk om met mijn 9-jarige zoon op mannenweekend te gaan, te lopen door een bos of zo. Je moet niet alleen verstandig denken, maar ook verstandig zijn.”

Vaderschap

„In de pers ben ik vroeger nog wel eens donorvader genoemd, maar ik ben gewoon echt hun vader. Ze noemen me ook gewoon papa. Ik kan me best voorstellen dat mensen er even aan moeten wennen, maar het is uiteindelijk allemaal niet zo ingewikkeld. Het is een natuurlijke bijkomstigheid dat er geen biologische kinderen komen van een relatie tussen twee mannen, of twee vrouwen. Maar daar houden de opties natuurlijk niet op. Ook hetero’s kunnen ongewild kinderloos zijn, en sinds mensenheugenis wordt er al geadopteerd. Ook homo of lesbische paren kunnen dat.”

„Onze kinderen zijn wel biologisch van ons. Twee vriendinnen, die getrouwd zijn en die ik al vele jaren zeer goed ken, hebben mij gevraagd als donor, of beter: als vader. Er zijn tegenwoordig veel van dit soort constructies, waardoor het onder jonge homo’s en lesbiennes opeens ook een normale optie wordt om later gewoon een gezin te kunnen stichten. Ik vind dat alleen maar heel goed.”

„En is dat dan wel traditioneel genoeg? Er zijn veel hetero ouders die trouwen en later gaan scheiden en apart gaan wonen. Dan heb je in feite dezelfde situatie. Behalve dan dat wij al zo gestart zijn, en er geen ruzie is, en veel warmte. Ik vind het belangrijk dat kinderen opgroeien in een stabiele omgeving, met mensen die van ze houden. Bij ons hebben ze alles erop en eraan: opa’s, oma’s, neefjes en nichtjes. Hoezo niet traditioneel? Het kan bijna niet traditioneler.”

Schrijver, zanger, acteur

„Toen ik van de Toneelschool kwam, heb ik een paar jaar gespeeld. Toen ik de politiek inging, kon ik er niets naast doen. Nu ben ik bestuurder, acteur en zanger. Ik was te zien in Flikken Maastricht, ik had een rol in het slotseizoen van Smeris . Ik word vaak als boef gevraagd. Het is leuk om de grote slechterik te spelen. Maar het was ook geweldig om samen met Danny de Munk in de musical Ciske de Rat te staan.”

„Ik heb gemerkt dat ik het fijn vind om op een podium te staan met teksten waar goed over nagedacht is. Of deze nu verteld, gespeeld of gezongen worden. In een talkshow zit je al snel in een debatje en moet je improviseren. Met teksten waar over nagedacht is, til je het dagelijkse leven op. Dingen die invloed op je eigen leven hebben, zoals liefde en teleurstelling, kun je in een lied beter verwoorden dan in een kort debatje bij Jinek. Ik merk dat mensen door mijn liedjes geraakt worden. Dat smaakt meteen naar meer. Ik wil ze niet alleen in het hoofd, maar ook in het hart raken.”

Dilemma

„Mijn grootste dilemma is het eeuwige dilemma van het kiezen. Van oorsprong ben ik acteur, daar hoort zingen en creëren bij. Het was mijn eerste beroep, en ik vind het nog steeds verbazingwekkend fijn. Maar als je kijkt naar wat ik allemaal gedaan heb, zie je pas het echte dilemma: ik ben altijd bezig om het maatschappelijke te veranderen. Het kost veel tijd en is soms leuk, soms frustrerend. Die keuze tussen het maatschappelijke en het artistieke hoort bij mij. Het lukt me niet om me volledig op het artistieke te storten.’’

,,Het verbeelden van de werkelijkheid kost concentratie, daar moet je je voor willen opsluiten. Dat lukt me maar deels omdat ik te veel belangstelling heb voor wat er om me heen gebeurt. Ach weet je, op de middelbare school zeiden ze al steeds tegen me dat ik moest kiezen. Daar heb ik me nooit aan gehouden en kan het iedereen aanbevelen. Het is de beste oplossing tegen een burn-out. Je hoeft niet minder te gaan doen, maar meer doen wat je leuk vindt. ’Wees een lapjeskat!’, daartoe benoem ik mezelf tot ambassadeur.”

loading

Zie ook: niemanddanwij.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Extra
Interview