‘Ook ex-strijders in Ter Apel'

Tussen de vluchtelingenstroom in Ter Apel zit maandelijks een aantal mensen met een verdacht oorlogsverleden, onder wie jihadisten.

,,Het gaat om mensen die in Syrië hebben deelgenomen aan de gewapende strijd: jihadisten en strijders van het regime van Assad'', zegt Hugo van Klaveren, sectorhoofd van de recherche in Noord-Nederland. ,,Voor ons maakt niet uit aan welke kant ze hebben gevochten.''

Politieke partijen en de paus waarschuwden onlangs voor strijders van terreurorganisatie Islamitische Staat die via de vluchtelingenstroom zouden infiltreren in Nederland en andere Europese landen.

Volgens Van Klaveren is er geen sprake van grootschalige infiltratiepraktijken. Zijn dienst filtert er een aantal mensen per maand uit op verdenking van betrokkenheid bij oorlogsgeweld. ,,Er zit van alles tussen de grote vluchtelingenstromen: hoogopgeleiden, criminelen, en strijders.''

Ook vluchtelingen met een mogelijk oorlogsverleden gaan gewoon de asielprocedure in. ,,Maar als we vermoedens hebben, zitten we er kort op.'' De Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM), waarover Van Klaveren de scepter zwaait, informeert in die gevallen de inlichtingendienst, lokale politie en overheden. ,,Vormt iemand een risico? Dan wordt hij goed in de gaten gehouden.''

,,We krijgen ook veel signalen over sympathisanten. Dat zijn natuurlijk zelf geen IS-strijders. Sympathisanten nemen zelf de wapens niet op. Als er een vermoeden is, gaan we naar de inlichtingendienst. Levert iemand risico op?”

Niet alle vluchtelingen die gevochten hebben vormen volgens de recherche een risico. ,,Onder de vluchtelingen zijn ook deserteurs, die er geen geheim van maken dat ze hebben gevochten. Maar dat willen ze niet meer. Daarom komen ze hier.''

Volgens Bibi van Ginkel, terreurdeskundige van Clingendael, wordt aanmeldcentrum Ter Apel niet massaal gebruikt als dekmantel. Van terroristen is bekend dat ze de weg nemen van de minste weerstand. Dat is asiel aanvragen in zo'n grote stroom zeker niet.''

Contraterrorisme is al twee jaar lang een aandachtspunt van de AVIM, maar nu de vluchtelingenstroom zo groot is geworden, is de dienst alerter. En veel drukker. Eerder werkten dagelijks 35 man aan de identificatie in het aanmeldcentrum in Ter Apel, nu rond de 80. Een deel werkt in Veenhuizen, waar ook een identificatiestraat is ingericht om ‘Ter Apel' te ontlasten. Op meer plaatsen in het land zijn dergelijke voorzieningen ingericht.

Reactie politie
De woordvoerder van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) verklaart dat uit onderzoek niet is gebleken dat er sprake is van structurele pogingen door jihadistische groeperingen om via de asielprocedure hun handlangers naar Europa te laten reizen. ‘In individuele gevallen is het echter wel mogelijk dat zulke groeperingen de asielprocedure hiervoor gebruiken dan wel dat personen met plannen voor een terroristische aanslag de asielstroom voor hun komst naar Europa gebruiken.’ Woordvoerder Pieter Boomsma van de politie Noord-Nederland zegt dat ‘de geïnterviewde zich niet herkent in de quotes die aan hem zijn toegeschreven’.

Foto archief Kees van de Veen

menu