Freelance leerkracht Tineke de Jong.

Als zzp’er voor de klas: Genieten van verschillende scholen

Freelance leerkracht Tineke de Jong.

De zzp’er doet – langzaam – zijn intrede in het basisonderwijs. Wat zijn de voor- en nadelen? En is het een oplossing voor het lerarentekort? ,,Ik doe hetzelfde werk, maar het voelt anders.”

In de Randstad wordt er met het oplopende lerarentekort al volop gebruik gemaakt van zzp’ers, in de noordelijke provincies is het vaak nog een zeldzaamheid. Dat ziet ook Tineke de Jong uit Sneek. Sinds januari staat ze als freelance leerkracht – ook wel flexleerkracht genoemd – voor de klas.

,,Ik ken in Friesland nog drie zzp’ers, maar in Drenthe en Groningen zijn er minder bij de website flexleerkracht aangesloten”, vertelt ze. ,,Ik denk dat dat te maken heeft met het lerarentekort. In de Randstad is dat tekort groter dan in het Noorden. De meeste scholen beschikken hier nog over een redelijke, flexibele schil.”

Bij toeval voor de klas

Eigenlijk kwam De Jong per toeval als zzp’er voor de klas terecht. Na 24 jaar in het onderwijs, wilde ze samen met haar man een gezinshuis opstarten. Dat was bijna rond, maar ging op het laatste moment niet door. ,,Toen ben ik teruggegaan naar mijn oude werkgever, maar daar kon ik niet meer terecht. Ik was te duur.”

Omdat ze ook de opleiding tot kindercoach had gedaan, besloot ze een eigen praktijk op te richten. Tot iemand haar tipte over het bestaan van freelance leerkrachten. ,,Ik had er nog nooit van gehoord, maar het leek me een mooie aanvulling op mijn praktijk. Inmiddels sta ik 95 procent van de tijd voor de klas. Een gouden tip, want ik was er zelf nooit opgekomen.”

‘Hetzelfde werk, het voelt anders’

Een freelance leerkracht doet eigenlijk hetzelfde als een invalleerkracht. Het verschil is dat een flexleerkracht zzp’er en dus zelfstandig ondernemer is. ,,Die combinatie maakt het invallen veel leuker. Ik haal mijn eigenwaarde uit mijn eigen onderneming, kan zelf beslissen of ik ja of nee zeg, kan actief nieuwe klanten werven en kan mijn eigen uren declareren. Ik doe hetzelfde werk, maar het voelt anders.”

Nadat ze in januari was begonnen, schreef ze alle onderwijsbesturen in Friesland aan. Veel besturen gaven aan het te duur te vinden of durfden het door wet- en regelgeving niet aan. ,,Maar vijf besturen zagen het als een optie. Twee van hen hebben er ook al gebruik van gemaakt. Ik heb een heel goed eerste half jaar gehad. Ben eigenlijk continu aan het werk geweest”, klinkt het tevreden.

Dat je flexibel moet zijn, bewijst de werkplek van De Jong. ,,Na de zomervakantie was het wat rustiger. Toen ben ik verder gaan zoeken en scholen met vacatures actief gaan benaderen. Ik werk nu drie dagen in de week in Veenendaal. Op zondagavond ga ik heen en op woensdagmiddag rij ik weer terug naar Sneek. Ondertussen verblijf ik in een bed and breakfast.”

‘ZZP’ers buiten schaarste uit’

Ze geniet vooral van de verschillende scholen waar ze terechtkomt. ,,Ik werk nu op een NT2-school (Nederlands als tweede taal, red.). Daar had ik geen ervaring mee, maar nu dus wel. Dat is prachtig. Door de jaren heen heb ik op 31 verschillende scholen gewerkt. Daar leer je ontzettend veel van. Als ik ergens inval, breng ik dan ook echt wat mee. Je maakt telkens kennis met nieuwe mensen en nieuwe werelden.”

Tegenstanders vinden dat zzp-leerkrachten de schaarste uitbuiten, wat zorgt voor flinke facturen voor onderwijsbesturen. Daar is De Jong het niet mee eens. ,,Niemand staat met dollartekens in de ogen voor de klas. Het gaat om een eerlijke vergoeding.”

‘Tijdens vakanties verdien ik niks’

,, Kinderen hebben dertien weken vakantie, dan verdien ik niets. Ik word niet doorbetaald bij ziekte, krijg geen eindejaarsuitkering en moet zelf sparen voor mijn pensioen. Tegelijkertijd hebben besturen geen verplichtingen of lasten. Mijn tarief scheelt zo niet veel met de tarieven die ze betalen voor hun vaste leerkrachten.”

Kunnen freelance leerkrachten een oplossing vormen voor het lerarentekort? De Jong twijfelt. ,,Het kan een oplossing zijn als de wetgeving rondom contracten zo blijft. Nu moet het onderwijs iedereen die een bepaald aantal keren heeft ingevallen al voor vast aannemen. Ook wordt het zo misschien aantrekkelijker voor mensen die wel een pabo-diploma hebben, maar wat anders zijn gaan doen.”

menu