’Het gaat erom of je op tijd een schop onder je kont krijgt’: de verschillen tussen Selwerd en Reitdiep (+video)

In de Groningse wijk Selwerd wonen de meeste nationaliteiten van de stad. Vele van hen worstelen met het opbouwen van een nieuw bestaan. De belastingadviseur in de witte tweeverdienerswijk Reitdiep moet er niet aan denken. ,,Ik zou in de schoonmaak belanden.’’

De Iraniër slentert door de supermarkt. Hij heeft een doorzichtig plastic tasje in zijn hand, gevuld met verse rode bieten en een rettich, een grote witte wortel die smaakt naar radijsjes.

Hij winkelt in de internationale supermarkt Al Nour in Selwerd, de wijk met de meeste nationaliteiten van de stad Groningen. Hoofddoekjes zijn hier net zo gewoon als de petjes van de puberjongens.

De gewaden van de moslimvrouwen zijn soms zo kleurrijk als de bossen van bloemenboetiek Abutilon op de hoek, soms zo grauw als de verouderde flats van de Eikenlaan aan de overkant.

loading  

Net niet in aanmerking voor de witgoedregeling

De Iraniër was deze week nog bij de sociale dienst. Zijn gasfornuis lekt en hij heeft geen geld voor een nieuwe. Maar omdat hij nog geen vijf jaar in de bijstand zit - het scheelt maar een paar maanden - komt hij niet in aanmerking voor de witgoedregeling. Regels zijn regels, ook al is het lekkende fornuis een gevaar voor zijn 4-jarige dochtertje.

Na zo veel tijd in dit land begrijpt hij soms nog steeds niet hoe het werkt.

De Iraniër is ook een Nederlander, want hij woont hier al twintig jaar. Hij heeft in Groningen gewerkt en gestudeerd. Een maand geleden haalde hij zijn tweede mastertitel. In de rechten.

Nu hoopt hij weer werk te vinden. ,,Ik ben in de veertig en een buitenlander. Als de net afgestudeerde Matthijs ook solliciteert kiezen ze liever hem.’’

Hij glimlacht. ,,Hopelijk heeft Matthijs dan maar één titel, en ik twee.’’

loading

'Alleen zonder accent krijgt mijn dochter alle kansen'

De Nederlandse Iraniër doet een stap opzij voor een jongedame in wit trainingspak met rood gestifte lippen. Ze komt uit Kosovo. Achter haar volgt met gebogen rug de vrouw in het zwart die waarschijnlijk haar oma is. De oude vrouw zoekt een Turks brood uit, de jonge haalt vis uit de diepvries.

Al Nour heeft van alles dat gewone Nederlandse supermarkten vaak niet hebben. Kamelenmelk, dadelazijn, fenegriekpoeder, Indiase kleursmaakstof, baklava. Vele soorten rijst, couscous, linzen, olie, griesmeel. Vers halal-vlees. Rettich.

Klanten komen overal vandaan. Turkije, Marokko, Suriname, Somalië, Iran, Irak, Rusland, Polen. De Iraniër vraagt zich wel eens af of het goed is, zo veel buitenlanders bij elkaar in één wijk.

Voor zijn dochtertje heeft hij daarom een school uitgezocht met een goeie mix van Nederlandse en buitenlandse kinderen. ,,Mijn dochter moet leren spreken zonder accent. Alleen dan krijgt zij alle kansen.’’

Als hij een auto had gehad om haar elke dag naar school in Helpman te brengen, dan had hij dat gedaan.

loading  

Kinder zijn het belangrijkste

De toekomst van de kinderen is het allerbelangrijkste. In elke cultuur. De Bulgaarse die in Reitdiephaven voor de supermarkt de straatkrant verkoopt, werkt ook daarvoor. Nederlands spreekt ze vrijwel niet.

In haar dikke zwarte jas ziet ze Nederlandse moeders in bloemetjesjurken met peuters aan de hand voorbij lopen. Haar eigen kinderen zijn in Bulgarije.

De haven is het centrum van nieuwbouwwijk Reitdiep. Hier is 6 procent van niet-westerse afkomst, in Selwerd is dat 25 procent. Dit is het einde van de stad. Voorbij de koopwoningen, die gemiddeld tweeënhalve ton kosten, liggen de weilanden.

Hier woont de mens tussen de grazende koeien en de trekkers die oogsten onder uitgestrekte wolkenluchten. Hollandser wordt het niet.

loading

Buitenlandse keuken en typisch Nederlandse barbecue

In de supermarkt van Reitdiep hangt een bordje: ‘buitenlandse keuken’. Het wijst naar de rijst en pasta, de kant-en-klare sauzen, de tortilla’s, het sushi-pakket, de noodle-soepjes, de handzame kruidenpotjes.

Iets verderop is een compleet schap ingericht voor de barbecue, de mooi-weer-hobby van de Nederlander. Vlees, vis, sauzen, houtskool, briketten, alles handig bij elkaar.

De vlaggetjes erboven zeggen: ‘Het is weer tijd voor BBQ’.

De meeste Reitdiep-bewoners hebben dan genoeg geld voor een fijn stuk vlees en ‘Whiskey Wood Chips’ voor de perfecte grillervaring, tijd is hier een schaarser goed. Het is een wijk met veel jonge gezinnen waarvan meestal beide ouders werken. Een hectisch bestaan.

