Boswachter Kuipers kijkt uit over het woeste Ellersinghuizerveld

19de eeuw is terug in Ellersinghuizen

Boswachter Kuipers kijkt uit over het woeste Ellersinghuizerveld Foto: Huisman Media

Wie 20 jaar geleden het Ellersinghuizerveld voor het laatst bezocht en er nu terugkeert, weet niet wat hij ziet. Hij waant zich in de 19de eeuw.

Verdwenen is namelijk de landbouwgrond die heel lang een groot deel van het Ellersinghuizerveld innam. Er ligt nu schrale heidegrond, er lopen oude slootjes, er staan planten die ook in de winter overeind blijven. Het Ellersinghuizerveld toont kortom weer zijn woeste karakter van weleer.

,,Het is het karakter zoals het veld dat rond 1850 had’’, zegt boswachter Jeroen Kuipers. Hij werkt voor Natuurmonumenten dat het Ellersinghuizerveld grotendeels in eigendom heeft. Dat veld, ongeveer 250 hectare groot, hoort bij de buurtschap Ellersinghuizen en ligt ten zuiden van Vlagtwedde.

In de vorige eeuw besloot het rijk dat het veld onderdeel zou worden van een aan te leggen lint beschermde natuur door Westerwolde. Dat bracht met zich mee Landbouwgrond moest er worden afgegraven en vervolgens moest de natuur er weer zijn gang kunnen gaan.

Oude kaarten van 1850

,,Er werd voor het verder uitwerken van de plannen een commissie gevormd waarin ik ook zat en zit, namens Natuurmonumenten’, vertelt Kuipers. ,,We maakten gebruik van oude kaarten van 1850 en iets jonger. Die situatie van toen wilden we terug laten keren.’’

Van een aantal boeren in het gebied werd grond gekocht, in andere gevallen werd grondruil toegepast. ,,Waardoor rond 2000 het eerste deel van het veld aangepakt kon worden’’, aldus de boswachter. ,,Landbouwgrond werd afgegraven, oude sloten blootgelegd, de natuur kreeg vrij spel. In 2005 volgde een tweede deel van het veld, daarna moesten we wachten tot 2012 tot de laatste tientallen hectares op de schop konden.’’ Dat lange wachten was het gevolg van bezuinigingen in Den Haag. De rijksbijdrage voor het laatste deel van de aanpak wilde maar niet komen uiteindelijk legde de provincie geld op tafel.

Heideplaggen

Kuipers hield nauwkeurig in de gaten hoe het Ellersinghuizerveld zich ontwikkelde en zag hoe de ‘oude tijd’ er steeds meer greep op kreeg. ,,Ik zag hoe planten er weer gingen groeien. Zonnedauw, stekelbrem, orchideeën. En natuurlijk dopheide. Het Ellersinghuizerveld werd beetje bij beetje weer een heideveld. We hielpen enkele jaren geleden dat proces door heideplaggen uit Ter Borg te halen, te versnipperen en over het Ellersinghuizerveld uit te strooien.’’

Ook daardoor is de 19de eeuw dichtbij als Kuipers in deze winter over het Ellersinghuizerveld loopt. ,,En straks, in de lente en de zomer, zal dat net zo zijn. Dan zie je insecten die je lang niet zag. Bruine kiekendieven hebben hier een rustplaats, dat was 20 jaar geleden ondenkbaar. Ik ben blij verrast met de ontwikkeling van het veld, krijg mooie reacties van mensen uit de omgeving. Als we weer 20 jaar verder zijn, ziet het er nog ‘woester’ uit. Dan staan hier hogere heidestruiken.’’

De boswachter benadrukt dat de mens nog wel zijn rol speelt op het veld. ,,Een behoorlijk aantal hectares wordt op natuurlijke wijze beheerd door particuliere eigenaren die daar ook een subsidie voor krijgen. En daarbij laten wij, als mens, ook koeien op het veld grazen, om de heide kort te houden. Zoals dieren dat in de 19de eeuw ook deden.’’



menu