AIVD richtte vizier op Groningen na beving bij Huizinge uit angst voor geweld extremistisch milieuclubs

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft na de aardbeving van 3,6 op de schaal van Richter in 2012 bij Huizinge - die de discussie over aardgaswinning op scherp zette - intern besloten de maatschappelijke onrust in Groningen te gaan monitoren.

Er werd rekening mee gehouden dat extremistische milieuclubs gasdemonstranten zouden bewegen tot gewelddadigheden. Dit zegt ex-AIVD-analist Berrie Hanselman in een vraaggesprek met DvhN.

Geweld binnen linkse actiekringen

Hanselman werkte 38 jaar lang voor de geheime dienst AIVD en voorloper BVD als analist van extreemlinkse en extreemrechtse groeperingen. Vorig jaar ging hij met pensioen. Over twee jaar hoopt Hanselman te promoveren bij de universiteit Leiden op een studie naar de geweldcomponent binnen linkse actiekringen.

„Toen we die aardbevingstoestanden kregen, met ook actievoerder John Lanting, heb ik intern gezegd: hier moeten we echt naar gaan kijken, want ik voorspel: binnenkort gaat GroenFront! zich ermee bemoeien en dan heb je de poppen aan het dansen”, aldus de inlichtingenman. De dienst heeft via open bronnen de gangen geanalyseerd van GroenFront!-leden die naar Groningen reisden.

GroenFront!

Eén van de GroenFront!-oprichters werkte als trainer van de actievoerders in Farmsum deze week tegen de gaswinning. De trainingen die hij en andere trainers aanboden gingen onder meer over burgerlijke ongehoorzaamheid. ‘militante vormen van strijd voor klimaatrechtvaardigheid’ en trainingen over het weerstaan van overheidsdwang. In ‘verhoortrainingen’ konden deelnemers leren „wat de verschillende verhoortechnieken zijn en hoe je ervoor zorgt dat jijzelf en anderen zo min mogelijk in de problemen komen”.

Volgens Hanselman heeft de dienst intern bewust de keuze gemaakt het ‘aardgasdossier’ en maatschappelijke onrust te volgen: „Ik zat er zelf bij, was analist van het team dat zich daarmee bezig hield, vanaf 2013, 2014. Het wordt gedaan door een team dat zich bezig houdt met linkse en rechts thema’s. Vorig jaar ben ik met pensioen gegaan.” Maar in jaarplannen en -verslagen valt nergens ook maar één zin te lezen dat de dienst actief is op het ‘dossier Groningen’.

loading

Aardbeving van 5,2

Hanselman schreef binnen de AIVD een drie pagina’s tellend scenario over de te verwachten maatschappelijke reacties op een denkbeeldige aardbeving van 5,2 op de schaal van Richter waarbij in een school instort en er dodelijke slachtoffers zijn te betreuren. In het scenario werd beschreven dat eenlingen, uit woede, mogelijk zouden overgaan tot sabotage van belangrijke gas-infrastructuur.

Volgens Hanselman was het logisch dat de geheime dienst dit dossier ging volgen: „De dienst is verantwoordelijk voor het duiden van fenomenen en de koppeling daarvan aan een eventuele aantasting van de democratische rechtsorde, meer specifiek het beïnvloeden van politieke besluitvorming. De AIVD zit dus aan de voorkant van het hele proces, terwijl de achterkant, de feitelijke actie op straat – lees verstoring van de openbare orde – voor rekening komt van de politie als opsporingsapparaat.”

De organisatie achter actie ‘Code Rood’ deze week tegen de gaswinning in Groningen heeft altijd benadrukt geweldloos te zijn. Volgens Hanselman zijn inlichtingen- en veiligheidsdiensten daar echter allerminst gerust op. Zij vrezen dat dergelijke actiekringen de kraamkamer vormen voor gewelddadige eenlingen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen