Redmer Bouwman is directeur-gerechtsdeurwaarder.

Als je de rekeningen niet betaalt en de gerechtsdeurwaarder aanbelt. 'Niemand hoeft ontruimd te worden'

Redmer Bouwman is directeur-gerechtsdeurwaarder. Foto: Corné Sparidaens

Gerechtsdeurwaarder Redmer Bouman komt in actie wanneer mensen hun rekeningen niet betalen. Eerst probeert hij altijd een betalingsregeling te treffen.

In een uitgestorven straat in Uithuizen bukt gerechtsdeurwaarder Redmer Bouwman op een grijze donderdagmorgen en tuurt door de brievenbus van het appartement op nummer 26, nadat hij eerst vergeefs heeft aangebeld. Niemand te zien. De beide bewoners, die bij woningstichting Wierden en Borgen een betalingsachterstand van enkele duizenden euro’s hebben, zijn vertrokken.

,,Je kunt je gang gaan’’, gebaart Bouwman (50) naar slotenmaker Wouter Jan, die met een goedgevulde gereedschapskoffer in de hand op de oprit wacht. Hij loopt naar de deur, legt zijn koffer op de stoep en haalt een schroevendraaier en een kleine hamer tevoorschijn waarmee hij aan de slag gaat.

Vijf minuten later is de deur open. ,,Het kan nog sneller, maar dan gaan er dingen kapot’’, zegt de slotenmaker tevreden.

Hulpofficier

Bouwman, gevolgd door Martin Griede, coördinator wonen van Wierden en Borgen, en een agent, die optreedt als hulpofficier van justitie, betreden de woning. Op de deurmat ligt een stapel post: reclamedrukwerk, krantjes en enveloppen, waaronder enkele blauwe van de Belastingdienst.

De huurwoning is grotendeels leeg. Alleen in de woonkamer staan nog een paar meubels. Een oude bank, die op zijn kant staat, een tafel met een koffiezetapparaat en een versleten bureaustoel. Bouwman, die zo’n honderd huisuitzettingen per jaar doet, maakt voor zijn verslag foto’s met zijn mobiel. ,,Ik leg vast wat ik tegenkom.’’

Dat de huurders met de noorderzon zijn vertrokken, verbaast hem niet. ,,Dat gebeurt vaak. Als ze er wel zijn, ben ik veel meer tijd kwijt. Dan kijk ik of nog tot een oplossing gekomen kan worden om de ontruiming te voorkomen.’’

Griede inspecteert de slaapkamer, die leeg is op twee schilderijen aan de muur na. Hij kijkt naar een paar plastic bloempotten, die buiten op een hoop voor het raam liggen. ,,Die waren vast niet bedoeld voor in de vensterbank. Daar zullen wel hennepplanten in hebben gezeten.’’

Leeghalen

Toch is hij niet ontevreden over de staat van de woning, die voor dik 400 euro per maand te huur is. Zo ziet het laminaat er nog keurig uit. ,,Een kwestie van leeghalen, schoonmaken en kapotte dingen repareren. Daarna kan hij weer in de verhuur.’’

Al die werkzaamheden kosten geld, net als de inzet van Bouwman, en de rekening gaat naar de voormalige bewoners. Hun schuld loopt daardoor nog verder op. Het is dit stapelen van schulden wat vaak leidt tot kritiek in de politiek.

Maar de inzet van deurwaarders is er juist op gericht dit soort kosten te voorkomen, zegt Bouwman. Dat legt hij ook altijd uit in gesprekken die voor de daadwerkelijke uitzetting worden gevoerd met de bewoners. ,,Het uitzetten van mensen is altijd het sluitstuk. Als het kan probeer je dat als deurwaarder te voorkomen.’’

In de praktijk betekent het dat de meeste uitzettingen niet door gaan, maar dat er op het nippertje nog een regeling wordt getroffen, zegt hij in de auto op de terugweg naar zijn kantoor in Appingedam.

Betalingsregeling

Velen denken bij het woord deurwaarder meteen aan iemand die het huis leeg komt halen. ,,Er is een heel traject dat daar aan voorafgaat. Met deze mensen is ook heel veel gebeld, gemaild en gesproken. We hebben geprobeerd een betalingsregeling te treffen, maar dat is niet gelukt.’’

Redmer Bouwman is directeur-gerechtsdeurwaarder van Flanderijn, een incasso- en gerechtsdeurwaarder met tien kantoren in Nederland en een in België. Bouwman werkt vanuit de vestiging in Appingedam, die 60 medewerkers telt.

Hij is al ruim twintig jaar deurwaarder en kwam na een rechtenstudie in Groningen min of meer toevallig in het vak terecht, toen hij als werknemer van een advocatenkantoor werd benaderd door een deurwaarder. ,,Het is geen droom om deurwaarder te worden. Het is iets waar je in rolt.’’

De Groninger belandde bij een klein kantoor in Appingedam, dat later opging in het veel grotere Flanderijn. Opdrachtgevers zijn onder meer banken, verzekeraars, woningbouwverenigingen en bedrijven. Die proberen via de deurwaarder niet-betaalde premies, rekeningen en huur te vorderen.

