Als student aan kunstacademie Minerva ging Annet Zuurveen een keer mee naar de rechtbank. In 1995 studeerde ze af op  rechtbanktekeningen en in 2015 ontving ze de oeuvreprijs van het Genootschap Groninger Persprijs.

Rechtbanktekenaar Annet Zuurveen gaf hoofdrolspelers in de misdaad een gezicht (en na 25 jaar doet ze een stapje terug)

Als student aan kunstacademie Minerva ging Annet Zuurveen een keer mee naar de rechtbank. In 1995 studeerde ze af op rechtbanktekeningen en in 2015 ontving ze de oeuvreprijs van het Genootschap Groninger Persprijs. Foto: DVHN

Is de verdachte een arrogante kwast? Of is hij juist kwetsbaar? Het is zichtbaar in het werk van rechtbanktekenaar Annet Zuurveen. Na 25 jaar tekenen voor onder meer Dagblad van het Noorden doet ze een stapje terug. Rechtbankverslaggevers Daniëlle Molenaar en Rob Zijlstra zochten een aantal van haar tekeningen uit.

Ga tekenen in een bejaardentehuis, opperde haar docent Ger Siks. Of ga met mij mee naar de rechtbank, zei een studiegenoot van de kunstacademie Minerva. Annet Zuurveen koos voor dat laatste. Ze ging, nog in de oude rechtbank aan de Oude Boteringestraat in Groningen, tussen het publiek zitten en wist wat ze wilde: rechtbanktekenaar worden. Haar mentor Jan Vlasveld schreef een brief aan de rechtbank waardoor ze er als illustrator een halfjaar stage kon lopen. In 1995 studeerde Zuurveen af op rechtbanktekeningen en in datzelfde jaar meldde zich ook de krant.

Niet alleen tekenen, ook luisteren

Inmiddels tekent de nu 54-jarige Annet Zuurveen 25 jaar voor Dagblad van het Noorden , Leeuwarder Courant en een paar landelijke opdrachtgevers. Ze tekent niet alleen wat ze ziet, maar luistert ook naar wat er in de rechtszaal wordt gezegd. Is de verdachte een arrogante kwast, of juist kwetsbaar, dan is dat in haar tekeningen te zien.

Hoewel digitale apparaten oprukken, ook in de rechtszaal, schuiven rechtbanktekenaars nog altijd aan met hun tekenblokken, kleurpotloden, gummetjes en flesjes Oost-Indische inkt. Fotograferen tijdens strafrechtszaken in nog altijd niet toegestaan, maar tekenaars worden met liefde gedoogd. Zij geven hoofdrolspelers in de misdaad een gezicht.

Stapje terug vanwege gezondheid

In 2015 kende het Genootschap Groninger Persprijs aan Annet Zuurveen de oeuvreprijs toe. Dit jaar is ze 25 jaar als rechtbanktekenaar actief. Het is ook het jaar dat ze omwille van haar gezondheid een stapje terug moet doen.


Rechtbankverslaggevers Daniëlle Molenaar en Rob Zijlstra zochten elk vijf tekeningen van haar uit, vijf uit Groningen, vijf uit Drenthe.

Alasam S. getekend op 19 juli 2011

loading

In de vooravond van 13 april 2011 gaat het gruwelijk mis in Baflo. De dan 27-jarige Alasam S. brengt eerst zijn vriendin Renske om het leven en schiet kort daarna politieman Dick Haveman dood. Het gebeurt daags nadat S. te horen heeft gekregen dat hij Nederland na een procedure van meer tien jaar definitief moet verlaten. Drie maanden na het drama van Baflo verschijnt hij voor het eerst in de rechtszaal, waar Annet hem portretteert. Verlegen, wetende wat voor leed hij heeft aangericht. ,,Ik weet dat ik niets meer op deze aardbol te zoeken heb’’, zal hij op een latere zitting zeggen.

Alasam S. handelde deels vanuit een psychose en verblijft in een tbs-kliniek.

Karel van O. getekend op 8 december 2005

loading

Hij meldt zich op het politiebureau met de mededeling dat hij Maja van Vloten om het leven heeft gebracht. Bij de dienstdoende agent gaat niet direct een lampje branden en hij verzoekt Van O. plaats te nemen in de hal en even te wachten. Maja van Vloten is negen jaar daarvoor, in september 1994, in haar woning aan de Meeuwerderbaan vermoord. Van O. biecht op dat hij de dader is; hij wil dit nare geheim niet meenemen in zijn graf.

De rechtszaak ondergaat hij gelaten. Hij wil niet dat zijn advocaat Cees Eenhoorn namens hem het woord voert, want er valt in de beleving van Van O. niets te verdedigen.

Hij wordt veroordeeld tot 8 jaar celstraf.

Azim A., de Korrewegschutter getekend op 20 september 2018

loading

Een weerzinwekkende misdaad, anders kan de schietpartij in oktober 2017 aan de Korreweg in Groningen niet worden genoemd. Azim A. schiet onder invloed meerdere keren op een willekeurige voorbijganger, op student Sidney Ruiter die op zijn fiets op weg is naar huis. Het is een misdaad zonder reden, zonder aanleiding. Een jaar later krijgt Azim A. 10 jaar celstraf en tbs met dwangverpleging. In de rechtszaal toont de 21-jarige schutter zich zelfverzekerd, boos, geïrriteerd en zwijgzaam. Lak aan alles. In hoger beroep laat hij zich van een iets vriendelijker kant zien. De straf blijft evenwel dezelfde.

