Amerikaanse Shine Medical beslist dit jaar nog of Groningen een fabriek voor medische isotopen krijgt

Medische isotopen worden gemaakt voor nucleaire micijnen die hart- en vaatziekten en kanker opsporen en bestrijden.

Het Amerikaanse Shine Medical beslist voor het einde van het jaar of het in de provincie Groningen een fabriek voor medische isotopen bouwt of op een van de twee andere kandidaat-locaties elders in Europa.

Dat zegt de in Groningen geboren en getogen Harrie Buurlage, die als vice-president van de onderneming de bouw van de Europese fabriek voorbereidt. De vestiging zal volgens hem om te beginnen 150 tot 200 vaste banen opleveren. ,,Hoogopgeleide mensen, maar ook medewerkers voor bijvoorbeeld de logistiek, de administratie en het schoonmaken. De bouw, die een investering vergt van honderden miljoenen euro’s, zal ook bergen werk opleveren”, zegt hij.

Basis voor medicijnen tegen kanker en hartziekten

Medische isotopen zijn de basisstoffen voor nucleaire medicijnen die kanker en hart- en vaatziekten opsporen en bestrijden. Ze worden nu gemaakt in zes onderzoeksreactoren verspreid over de wereld. Directeur en oprichter Gregory Piefer van Shine Medical zegt een efficiëntere, schonere en veiligere productiemethode te hebben ontwikkeld met de inzet van compacte deeltjesversnellers. De eerste fabriek met acht deeltjesversnellers is in aanbouw in het Amerikaanse Janesville (Wisconsin) en komt in 2022 in bedrijf.

Die in Europa moet identiek worden en in 2025 produceren. De fabriek zal een capaciteit hebben om meer dan 40.000 patiënten dagelijks te behandelen. Daarmee kunnen alle Europese patiënten – nu en in de toekomst – geholpen worden, zegt Buurlage. Shine Medical denkt met twee productielocaties al gauw twee derde van de wereldmarkt te bedienen.

Financiële steun aan Petten

Of het bedrijf voor Groningen kiest, hangt volgens Buurlage vooral af van de vraag of het rijk een ander initiatief in Nederland voor de productie van medische isotopen in een nieuwe onderzoeksreactor in Petten financieel blijft steunen. In dit zogeheten project Pallas is sinds 2003 zonder enige resultaat al tientallen miljoenen geïnvesteerd.

Buurlage, oud-directeur van de reactor in Petten: ,,Wij zijn niet tegen Pallas. Maar als de overheid eenzijdig publiek geld blijft steken in dat project, hebben we geen gelijk speelveld. Ik begrijp vanuit de historie de overwegingen dat ze daar destijds mee zijn begonnen. Maar iedereen is nu beter uit met een keuze voor onze versnellertechniek. Onze insteek is dat aan geen van beide initiatieven steun wordt verleend. Dit moet je aan private partijen overlaten. We zijn hierover al een jaar in gesprek met onder meer het ministerie van VWS. Als wij over twee maanden hierover geen duidelijkheid hebben, gaan we niet in Nederland bouwen.”

Voordelen van Groningen

Volgens Buurlage zijn er veel redenen om Groningen te kiezen als locatie voor de fabriek. ,,Er is veel ruimte om te bouwen en te groeien, we kunnen bij onderzoek goed samenwerken met de Rijksuniversiteit, het (voormalige) Kernfysische Versneller Instituut heeft veel deskundige mensen, Groningen biedt voldoende hoogopgeleide medewerkers, de luchthaven Eelde is nabij en je hebt aansluiting op het Duitse wegennet. Het is belangrijk dat we met vrachtwagens de internationale luchthavens goed kunnen bereiken, want we willen vanuit Europa ook exporteren naar Azië.”

Buurlage: ,,Er zijn voortdurend tekorten. Onze productiemethode is veel efficiënter dan die in de onderzoeksreactoren. De isotopen die daar worden gemaakt moeten nog op veel plekken worden voor- en na-bewerkt. Bij ons kan alles in de fabriek gebeuren. En we kiezen voor goede logistieke mogelijkheden. Wij kunnen de markt dus veel beter bedienen.”

‘Heilloze weg’

Het Tweede Kamerlid Carla Dik (ChristenUnie) vindt dat het kabinet moet zorgen dat Shine Medical naar Groningen komt en noemt verdere steun aan Pallas ‘een heilloze weg’. Het project heeft net uitstel van terugbetaling gekregen van 80 miljoen euro die het van rijk en provincie Noord-Holland had geleend.

menu