Architectuur nieuwbouw Stad krijgt ‘schop onder de kont’

Het Ebbingekwartier wordt volgens architecten tot een steenwoestijn getransformeerd. Foto: Peter Wassing

De vakjury van de Grote Groninger Gebouwenenquête levert snoeiharde kritiek op de architectuur van nieuwbouwprojecten in Groningen.

‘Groningen bedient de markt met hapklare beleggersbrokken’, schrijft de jury in haar rapport. Hiermee doelt ze vooral op woningbouwprojecten.

‘Monotone steenwoestijn’

Als voorbeeld verwijzen ze naar de Oosterhamrikkade. ‘Veel te kleinschalige, conventionele woningbouw langs de Oosterhamrikkade en het Van Starkenborghkanaal; elders massawoningbouw met mini-appartementen aan lange gangen die aan ziekenhuizen uit de jaren vijftig doen denken; In het Ebbingekwartier een monotone steenwoestijn met nauwelijks publiek vertier ...’

Kortom, de vakjury, bestaande uit RUG-hoogleraar architectuur- en stedenbouwgeschiedenis Cor Wagenaar, directeur Peter Kuenzeli van Gideon Consult en architect-directeur Aldo Vos van Broekbakema, was bepaald niet heel enthousiast over de voorgedragen nieuwbouwprojecten in de provinciehoofdstad.

Ze brachten op 1 juni een bezoek in Groningen om de inzendingen voor de gebouwenenquête te bekijken. Ze wilden weten hoe de stad omgaat met de groei en de enorme druk op de ruimte die daarmee samenhangt.

De juryleden waren wel te spreken over de voorgevels die door genomineerden werden ontworpen. ‘Veel voorgevels zijn zorgvuldig vormgegeven en gebouwd: de Groninger baksteentraditie waardig. Een pluim voor architect en zeker ook de aannemer.’

‘Veel gemiste kansen’

Maar ook hier is er kritiek. ‘Achter mooie gevels prijken veelal zeer voorspelbare plattegronden die weinig variatie toevoegen aan de al bestaande voorraad’ ... ‘Als jury kunnen we daarom niet anders dan streng zijn. Misschien niet per se richting de ontwerpers als wel richting de opdrachtgevers en de gemeente.’

De jury constateert, kijkende naar de woningbouw, ‘veel gemiste kansen’. ‘Het aanbod is eenzijdig: middle of the road en vooral aanbod-gedreven. Nergens wordt echt durf getoond. Het zijn invuloefeningen.’

,,Het is misschien harde kritiek, maar de stad heeft dan ook wat te verliezen’’, legt jurylid Aldo Vos uit. ,,Jullie kunnen zoveel meer. Groningen had altijd een mooie traditie op het gebied van nieuwbouw, al sinds de jaren tachtig. Maar het wordt nu allemaal wat doorsnee. Ja, dan heb je soms een schop onder de kont nodig.’’

De jury roept daarom in haar rapport de gemeente op lef te tonen. ‘Neem de regie, stuur op programma en openbare ruimte, stel hoogwaardig eisen.’

‘Niet alle kritiek even terecht’

Wethouder Roeland van der Schaaf (PvdA) ervaart de kritiek als een steun in de rug. ,,De meeste nieuwbouwprojecten waar kritiek op is, zijn drie of vier jaar oud. We zijn al bezig de teugels aan te halen.’’

De gehekelde architectuur is volgens hem onder meer het gevolg van ‘het doorgeslagen rendementsdenken in de vastgoedwereld.’ ,,De oproep van de jury is ook gericht aan ontwerpers om uit hun schulp te kruipen en meer ambitie te tonen.’’

Maar hij vindt alle kritiek even terecht. ,,Een stad heeft ook gezinswoningen nodig. Op het Ebbingekwartier en aan de Oosterhamrikkade zijn er heel veel mensen blij mee.’’

De Grote Groninger Gebouwenenquête is een initiatief van de stichting Dag van de Architectuur Groningen, de stichting Platform Gras en de Groninger Gezinsbode.

menu