Henk S. getekend op 15 februari 2001

loading

Exact drie jaar na de moord op studente Anne de Ruijter-de Wildt wordt Henk S. in de gevangenis als verdachte aangehouden. Hij zit vast voor een andere zaak. In de rechtszaal blijft hij onherkenbaar. Rechter Frank Wieland − de rechter die later Willem Holleeder tot levenslang zal veroordelen − vindt het goed dat Henk S. zijn capuchon ophoudt, iets wat niet gebruikelijk is. Behalve rechtbanktekenaar Annet is in de rechtszaal ook een televisiecamera aanwezig. Vandaar. S. wordt veroordeeld tot 8 jaar celstraf en tbs voor het doden van Anne en Annet van Reen (in 1994) uit Utrecht.

Henk S. verblijft sinds 2005 in een tbs-kliniek en weigert elke vorm van behandeling. De kans dat de oud-Veendammer ooit weer op vrije voeten komt, is heel klein.

Dirk de V. getekend op 22 oktober 2000

loading

Dirk de V. − berucht als ‘karate Dikkie’ − geldt als de meest gevaarlijke gedetineerde van het land als hij in oktober 2000 door zes politiemensen van een speciale eenheid zittingszaal 14 wordt binnengebracht. Hij is beresterk en bloedlink, maar de zitting verloopt zonder incidenten. De V. wordt veroordeeld tot 14 jaar celstraf en tbs met dwangverpleging wegens doodslag, in oktober 1999, op Tjirk van Wijk. De V. zal de meest onbehandelbare tbs’er worden, wat ertoe leidt dat hij zijn leven vooral slijt in de isoleercel. In mei 2019 overlijdt hij op 69-jarige leeftijd in zijn cel, niet lang nadat zijn vogeltje de geest heeft gegeven. Dat diertje was het enige levende wezen waarvan hij hield.

Admilson R. getekend op 23 oktober 2017

loading

Admilson R. uit Hoogeveen wil niet naar de strafzitting komen. Uiteindelijk wordt hij aan handen en voeten geboeid de rechtszaal binnengebracht. Tijdens het hoger beroep tegen Admilson en zijn jongere broer Marcos veroorzaakt hij nog meer commotie. Na een paar vragen van de voorzitter van het gerechtshof haalt de getrainde Afghanistan-veteraan een scherp voorwerp uit zijn mond en roept: ‘Jullie bepalen of ik levenslang krijg, maar ik bepaal hoe lang dat duurt.’ Na een worsteling met de parketpolitie wordt hij afgevoerd. De nabestaanden van de drie slachtoffers, Jan en Greet Veenendaal uit Exloo en Berend Smit uit Dwingeloo, blijven bewonderenswaardig kalm. Beide ‘moordbroers’ krijgen levenslang.

Nick R. getekend op 18 juni 2013

loading

Ex-maagchirurg Nick R. (62) van het Scheper Ziekenhuis in Emmen is door patiënten in het verleden vaak omschreven als een flamboyante arts. Bij de strafzaak in Assen komt de dokter uit Duitsland over als een gebroken man. Hij zou mensen met zeer ernstig overgewicht in het ziekenhuis in Emmen helpen met een maagverkleining. Beduidend meer patiënten dan gebruikelijk bij deze operatie overlijden of krijgen ernstige complicaties. Zeventien ex-patiënten en nabestaanden doen aangifte. De Duitse arts is uiteindelijk voor een zaak vervolgd, maar niet veroordeeld. R. is wel ontslagen en veel patiënten en nabestaanden hebben een schadevergoeding gekregen.

Wouter A. getekend op 6 november 2018

loading

Achter zijn laptop voelt Tinder-afperser Wouter A. zich heer en meester. Maar in de rechtbank huilt de jonge man als hij gevangenisstraf hoort eisen. A. heeft mannen afgeperst. Hij benadert ze met een fake-profiel op de datingapp Tinder. Als mooie vrouw verleidt hij mannen tot het sturen van naaktbeelden. Daarna dreigt A. om de beelden op Facebook te zetten als ze hem niet betalen. De zaak komt aan het rollen door de zelfdoding van een van de slachtoffers, de student Stefan uit Beilen. Twee jaar gevangenisstraf en verplichte opname in een psychiatrische kliniek, luidt het oordeel van de rechtbank.

Enise B. getekend op 20 januari 2016

loading

Bonnie en Clyde worden ze genoemd. Net als het beruchte gangsterstel uit Amerika zijn Enise B. en Marcos van der P. geliefden die samen op het criminele pad gaan en er alles aan doen om uit handen van de jagende politie te blijven. Rovend en schietend trekken ze van Drenthe naar Overijssel. Het stel wordt gepakt in een hotel in Duitsland. Een van hun slachtoffers is een vrouw uit Meppel. Zij wordt in haar eigen huis overvallen, in de kofferbak van haar auto gegooid en de volgende dag in een natuurgebied achtergelaten. Marcos legt zich neer bij de straf die hij krijgt in de rechtbank. Enise gaat naar het hof. ,,Ik ben geen monster’’, zegt zij. Enise krijgt twaalf jaar gevangenisstraf.

Jacco R. getekend op 3 december 2013


loading

De pas 19-jarige Jacco R. kan het niet verdragen dat zijn vriendin Annemieke van Dijk uit Roden de verkering heeft uitgemaakt. Op 2 juli 2013 hoort het broertje van Annemieke gegil. Even later ziet hij zijn zus (17) liggen, badend in het bloed. Jacco R. zit gehurkt naast haar, met handschoenen aan. Hij houdt een mes vast. Het broertje rent naar beneden en belt 112. R. vlucht, maar wordt binnen een uur gearresteerd. ,,Ik kon niet helder denken. Het was niet mijn bedoeling om haar dood te steken’’, zegt hij in de rechtbank. R. krijgt acht jaar cel en tbs met dwangverpleging. Onlangs is zijn tbs met twee jaar verlengd.

menu