Het is weer spinnentijd! Niet bang zijn, 'want spinnen zijn onze kompanen’

In de mist worden de spinnenwebben zichtbaar. Foto: Archief DVHN

Nu de herfst zijn intrede doet, duiken ook spinnen weer massaal op. Ecoloog Jan Doevendans legt uit.

Waar komen die spinnen ineens vandaan?

,,Die waren er altijd al, maar worden nu pas zichtbaar. Dat is vooral te danken aan de mist die in dit jaargetijde optreedt. Waterdruppeltjes blijven dan aan de spindraden hangen. Die spindraden zijn van een soort zijde, die zijn zo sterk als staal. Normaal zijn die draden niet zichtbaar. Anders zouden muggen en vliegen er niet in vliegen. Die zijn ook niet maf. In huis wordt een web zichtbaar door stof. Dat maakt hem voor de spin waardeloos.’’

Hoe maken spinnen zo’n web?

,,De wereld van de spin is fascinerend. De spindraden komen uit de spintepels van de spin. Die kan hij razendsnel produceren, maar ook weer razendsnel opeten als het moet. De eerste spindraad wordt door de wind ergens mee naartoe genomen, naar bijvoorbeeld een tak waaraan hij houvast vindt.

Elke spin bouwt zijn eigen web. Je kunt een web herkennen aan de ‘spaken’. Op de meeste spindraden zitten lijmbolletjes, maar hij spint er ook een zonder. Die draad gebruikt hij als ‘onderhoudsdraad’. Daar kan hij van abseilen. Met die andere draden vangt hij insecten. Hij kapselt ze in en laat zijn prooi soms aan een draadje hangen. Dan heeft hij wat voorraad.’’

Wat is het nut van spinnen?

,,Spinnen vangen insecten, net als zwaluwen en vleermuizen. Insecten vormen de basis van de ecologische wereld. Daar haken spinnen op in. Ze worden mede door hen onder controle gehouden. Anders waren er veel te veel van.

Sommige mensen denken dat spinnen ook insecten zijn, maar dat is niet zo. De lijn van de spinnen heeft zich van de insecten afgescheiden. Spinnen hebben acht poten, terwijl insecten er maar zes hebben. Insecten zijn sapzuigers, groeneters of bloedslurpers. Spinnen zijn insecteneters, dus eigenlijk een soort vleeseters.’’

Wat is er nog meer bijzonder aan?

,,Een spin heeft een exoskelet. Als een huisspin groeit, dan gooit hij zijn jas op een gegeven moment af. Zo’n harnas is gemaakt van chitine. Dit materiaal is keihard en vrijwel onverteerbaar; wrijf maar wat keutels van vleermuizen fijn. Dat bestaat puur uit chitine. Onder dat oude harnas zit een ander harnas, dat nog niet is uitgehard. Zo groeit een spin.’’

Waarom zijn sommige mensen bang voor spinnen?

,,Dat heeft vaak te maken met de tarantula, de vogelspin. Die kan springen tot kniehoogte. Als hij in het nauw komt, gaat hij op zijn achterpoten staan en laat hij z’n bek zien. Daar bedoelt hij mee: ‘Kijk uit!’ Maar de meeste vogelspinnen doen – net als andere spinnensoorten – geen kwaad. Spinnen zijn onze kompanen. Die moet je nooit wegspuiten.’’

menu