Voor de overheid int Flanderijn studieschulden en verkeersboetes die niet zijn afgerekend. Af en toe legt hij in Delfzijl een schip aan de ketting, wanneer er rekeningen openstaan.

Vonnis

Een gerechtsdeurwaarder is iets heel anders dan een incassobureau, zegt Bouwman. ,,Iedereen kan een incassobureau beginnen. Maar dan mag je alleen betalingsherinneringen sturen. Wij mogen dat ook, maar nog veel meer. Een gerechtsdeurwaarder mag nadat de rechtbank een vonnis heeft gewezen, bij je thuiskomen, uitspraken van de rechter afhandelen en beslag leggen op je spullen of inkomen.’’

Het aantal gerechtsdeurwaarders in ons land neemt al enkele jaren af. Drie jaar geleden waren het er volgens de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders nog 853, tegen 731 in januari dit jaar. Ook het aantal dagvaardingen slinkt, van 523.700 in 2016 naar 413.300 in 2019. Voorts worden minder huizen ontruimd: 8100 in 2016 tegen 5000 afgelopen jaar.

De betalingsmoraal in ons land is niet zo slecht als wel eens wordt gedacht. Zelfs niet in deze moeilijke coronatijd. Er speelt nog iets anders, weet Bouwman. Wanneer mensen met betalingsachterstanden kampen, komen schuldeisers eerder in actie. Zo trekken woningbouwverenigingen vaak na het missen van een maand huur al aan de bel.

Schuldhulpverlening

,,Ze proberen mensen in de problemen te bereiken om te kijken of er iets is te regelen. Op het gebied van schuldhulpverlening is er ook veel meer mogelijk dan vroeger. Gemeenten, kredietbanken en welzijnsorganisaties doen hier veel aan. De positie van schuldenaren is zoveel verbeterd vergeleken met het verleden. Voor wie er voor open staat, is hulp en advies beschikbaar. Niemand in Nederland hoeft ontruimd te worden.’’

Deurwaarders mogen niet alles in beslagnemen, legt Bouwman uit. Voor inkomens van mensen geldt een zogenaamde beslagvrije voet. Voor alleenstaanden is dat bedrag bijvoorbeeld 953 euro per maand, voor een echtpaar 1361 euro. ,,Je moet ergens van leven.’’

In principe mag hij bijna alles vorderen dat waarde heeft: meubels, elektronische apparatuur, auto’s. Van eten blijft hij af, net als van beddengoed en kleding die mensen dragen. De tv mag weer wel mee. ,,Maar dat gebeurt heel weinig en alleen als het een bijzonder exemplaar is met een meerwaarde.’’

Wie zijn al die wanbetalers eigenlijk? Bouwman zegt dat zijn bedrijf een aantal profielen hanteert van de verschillende groepen met betalingsachterstanden. Zo zijn er mensen met taalachterstanden die moeite hebben met de complexiteit van de samenleving. Ze begrijpen brieven van de overheid niet. ,,Daar proberen we op in te spelen door onze brieven zo te formuleren dat ze begrijpelijk zijn voor iedereen.’’

Overspannen

Ook zijn er Nederlanders die hun leven even niet goed op de rails hebben, bijvoorbeeld door het verliezen van hun werk of een scheiding. Wie overspannen is, mist ook wel eens een aanmaning.

Lastige groepen zijn verslaafden en mensen die verward zijn. ,,Met hen is het vaak heel moeilijk om afspraken te maken. Er gaat veel niet goed. Ik ben al tevreden als het me lukt om iemand onder bewindvoering te krijgen.’’

Hij komt overigens niet alleen in volksbuurten, maar net zo goed in villawijken. Soms krijgt Bouwman met agressie te maken. ,,Net als iedere deurwaarder in Nederland. Je ziet het gelijk als iemand agressief is. Ik doe niet zo snel een stap terug, maar ik toon dan wel begrip en probeer duidelijk te zijn.’’

Overlast

Agressie kan zich bijvoorbeeld voordoen wanneer hij iemand uit zijn huis moet zetten wegens ernstige overlast. Daar krijgt hij zo’n vijftien keer per jaar mee te maken. Onlangs deed hij dat in een plaatsje in Oost-Groningen. ,,Na afloop kreeg ik een zoen van de buurvrouw. Ze was zo ontzettend blij dat er nu een eind kwam aan de overlast.’’

Hoewel het nu redelijk rustig is, verwacht Bouwman vanaf volgend jaar een forse toename van het aantal mensen met schulden en betalingsachterstanden. De overheid bouwt langzaam de coronasteun aan bedrijven af en veel ondernemers zijn door hun reserves heen. Vroeg of laat moeten schulden en belastingen wel worden betaald.

,,Na de crisis in 2008 kregen we pas in 2013 te maken met een golf van betalingsachterstanden. Op dit moment zijn er in ons land zo’n 650.000 mensen met problematische schulden en de helft daarvan is niet in beeld. De verwachting is dat door de coronapandemie straks zo’n twee miljoen Nederlanders in financiële problemen zitten.

menu