Sinds de corona-uitbraak repeteert het Groninger Christelijk mannenkoor Albatros uit Nieuwe Pekela niet meer. De spotlights zijn gedoofd. Achter de schermen is het hommeles. De dirigent heeft zijn ontslag ingediend. Een reconstructie.

Cas Straatman, artistiek leider en dirigent van Albatros is opgelucht dat hij de knoop heeft doorgehakt. Eerder deze week nam de fulltime musicus ontslag. ,,Ik was moe van het gevecht. Een strijd die ik nooit had kunnen winnen. Ik voel me aan de kant gezet.”

Albatros moet met de tijd meegaan, wil je in 2030 ook aan de weg timmeren

Albatros gold lange tijd als een van de beste mannenkoren in Nederland. Vele televisieoptredens en diverse lp’s en cd’s zijn daarvan het resultaat. Maar op oude glorie kun je niet lang teren, meent de stad-Groninger. ,,Wil Albatros ook in 2030 nog aan de weg timmeren dan moet je het repertoire aanpassen. Met de tijd meegaan. Maar dat betekent niet dat je het vertrouwde repertoire aan de kant schuift”, zegt Straatman met klem.

Zijn doel en streven was oprecht, maar werd niet gewaardeerd en heeft hem uiteindelijk de das omgedaan. ,,Maar als je niet verandert sta je in de achteruitgang”, geeft hij het bestuur en de leden nogmaals als boodschap mee.

Straatman wilde bijvoorbeeld meer Engelstalige nummers op de concertlijst ,,Omdat het publiek dat waardeert. Maar het bestuur luistert alleen naar de mensen in het koor die geen verandering willen”, is zijn opvatting.

Straatman in mei 2019 unaniem door bestuur en leden aangenomen als dirigent

Straatman werd in mei 2019 unaniem door bestuur en leden naar voren geschoven als de nieuwe dirigent van het Pekelder koor. Straatman was voor iedereen een bekende, want hij begeleidde het koor al tien jaar regelmatig als pianist. In Straatman werd de ideale opvolger gezien van de eerder in 2019 overleden dirigent Anton Stulp. ,,Achteraf wilde het bestuur een kopie van Stulp. Maar dat ben ik niet. Ik heb mijn eigen stijl en aanpak.”

In een uitvoerig schrijven, gestuurd naar de leden, blikt Straatman terug op zijn periode als dirigent. Daarin stipt hij de buitenlandse trip naar het Engelse Louth in juni 2019 aan. Een meerdaagse trip die volgens Straatman nog als succesvol in de annalen wordt bijgeschreven.. Een aantal maanden later ziet de wereld er heel anders uit. Het concert in het Friese Damwoude, in oktober afgelopen jaar, beschouwt Straatman als het kantelpunt. ,,Ik was niet tevreden tijdens het inzingen en liet dat duidelijk blijken richting solist, organist en koor. Het bestuur vindt dat ik dat niet had mogen doen.”

Het vertrouwen werd in december opgezegd, maar de dirigent krijgt het niet te horen

Na Damwoude volgt een succesvol optreden in de Der Aa-kerk in Groningen voor de delegatie uit Moermansk, waarmee de stad-Groningen een stedenband heeft. Maar in december volgt voor Straatman weer een domper. ,,Het kerstconcert met het Neva-Ensemble op 20 december 2019 was in mijn beleving een groot succes, maar het bestuur verwijt mij een gebrekkige communicatie met de Russen over de gezamenlijke stukken. Na dit concert heeft het bestuur unaniem besloten om het vertrouwen in mij op te zeggen. Maar dat heeft het bestuur mij niet heeft meegedeeld. De voorzitter kreeg het mandaat om mij via persoonlijke gesprekken tot gedragsverandering te bewegen.”

In maart van dit jaar volgt een aantal keukentafelgesprekken tussen voorzitter Percy Kulk en Straatman. ,,Volgens de voorzitter waren dit gesprekken met een duidelijke boodschap richting mij ten aanzien van mijn functioneren. Ik heb deze gesprekken totaal anders ervaren; ik ervoer juist steun en begrip, daarnaast ook de duidelijke boodschap ‘Albatros is een koor dat niet makkelijk verandert, dus ga daar met beleid mee om’.”

In september is er een algemene ledenvergadering, waar ruim twintig koorleden aanschuiven. Over het opzeggen van vertrouwen in de dirigent wordt met geen woord gerept, weet Straatman. ,,Het bestuur is van mening dat de keukentafelgesprekken tussen de voorzitter en mij alles hadden opgelost.” Een maand later volgt er wederom een botsing tussen Straatman en bestuur. De dirigent riep de artistieke commissie bij elkaar om te brainstormen over de periode na corona. ,,Het bestuur ervoer dit als een overval, en ze voelden zich onder druk gezet.”

Concept beleidsplan aan de kant geschoven

Inmiddels ligt er ook een concept beleidsplan, opgesteld door koorlid Bert Leffers. Daarin wordt aangegeven wat mogelijk de manier is om veranderingen door te voeren. Dat beleidsplan wordt aan de kant geschoven. Leffers trekt zijn conclusie en heeft onlangs zijn lidmaatschap ingeleverd.

Om het conflict tussen bestuur en dirigent op te lossen wordt een mediator ingeschakeld. Herman Schimmel, voorzitter van de Koninklijke Christelijke Zangers Bond (KCZB) lijkt de geschikte persoon. Hij schuift twee keer aan, luistert vooral en houdt zich stil. Straatman dringt uiteindelijk aan om de leden open en eerlijk te informeren over het geschil. Tot die tijd zijn de leden in twee, nietszeggende mails, geïnformeerd over de inzet van een mediator. Waarom geen openheid wordt betracht wordt niet duidelijk. ,,Ik stelde daarom voor een gezamenlijke brief naar de leden te sturen waarin we uitleggen wat de redenen zijn van het stoppen van de samenwerking. Niet met modder gooiend, maar wel duidelijk en niets verhullend. De voorzitter ging akkoord en vroeg duidelijk toestemming aan het gehele bestuur met de vraag: heb ik jullie steun? Wederom was er unaniem steun voor dit voorstel. Herman Schimmel kan dit bevestigen.”

Een paar dagen later hangt de vlag er plotseling weer heel anders bij. Het standpunt van het bestuur is 180 graden gedraaid, geheel tegen de afspraak in. ,,Op zondag 22 november krijg ik van het bestuur het voorstel om mij een nietszeggende algemene verklaring te laten ondertekenen. Dat is geheel niet in overeenstemming met wat enkele dagen eerder is besloten en afgesproken. Ik vind het vervelend om te constateren dat dit voorstel past binnen de Albatros-cultuur van geslotenheid.” Schimmel laat weten niet te willen reageren op de gesprekken en de gemaakte afspraken. Hij vindt dat dat niet past in zijn rol als mediator.

Voorzitter Kulk wil niet reageren

Voorzitter Percy Kulk wil desgevraagd nergens op reageren. ‘Geen commentaar’, herhaalt hij een aantal keer, als hem naar een reactie op het conflict en de zienswijze van Straatman wordt gevraagd. Hij verwijst naar een later op de dag te sturen persbericht van het bestuur. Ondertussen ontvangen de leden een uitvoerig epistel van het bestuur, waarin ze uit de doeken doet hoe zij tegen het conflict aankijkt. Vanwege corona ziet het bestuur geen mogelijkheid om de leden bij elkaar te roepen. Uit gesprekken met leden, die deze krant heeft gevoerd, wordt wel op zo’n extra ledenvergadering aangedrongen.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Groningen