Gapend gat in begroting van nieuwe gemeente Eemsdelta dreigt

Wethouder Rudi Slager van Loppersum (links) zegt dat gemeenten niet aan potverteren doen. Foto DvhN

Zonder maatregelen is de kans groot dat de nieuwe gemeente Eemsdelta in januari van start gaat met een miljoenentekort op de begroting.

Dat blijkt uit berekeningen van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor de eerste begroting van Eemsdelta. De huidige gemeenten Delfzijl, Appingedam en Loppersum gaan 1 januari op in deze nieuwe gemeente. Ze hebben alle drie een sluitende begroting gepresenteerd voor dit jaar, hoewel de reserves minimaal zijn.

Volgend jaar is de situatie minder rooskleurig. Uit verkenningen van het financieel perspectief voor Eemsdelta blijkt dat een tekort van 5,5 miljoen euro dreigt. De werkgroep wil dat er op 1 januari een voorlopige begroting ligt, waar de raad zich over kan buigen. Op dit moment wordt het beleid van de drie gemeenten in kaart gebracht. Uiteindelijk zullen er op basis van de onderzoeken keuzes gemaakt moeten worden.

Super bezorgd

Het Delfzijlster raadslid en voormalig wethouder Edward Stulp (Lijst Stulp) is niet verbaasd over de voorspelde tekorten. Die zaten er volgens hem al aan te komen. ,,Maar ik ben wel super bezorgd.’’

Stulp denkt dat de herindeling het geldgebrek van de huidige gemeenten alleen maar erger maakt. ,,Als je gaat herindelen, krijg je minder geld uit het gemeentefonds van het rijk. Dat wordt dan zogenaamd gecompenseerd doordat je na de fusie efficiënter kunt werken. De praktijk is dat daar weinig van terechtkomt. En je houdt al je ambtenaren, dus de salariskosten gaan fors omhoog. Dat verwacht ik ook in Eemsdelta na de fusie.’’

Weliswaar kregen de gemeenten dik 11 miljoen voor de herindeling, maar dat geld is grotendeels op, aldus Stulp. Hij wijst erop dat er nog veel vraagtekens zijn. ,,Bijvoorbeeld: waar komt het nieuwe gemeentehuis? En hoe gaat het straks met het gelijktrekken van de gemeentelijke lasten?’’

Onder toezicht

Geert Jan Reinders van de Lopster fractie Lokaal Belang Eemsdelta deelt de zorgen over het huishoudboekje van Eemsdelta. ,,De financiële situatie van de nieuwe gemeente is zorgelijk. De kans is levensgroot dat Eemsdelta vroeg of laat artikel 12-gemeente wordt en onder toezicht komt. Dan liggen er bezuinigingen in het verschiet.’’

Hij zegt niet goed te snappen waarom de uitgaven en inkomsten zo slecht in evenwicht zijn. Maar vermoedens zijn er wel. ,,Er gaan grote bedragen naar de jeugdzorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) . Daar kunnen de gemeenten weinig aan doen. Maar Delfzijl heeft veel te veel uitgegeven. Kunstgras hier en kunstgras daar. Ook in de gemeente Loppersum is er geld aan kunstgras uitgegeven. De vraag is of die uitgaven echt nodig waren. Potverteren is misschien een groot woord, maar er wordt gewoon veel uitgegeven.’’

Ook zijn er de hardnekkige problemen bij Werkplein Fivelingo, dat afgelopen jaar een tekort van bijna 2 miljoen euro meldde. De gemeenten draaien daar voor op. Voor dit jaar ziet het er niet veel beter uit, vreest Reinders. Hij vraagt zich ook af wat de kosten van de corona-crisis zijn voor de Noord-Groninger gemeenten.

Potverteren

De Lopster wethouder van financiën Rudi Slager (ChristenUnie) bevestigt dat de financiële situatie van Eemsdelta er vooralsnog niet hoopvol uitziet. ,,De kans is aanwezig dat Eemsdelta grote moeite krijgt de begroting sluitend te maken.’’

Maar van potverteren wil hij niets weten. ,,Ik heb niet de indruk dat er teveel geld is uitgegeven. De gemeenten doen niet aan potverteren. We houden ook toezicht op elkaar en de provincie kijkt mee. We bouwen dus hier in de gemeente geen nieuwe sporthal in Westeremden, om maar eens een voorbeeld te geven. Dat soort zaken is niet aan de orde.’’

Slager denkt dat de problemen vooral worden veroorzaakt door de al genoemde uitgaven voor de jeugdzorg en de WMO, terwijl daar te weinig geld voor is. Maar er speelt nog iets. ,,Als je drie arme gemeenten bij elkaar zet heb je niet ineens een nieuwe rijke gemeente. Sterker nog: ook die nieuwe gemeente is arm, want er komen minder middelen van het rijk.”

Worstelen

Hij wijst erop dat ook andere nieuwe gemeenten met hun begroting worstelen. ,,Je ziet het in Westerkwartier, Het Hogeland en vooral ook in Midden-Groningen. Bij die gemeente is ingegrepen en wordt fors bezuinigd.’’

Lichtpunt voor Eemsdelta is dat het maar liefst 82 miljoen euro krijgt uit het Nationaal Programma Groningen. Maar, waarschuwt Slager vast: ,,Je mag dat geld niet gebruiken om de begroting recht te breien. Het is voor de leefbaarheid. Je moet het ook verantwoorden.’’












menu