Offers

,,Dat zijn de offers’’, zegt de belastingadviseur uit Reitdiep. Hij zit op zijn knieën in zijn voortuin van buxushaagjes met rozen en schraapt onkruid tussen de stenen vandaan. Om dat te kunnen doen heeft hij nog één dag vastgeplakt aan zijn weekje vakantie. Meer vrije tijd heeft hij niet deze zomer.

De belastingadviseur woont in een kast van een huis, ook voor Reitdiep-begrippen, en daarvoor moet hij hard werken. Met een eigen bedrijf betekent dat ook onzekerheid, geen tijd om ziek te zijn, weinig ruimte voor vrienden en familie.

Natuurlijk heeft hij het goed hier. ,,Maar daar hoort ook de zoon bij die aan je been hangt en vraagt ‘papa, ga je alweer weg?’.’’

De belastingadviseur wil niet met zijn naam in de krant. Een eigen bedrijf is ook een commercieel belang dat niet geschaad mag worden. ,,Het is wel een ratrace natuurlijk. Altijd maar door. Soms denk ik wel eens: wat leg je ook je kinderen op? Is dat het waard?’’

loading

Bijstand, collegegeld en een gezin

De Nederlandse Iraniër uit Selwerd twijfelt of hij wel met zijn naam in de krant wil. Hij ontvluchtte zijn land om politieke redenen en ging nooit terug. Hij leeft in de luwte. Bovendien hoopt hij dat de sociale dienst niet komt aankloppen omdat hij studeerde terwijl hij een uitkering had.

Dat was zwaar: van de bijstand tweeduizend euro per jaar collegegeld opbrengen en een gezin onderhouden. ,,Ik heb mensen moeten vragen of ze nog tweedehandskleren voor mij hadden. Dat gaat tegen mijn cultuur in. Mijn vrouw weet dat niet eens. Maar ik had echt helemaal niks.’’

Hij grijpt zijn kansen, wat zelfs voor een hoogopgeleid man als hij niet eenvoudig is. Als hij rondkijkt in Selwerd ziet hij veel mensen die geen enkele kans hebben.

,,Ze spreken de taal nauwelijks, hebben een laag niveau en krijgen geen begeleiding. Ze worden in de oceaan gegooid en moeten maar leren zwemmen.’’

Want echt, verzekert hij, aan die inburgeringscursus heb je helemaal niets. Soms denkt hij dat het Nederlandse systeem het zo wil. Dat we die buitenlanders in de flats langs de Eikenlaan stoppen en gewoon accepteren dat ze niet meedoen in de samenleving.

,,Ze zijn achtergelaten.’’

Dat is precies hoe Shahrazed Behmessamoud zich voelde. Achterlaten. In Wijkbedrijf Selwerd zit ze aan tafel, haar gezicht strak in een hoofddoek.

,,Je komt hier terecht in een achterstandswijk. Je ziet de slechte kant van Nederland, de arme mensen die leven van een uitkering. Je denkt: heb ik hier mijn hele leven voor achtergelaten?’’

loading  

Vogeltje in een kooi

Jaren leefde ze als een vogeltje in een kooi. ,,Uiteindelijk geef je je dromen op en wacht totdat je wordt gevoed. Ik had alleen nog de hoop dat mijn kinderen het beter zouden krijgen.’’

Het kwam goed met haar. Behmessamoud trof de juiste mensen, ze is slim en sociaal. Ze werd projectcoördinator bij het Wijkbedrijf, een plek waar bewoners uit allerlei culturen aan de slag kunnen.

Zoals Raghad Alkabi, die in Irak docente filosofie was en nu haar cateringbedrijf heeft. In het wijkbedrijf zet ze een Hollands-Irakees eethuis op.

Op het menu: stamppot kebab.

'Ik zou in de schoonmaak belanden'

De belastingadviseur in Reitdiep moet er niet aan denken dat hij ooit moet vluchten naar een land waar hij de taal niet spreekt. ,,Ik ben gespecialiseerd in Nederlands recht. Ik zou daar in de schoonmaak belanden.’’

Toch ziet hij Nederland wel als een land van kansen. Het maakt niet uit of je opgroeit in Selwerd of in Reitdiep. Het gaat erom wie je ouders zijn. En of je op tijd een schop onder je kont krijgt.

,,Je hebt hier van die kinderen die nergens iets voor hoeven doen, zich niet realiseren hoe goed ze het hebben. Buitenlandse kinderen met veel ellende achter de kiezen zijn bereid om harder te knokken. Er bestaat ook zoiets als een achterstand gevende voorsprong.’’

loading  

Beste land van Europa

Voor supermarkt Al Nour in Selwerd zit een oudere Iraanse vrouw op een stenen bankje. Ze praat met een landgenote op een scootmobiel, naast haar liggen twee plastic tasjes. Ze woont alleen, winkelen doet ze om het huis uit te komen. Nederland is het beste land van Europa, zegt ze in gebrekkig Nederlands. Veilig.

Toch staat haar blik droevig. ,,Iran was een mooi, chique, rijk, goed land.’’ Ze haalt spijtig haar schouders op. Dan vertelt ze over haar kinderen. Die hebben gestudeerd. De een is architect, de ander tandartsassistent.

Het gaat goed met ze.

menu